TỪ HOÀI TẤN

CHIA VUI

2012-02-02T12:24:00.004+07:00

CHIA VUI

Được tin anh Hồ Văn Hiền tức nhà thơ Từ Hoài Tấn , làm lễ thành hôn cho con trai út là Hồ Ngọc Hiến với Nguyễn Tuyết Hằng vào ngày 03 tháng 02 năm 2012 (nhằm ngày 12 tháng 01 năm Nhâm Thìn ) tại Sài Gòn.
Anh em văn nghệ sĩ xin chia vui cùng gia đình nhà thơ Từ Hoài Tấn , chúc tân lang và tân giai nhân một đời yêu nhau-một đời hạnh phúc.

VŨ TRỌNG QUANG – TRẦN HỮU DŨNG- LỮ QUỲNH – NGUYÊN MINH – LÊ KÝ THƯƠNG-TRẦN DZẠ LỮ- VÕ CÔNG LIÊM - LINH PHƯƠNG.

http://my.opera.com/hoadongphuong/blog/

Cao Huy Khanh VIỆT NAM HỒ SƠ HẬU CHIẾN 1975 – 2012: NHỮNG SỐ PHẬN KỲ LẠ

2012-02-01T13:36:00.000+07:00

Kỳ 100 – 23.1.2012 (tiếp theo)
Nguyễn Đức Phúc – K24
Nguyễn Đức Quang – K68
Nguyễn Đức Quý – K50
Nguyễn Đức Sơn – K24
Nguyễn Đức Tẹo – K94
Nguyễn Gia Kiểng – K94
Nguyễn Gia Thiều – K24
Nguyễn Hà – K26
Nguyễn Hải – K25
Nguyễn Hiên Dỹ – K99
Nguyễn Hiến Lê – K25
Nguyễn Hiền – K94
Nguyễn Hiền Sỹ – K25
Nguyễn Hiếu – K25
Nguyễn Hộ – K25
Nguyễn Hồng Công – K25
Nguyễn Hồng Ngọc – K94
Nguyễn Hồng Tâm – K94
Nguyễn Huỳnh – K25
Nguyễn Hưng Quốc – K94
Nguyễn Hữu Cầu – K34
Nguyễn Hữu Có – K95
Nguyễn Hữu Đính – K65
Nguyễn Hữu Đức – K63
Nguyễn Hữu Khi – K60
Nguyễn Hữu Luyện – K25
Nguyễn Hữu Ngữ – K26
Nguyễn Hữu Phước – K26
Nguyễn Hữu Thái – K29
Nguyễn Khải – K62
Nguyễn Khắc Kham – K26
Nguyễn Khắc Ngữ – K95
Nguyễn Khoa – K26
Nguyễn Khoa Phong – K95
Nguyễn Kim Điền – K32
Nguyễn Kim Ngân – K26
Nguyễn Kim Tiến – k26
Nguyễn Luân – K26
Nguyễn Lương Cảnh – K26
Nguyễn Lưu – K27
Nguyễn Mạnh Côn – K95
Nguyễn Mạnh Huy – K51
Nguyễn Mậu Tấn – K27
Nguyễn Miên Thảo – K27
Nguyễn Minh – K27
Nguyễn Minh Khai – K27
Nguyễn Minh Long – K27
Nguyễn Minh Lý – K27
Nguyễn Minh Mẫn – K95
Nguyễn Mộng Giác – K27
Nguyễn Ngân Dậm – K27
Nguyễn Ngọc Diễn – K95
Nguyễn Ngọc Hùng – K29
Nguyễn Ngọc Khang – K27
Nguyễn Ngọc Lan – K28
Nguyễn Ngọc Lạn – K28
Nguyễn Ngọc Ngạn – K30
Nguyễn Ngọc Phương – K28
Nguyễn Ngọc Toản – K28
Nguyễn Ngọc Xem – K28
Nguyễn Nhật Aùnh – K96
Nguyễn Phi Sơn- K28
Nguyễn Phương Anh – K28
Nguyễn Quang Huy – K28
Nguyễn Quang Sang – K28
Nguyễn Quang Tám – K28
Nguyễn Quang Trung – K30
Nguyễn Quốc Hùng – K30
Nguyễn Quý An – K30
Nguyễn Quý Đức – K96
Nguyễn Quỳnh Lộc – K96
Nguyễn Rân – K30
Nguyễn Rường – K96
Nguyễn Sáng – K51
Nguyễn Song Thao – K30
Nguyễn Sơn Lâm – K30
Nguyễn Sỹ Hồ – K60
Nguyễn Tài – K30
Nguyễn Tài Lộc – K30
Nguyễn Tấn Bình – K99
Nguyễn Tấn Đời – K96
Nguyễn Tất Nhiên – K31
Nguyễn Thái Bảo Toàn – K31
Nguyễn Thái Hùng – K31
Nguyễn Thanh Hằng, Nguyễn Thanh Hà – K31
Nguyễn Thanh Liêm – K96
Nguyễn Thanh Mỹ – K48
Nguyễn Thanh Thu – K59
Nguyễn Thanh Thủy – K96
Nguyễn Thanh Tùng – K98
Nguyễn Thanh Vân – K31
Nguyễn Thành Nam– K31
Nguyễn Thế Trịnh – K31
Nguyễn Thế Vinh – K41
Nguyễn Thị Á – K31
Nguyễn Thị Ba – K96
Nguyễn Thị Bảy – K31
Nguyễn Thị Bé (1) – K31
Nguyễn Thị Bé (2) – K32
Nguyễn Thị Bích – K34
Nguyễn Thị Cơ – K34
Nguyễn Thị Cúc – K66
Nguyễn Thị Dung – K32
Nguyễn Thị Đắp – K96
Nguyễn Thị Để – K98
Nguyễn Thị Đỡ – K52
Nguyễn Thị Hai (1) – K32
Nguyễn Thị Hai (2) – K32
Nguyễn Thị Hàm Tiếu – K32
Nguyễn Thị Hạnh Nhơn – K33
Nguyễn Thị Hòa – K45
Nguyễn Thị Hoàn – K96
Nguyễn Thị Hồng – K33
Nguyễn Thị Huỳnh – K97
Nguyễn Thị Kết – K33
Nguyễn Thị Kim Liên – k33
Nguyexn Thị Kim Loan – K33
Nguyễn Thị Lan – K33
Nguyễn Thị Lanh – K33
Nguyễn Thị Lia – K33
Nguyễn Thị Linh – K34
Nguyễn Thị Loan – K97
Nguyễn Thị Lợi – K97
Nguyễn Thị Lương – K34
Nguyễn Thị Ly – K54
Nguyễn Thị Lý – K34
Nguyễn Thị Minh – K34
Nguyễn Thị Mỹ Liên (1) – K34
Nguyễn Thị Mỹ Liên (2) – K34
Nguyễn Thị Muộn – K34
Nguyễn Thị Ngọc Hoa – K35
Nguyễn Thị Ngỡ – K35
Nguyễn Thị Ngọc Oanh – K35
Nguyễn Thị Ngọc Phượng – K35
Nguyễn Thị Ngụ – K97
Nguyễn Thị Nguyệt – K35
Nguyễn Thị Ngươn – K35
Nguyễn Thị Nhất – K41
Nguyễn Thị Nhi – K97
Nguyễn Thị Ni – K97
Nguyễn Thị Niêm – K98
Nguyễn Thị Oanh – K41
Nguyễn Thị Phong – K98
NguyễnThị Sáng – K35
Nguyễn Thị Sơn (1) – K35
Nguyễn Thị Sơn (2) – K98
Nguyễn Thị Tam – K35
Nguyễn Thị Tâm (1) – K36
Nguyễn Thị Tâm (2) – K 98
Nguyễn Thị Tất – K36
Nguyễn Thị Thanh Mai – K36
Nguyễn Thị Thu (1) – K36
Nguyễn Thị Thu (2) – K36
Nguyễn Thị Thu (3) – K98
Nguyễn Thị Thụy Vũ – K36
Nguyễn Thị Thứ – K36
Nguyễn Thị Tròn – K98
Nguyễn Thị Tự – K99
Nguyễn Thị Vân Toàn – K36
Nguyễn Thiện Tâm – K37
Nguyễn Thông Thái – K37
Nguyễn Thu Vân – K99
Nguyễn Thụy Long – K37
Nguyễn Tiến Công – K37
Nguyễn Tiến Văn – K99
Nguyễn Tôn Nhan – K58
Nguyễn Trí Đới – K37
Nguyễn Trí Phước – K37
Nguyễn Trọng Đại – K67
Nguyễn Trung – K99
Nguyễn Trung Hiếu – K37
Nguyễn Trung Thành – K37
Nguyễn Trường Cư – K99
Nguyễn Tử Dương – K99
Nguyễn Văn Bảo – K38
Nguyễn Văn Bé – K99
Nguyễn Văn Bình – K38
Nguyễn Văn Chính – K38
Nguyễn Văn Dung – K38
Nguyễn Văn Đông – K38
Nguyễn Văn Hai – K38
Nguyễn Văn Hảo – K38
Nguyễn Văn Hằng – K38
Nguyễn Văn Hòa – K38
Nguyễn Văn Hương – K39
Nguyễn Văn Khổng – K39
Nguyễn Văn Lệnh – K39
Nguyễn Văn Liên – K39
Nguyễn Văn Minh – K40
Nguyễn Văn Nhã – K40
Nguyễn Văn Ngư – K40
Nguyễn Văn Nức – K56
Nguyễn Văn Phú – K49
Nguyễn Văn Quến – K40
Nguyễn Văn Quý – K40
Nguyễn Văn Rị – K40
Nguyễn Văn Soạn – K40
Nguyễn Văn Tập – K40
Nguyễn Văn Thái – K41
Nguyễn Văn Thành – K41
Nguyễn Văn Thạnh – K41
Nguyễn Văn Thiệu – K41
Nguyễn Văn Thông – K41
Nguyễn Văn Thu – K67
Nguyễn Văn Thuấn – K42
Nguyễn Văn Thuận – K41
Nguyễn Văn Trung – K42
Nguyễn Văn Trương – K42
Nguyễn Văn Tuấn – K42
Nguyễn Văn Tuyên – K42
Nguyễn Văn Tư – K42
Nguyễn Văn Út – K42
Nguyễn Văn Vượng – K42
Nguyễn Viết Vĩnh – K43
Nguyễn Việt Chiến - K43
Nguyễn Việt Yên – K43
Nguyễn Vĩnh Nghiệp – K43
Nguyễn Xuân Dũng – K43
Nguyễn Xuân Hùng - K43
Nguyễn Xuân Liên – K44
Nguyễn Xuân Lũy - K44
Nguyễn Xuân Năng – K44
Nguyễn Xuân Nghĩa – K62
Nguyễn Xuân Nguyên – K44
Nguyễn Xuân Oánh – K44
Nguyễn Xuân Thuận – K44
Nhất Hạnh - K44
Nhật Tiến - K44
Ông Phong – K45
Phạm Áønh – K45
Phạm Công Thiện – K45
Phạm Duy – K45
Phạm Duy Thiện - K45
Phạm Đình Thống - K45
Phạm Hoàng Tùng – K46
Phạm Hồng Hải – K46
Phạm Huấn – K46
Phạm Lý Chánh – K46
Phạm Lụa – K46
Phạm Hữu Tài – K46
Phạm Kim Hy – K46
Phạm Lực – K46
Phạm Minh Đức – K46
Phạm Ngọc Dung – K46
Phạm Ngọc Mỹ – K60
Phạm Nhất Định – K47
Phạm Phú Bằng – K47
Phạm Phú Quốc – K47
Phạm Phước Đại – K55
Phạm Quang Toàn – K47
Phạm Thị Bạch Mai – K47
Phạm Thái Sen – K47
Phạm Thành Công – K47
Phạm Thế Minh – K47
Phạm Thị Mai – K48
Phạm Thị Mai Hương – K48
Phạm Thị Ngắn – K48
Phạm Thị Nỉ – K48
Phạm Thị Thuần – K48
Phạm Thị Út – K48
Phạm Thị Xuân Khải – K48
Phạm Thiên Thư – K48
Phạm Văn Diêu – K49
Phạm Văn Đồng – K49
Phạm Văn Mẫn – K49
Phạm Văn Năm – K49
Phạm Văn Thịnh – K49
Phạm Văn Yên – K49
Phan Duy Bình – K49
Phan Đức Giáp – K49
Phan Nhật Nam– K50
Phan Sĩ Liệp – K50
Phan Thanh Thúy – K50
Phan Thành Thương – K54
Phan Thế Long – K50
Phan Thị Bích Hằng – K50
Phan Thị Biển Khơi – K50
Phan Thị Cúc – K51
Phan Thị Phong – K51
Phan Thị Quyên – K51
Phan Thị Thép – K58
Phan Thị Thu Hiền – K51
Phan Thị Vân – K51
Phan Văn Lương – K52
Philip Roeler – K51
Phùng Lệ Lý – K51
Phùng Thị Huệ – K52
Phùng Văn Chánh – K52
Phương Bích Ngân – K52
Phương Thảo – K52
Phương Ngô – K52
Phương Xích lô – K61
Quả Cao Khai – K52
Quách Trọng Hoàng – K53
Quách Tự Hấp – K53
Quỳnh Kiều – K53
Randy – K53
Rơ Chăm Grét - K53
SafiThi-Kim Elce - K53
Scott Nguyen – K53
Siu Phê – K53
Sơn Thương – K54
Sơn Tùng – K54
Suzanne Thi Hien Hooks – K54
Tạ Trí Hải – K54
Tạ Văn Năm – K55
Tạ Vĩnh Cư – K55
Tam Lang – K55
Tăng Bồn – K55
Thái Bá Lợi – K55
Thái Ngọc San – K62
Thái Tuấn – K55
Thanh Campbell – K55
Thanh Nga – K56
Thanh Tâm Tuyền – K56
Thanh Tuyền – K60
Thế Đính – K56
Thế Uyên – K56
Thị Xinh – K56
Thích Đôn Hậu – K56
Thích Huyền Quang – K56
Thích Thiện Minh – K57
Thích Thiện Siêu – K57
Thích Trí Quang – K57
Thiếu Mai – K57
Thiều Hoành Chí – K57
Thủy Smith – K62
Tiêu Dao Bảo Cự – K67
Tiffany Goodson – K57
Timon Thanh Tran – K57
Tony – K57
Tony Tran – K57
Tô Thị Tuyết Thu – K58
Tôn Lâm – K58
Tôn Thọ Khương – K58
Tống Trọng Hoàng – K58
Tracel Anh Đào – K58
Trang Thế Hy – K58
Trần Anh Muôn – K58
Trần Anh Hùng – K58
Trần Bồng Sơn – K59
Trần Canh – K59
Trần Duy Tung – K59
Trần Đình Ninh – K59
Trần Đình Trường – K59
Trần Độ – K59
Trần Hữu Kham – K59
Trần Hữu Thanh – K60
Trần Lâm – K60
Trần Lý – K60
Trần Mai Hạnh – K67
Trần Mạnh Tuấn – K63
Trần Minh Thuận – K60
Trần Nghi Hoàng – K65
Trần Ngọc Dung – K63
Trần Ngọc Giao – K60
Trần Ngọc Sơn – K61
Trần Ngọc Sương – K61
Trần Quang – K62
Trần Quang Phương – K61
Trần Thanh Nhạc – K61
Trần Thị Bích – K61
Trần Thi Hải Lý – K67
Trần Thị Hằng – K61
Trần Thị Hoan – K67
Trần Thị Huôi – K67
Trần Thị Hường – K65
Trần Thị Khuyên – K61
Trần Thị Lệ Hà – K69
Trần Thị Liễu – K67
Trần Thị Miêng – K69
Trần Thị Nguyệt (1) – K61
Trần Thị Nguyệt (2) – K62
Trần Thị Như Hoa – K62
Trần Thị Thanh Hương – K62
Trần Thị Thanh Lịch – K69
Trần Thị Thiết – K62
Trần Thị Tiếp – K63
Trần Thị Tuyết Nga – K63
Trần Thị Viết – K63
Trần Thị Vũ – K69
Trần Thiện Hiệp – K69
Trần Thiện Thanh – K63
Trần Tiễn Khanh – K69
Trần Tiến Vững – K63
Trần Vàng Sao – K63
Trần Văn Bá – K69
Trần Văn Bản – K63
Trần Văn Ca – K69
Trần Văn Dược – K64
Trần Văn Hương – K64
Trần Văn On – K69
Trần Văn Quy – K64
Trần Văn Sửu – K64
Trần Văn Tảo – K64
Trần Văn Trà – K69
Trần Văn Tuyên – K70
Trần Vũ Mai – K64
Trần Xuân Giảng – K64
Trần Xuân Lộc – K64
Trí Hải – K64
Triều Uyên Phượng – K65
Trịnh Công Sơn – K65
Trịnh Công Thu – K65
Trịnh Hữu Phước – K65
Trịnh Kế Cổn – K65
Trung Dung – K65
Trúc Phương – K70
Trùng Quang – K66
Trương Đình Liệu – K66
Trương Như Tảng – K70
Trương Quang Thứ – K70
Trương Thanh Thủy – K70
Trường Sa – K70
Tuấn Vũ – K70
Ty Cope – K66
Ung Thanh Hải – K71
Văn Đắc – K71
Văn Quang – K66
Văn Tần – K66
Vi Huyền Đức – K70
Võ Đại Tôn – K70
Võ Hồng – K70
Võ Khắc Lượng – K71
Võ Ngọc Lan – K71
Võ Tấn Thường – K71
Võ Thành Sơn – K71
Võ Thị Hợi – K71
Võ Thị Kiển – K71
Võ Thị Kim Lũy – K71
Võ Thị Phận – K72
Võ Thị Phục – K72
Võ Thị Sẫm – K72
Võ Văn Bảy – K72
Võ Văn Nghi – K72
Võ Văn Phước – K72
Võ Văn Thể – K72
Vô Thường – K72
Vũ Anh – K72
Vũ Bằng – K72
Vũ Đình Lưu – K73
Vũ Đức Sao Biển – K73
Vũ Đức Tảo – K73
Vũ Hoàng Chương – K73
Vũ Hối – K73
Vũ Hữu Định – K73
Vũ Khánh Thành – K73
Vũ Khắc Khoan – K73
Vũ Minh Châu – K73
Vũ Sơn – K73
Vũ Thanh Hải – K74
Vũ Thành – K74
Vũ Thành An – K74
Vũ Thị Lưu – K74
Vũ Thị Minh Nghĩa – K74
Vũ Trọng Nhượng – K74
Vũ Văn Tỵ – K74
Vũ Văn Xoan – K74
Vương Kiều – K74
Vương Tấn Thơm – K74
Vương Văn Nô – K75
Vương Văn Trung – K75
Xuân Đức – K75
Xuân Vũ – K75
HẾT ĐỢT II
http://sites.google.com/site/vanvietloc4/home/ho-so-hau-chien/hosohauchienky100

Cao Huy Khanh VIỆT NAM HỒ SƠ HẬU CHIẾN 1975 – 2012: NHỮNG SỐ PHẬN KỲ LẠ

2012-02-01T13:28:00.000+07:00

Kỳ 100 – 23.1.2012

MỤC LỤCDANH SÁCH

(Xếpthứ tự ABC, theo họ hoặc tên đứng trước)

Alăng Bhuôch – Kỳ 75B
A Lết – Kỳ 75B
Andrew Lâm – Kỳ 24
Anh Cu Cá – K1
Anh Joseph Quang Cao – K3
Anh Doan – K29
Anh Việt – K75B
A Tiết – K75B
Ayun Hới – K75B
Ba Hường – K29
Ba Lãng – K1
Ba Phúc – K29
Ba Thi – K30
Bà Bốn Thời – K44
Bà Hồng – K12
Bà Nguyễn (1) – K1
Bà Nguyễn (2) – K1
Bà Nguyễn Bảo Tùng – K1
Bà Nguyễn Thông Thái – K1
Bà Trần Giòn – K18
Bạch Hữu Bồng – K75B
Bảo Ninh – K1
Bảy Lòng – K29
Bảy Lốp – K25
Bé Hai – K29
Bé Ký & Hồ Thành Đức – K90
Blúp Dứ - K1
Brigitte Lê – K1
Bùi Diễm – K76
Bùi Duy Tâm – K76
Bùi Dzinh – K76
Bùi Đình Thăng – K1
Bùi Giáng – K1
Bùi Kiến Thành – K20
Bùi Minh Đức – K76
Bùi Minh Giám – K7
Bùi Minh Kiểm – K97
Bùi Minh Quốc – K1
Bùi Thị Bông – K40
Bùi Thị Hiền – K20
Bùi Thị Loan – K76
Bùi Thị Thìn – K1
Bùi Tấn Hoàng – K39
Bùi Tuần – K76
Bùi Tường Huân – K1
Bùi Văn Lành – K1
Bùi Văn Thành – K2
Bùi Văn Toán – K9
Bùi Văn Toản – K76
Bửu Chỉ – K2
Calvin P. Tran – K9
Cam ThịCúc – K20
Cao Huy Thuần – K76
Cao Hữu Điền – K78
Cao Kim – K76
Cao Thị Quế Hương – K5
Cao Văn Khánh – K68
Cao Văn Viên – K2
Cáp Thị Hồng – K20
Carina Hoang – K76
“Chà và” Hương – K90
Chamelea Thuận – K77
Chánh Trinh – K2
Châu Kỳ – K2
Châu Tâm Luân – K77
Chế Linh – K68
Chị Ly – K2
Chóe – K3
Chu PhạmNgọc Sơn – K77
ChuQuang Đức – K81
Chu ThếDưỡõng – K67
Chung Thị Do – K82
Chung Văn Tỷ – K77
Diễm Châu – K2
Doãn Quốc Sỹ – K77
Duy Khánh – K66
Duy Ngo – K40
Duy Trác – K77
Duyên Anh – K2
Dư Hải – K2
Dương Bá Quy – K24
Dương Đức Lộc – K2
Dương ĐứcVực – K3
Dương Hòa – K3
Dương Hùng Cường – K77
Dương Hứa – K3
Dương Khắc Kiểm – K77
Dương Lệ Chi – K52
Dương Nghiễm Mậu – K3
Duơng Nguyệt Anh – K78
Dương Quang Thiện – K77
Dương Quỳnh Hoa – K3
Dương Thanh Liêm – K3
Dương Thị Diệp – K26
Duơng Thị Hồng – K77
Dương Thiệu Tước – K90
Dương Văn Ba – K9
Duơng Văn Đức – K78
Dương Văn Phúc – K8
Dương Văn Minh – K68
Duơng Văn Tân – K78
David Duong – K68
Đàm Thị Duyên – K78
Đàm Vĩnh Hưng – K3
Đan Thọ – K90
Đàng Thị Trang – K82
Đào Hồng Tuyển – K83
Đào Linh – K3
Đào Minh Vân – K20
Đào Mộng Nam– K4
Đào Ngọc Lời – K4
Đào Thị Dạt – K78
Đào Thị Hồng Đào – K78
Đào Thị Kiều – K81
Đào Văn Cường – K51
Đào Văn Thức – K29
Đào Văn Tư – K4
Đào Xuân Quý – K4
Đạo Dừa – K45
Dat Nguyen – K78
Đằng Giao – K79
Đặng Hồng Nhựt – K9
Đặng Ngọc Giang – K4
Đặng Ngọc Khoa – K4
Đặng Quý Địch – K59
Đặng Sỹ Ngọc – K97
Đặng Thị Bích Ngọc – K85
Đặng Thị Kim Hồng – K11
Đặng Thị Thanh Thúy – K53
Đặng Thị Tuyết Mai – K22
Đặng Thị Xơ – K84
Đặng Thị Xuân Hợp – K4
Đặng Thị Yến – K79
Đặng Thông Phong – K79
Đặng Văn Minh – K8
Đặng Văn Quang – K24
Đặng Văn Tuyến – K4
Đậu Nữ Vệ – K79
Đinh Công Bảy – K11
Đinh Công Đắc – K16
Đinh Cường – K90
Đinh Huy Cài – K68
Dinh Q. Le – K78
Đinh Thành Châu – K79
Đinh Thị Đen – K8
Đinh Thị Tuất – K4
Đinh Văn Em – K4
Đinh Viết Tứ – K22
Đinh Xuân Oai – K79
Đoàn Công Tính – K9
Đoàn Minh Phượng – K4
Đoàn Thị Luân – K18
Đoàn Văn Líu – K87
Đoàn Văn Toại – K24
Đoàn Viết Hoạt – K79
Dominic Hong Duc Golding – K16
Don Lam – K78
Donna Jean Johnson – K62
Đỗ Anh Thư – K79
Đỗ Đình Goòng – K7
Đỗ Đình Phương – K79
Đỗ ĐứÙc Địu – K79
Đỗ Hòa – K4
Đỗ Hữu Vinh – K80
Đỗ Kế Giai – K80
Đỗ Lễ – K90
Đỗ Long Vân – K91
Đỗ Mậu – K6
Đỗ NamCao – K97
Đỗ Ngọc Yến – K5
Đỗ Nguyễn – K32
Đỗ Thanh Nhuận – K43
Đỗ Thị Kim Ngân – K5
Đỗ Thị Là – K5
Đỗ Thông Minh – K5
Đỗ Văn Du – K80
Đỗ Văn Trọn – K35
Đỗ Văn Yên – K80
Đồng Văn Khuyên – K5
Đơn Dương – K43
Đức Huy – K37
Ea Sola – K81
Elvis Phương – K95
Giao Linh – K68
Già Dêr – K9
Giản Chi – K5
Giao Tiên – K32
Hà Nguyên Thạch – k90
Hà Quý Phiến – K80
Hà Thanh – K57
Hà Thị Quý – K91
Hà Thị Tính – K11
Hà Thanh Hải – K98
Hà Thúc Cần – K68
Hà Văn Sỹ – K81
Hạ Quốc Huy – K54
Hải Linh – K80
Hanmoi Nguyen – K5
Heidi Neville-Bub – K81
Hnơch – K87
Hoa Hướng Dương – K5
Hòa Vang – K5
Họa Mi & Lê Tấn Quốc – K87
Hoài Điệp Tử – K5
Hoài Linh (1) – K90
Hoài Linh (2) – K87
Hoàng Bình Trọng – K47
Hoàng Cát – K6
Hoàng Công Thức – K89
Hoàng Cơ Minh – K68
Hoàng Đình Huấn – K6
Hoàng Hải Thủy – K68
Hoàng Hồng Kiên – K66
Hoàng Kiều – K10
Hoàng Kim Nhuận – K47
Hoàng Minh Nhân – K66
Hoàng Mộng Thu – K6
Hoàng Ngọc Biên – K90
Hoàng Ngọc Tuấn (1) – K6
Hoàng Ngọc Tuấn (2) – K6
Hoàng Phủ Ngọc Tường – K6
Hoàng Thi Thơ – K6
Hoàng Thị Hải Lý – K80
Hoàng Thị Lựu – K11
Hoàng Thị Lý – K10
Hoàng Thị Nghị – K6
Hoàng Thị Thoa – K6
Hoàng Thị Ty – K80
Hoàng Trúc Ly – K6
Hoàng Trung Tiếu – K80
Hoàng Văn Húc – K80
Hoàng Văn Uyên – K67
Hoàng Việt Hùng – K11
Hoàng Xuân Giang – K81
Hoàng Xuân Hùng – K81
Hồ Điệp – K81
Hồ Đình Nghiêm – K90
Hồ Huy – K9
Hồ Hữu Tường – K81
Hồ Mơ – K81
Hồ Phúc Yên – K12
Hồ Thị Rinh – K7
Hồ Ngọc Mỹ – K7
Hồ Thị Thanh – K7
Hồ Ting – K9
Hồ Thị Điu – K82
Hồ Thị Ngọc Hải – K82
Hồ Thị Thanh Hòa – K82
Hồ Trọng ẤÂm – K7
Hồ Văn Bê – K10
Hồ Văn Thương – K32
Hồ Văn Với – K82
Hồng Khắc Kim Mai – K7
Hung Ba Le – K90
Huyền Linh – K82
Huyền Vũ – K7
Huỳnh Ba – K7
Huỳnh Bá Thành – K7
Huỳnh Năm – K82
Huỳnh Ngọc Đảm – K19
Huỳnh Ngọc Thương – K7
Huỳnh Phan Anh – K8
Huỳnh Phước Đường – K13
Huỳnh Tấn Mẫm – K19
Huỳnh Thị Ba – K82
Huỳnh Thị Kiều Thu – K10
Huỳnh Thị Xưa – K10
Huỳnh Trí – K8
Huỳnh Văn Hùng – K82
Huỳnh Văn Nghị – K86
Huỳnh Văn Thắng – K10
Huỳnh Văn Thuận – K83
Huỳnh Văn Thủy – K18
Hương Lan – K83
Jackie Zudis – K13
Jacquie Bong Wright – K91
Jacqueline Nguyen – K83
Jenny Do – K8
Jimmy Phạm – K65
John Nguyen – K9
Jonathan Hanh Nguyen – K87
Joseph Huỳnh Văn – K90
Kăn Lây– K39
Kbôr Gioang – K10
Kevin – K18
Kha La May – K10
Khelly Khiêm – K83
Không tên (1) – K8
Không tên (2) – K8
Khúc Minh Thơ – K8
Khương Thế Hưng – K8
Kiều Chinh – K10
Kiều Thị Hòa – K10
Kim Bolduc – K83
Kim Browne – K15
Kim Dung Trần – K11
Kim Hạnh – K11
Kim Loan – K83
Kim Ngọc – K56
Kim Phúc – K11
Kim Vermeire – K11
Kimberly M. Mitchell – K83
Ksor H’Lâm – K83
Ksor Phi Ly – K21
Lại Anh Tuấn – K84
Lam Phương – K50
Lam Sơn – K83
Lâm Chí Trung – K13
Lâm Triết – K11
Lâm Văn Bảng – K12
Lâm Văn Phát – K84
Lâm Việt Bắc – K29
Lê Anh – K12
Lê Ân – K48
Lê Bá Đại Dương – K13
Lê Bá Quát – K12
Lê Bửu Tần – K12
Lê Cao Đài – k12
Lê Cao Nguyên – K12
Lê Chăm Đào – K12
Lê Công – K54
Lê Cung Bắc – K84
Lê Dân – K84
Lê Đình Chiến – K84
Lê Đình Duật – K12
Lê Đình Hùng – K13
Lê Đức Luận – K13
Lê Đức Tuấn – K54
Lê Hoán – K13
Lê Hoàng Hoa – K84
Lê Hoàng Khải – K85
Lê Hoàng Thân – K13
Lê Hồng Kông – K39
Lê Hồng Sơn – K84
Lê Hồng Thủy – K84
Lê Hùng Dũng – K41
Lê Huỳnh – K84
Lê Hữu Dũng – K14
Lê Hựu Hà – K14
Lê Khắc Hơn – K85
Lê Lan Anh – K15
Lê Long – K14
Lê Lựu – K37
Lê Lý – K85
Lê Mạnh Thát – K13
Lê Minh Đảo – K23
Lê Minh Đức – K38
Lê Minh Khuê – K95
Lê Ngọc Bình – K14
Lê Như Khoa – K14
Lê Phước Huệ – K14
Lê Phước Thúy – K14
Lê Quang Aùnh – K85
Lê Quang Chọn – K85
Lê Quang Luận – K85
Lê Quang Lưỡng – K95
Lê Quang Vịnh – K14
Lê Tân – K61
Lê Thanh Bùi – K14
Lê Thành Âân – K45
Lê Thành Nhơn – K14
Lê Thành Quận – K15
Lê Thành Ứng – K44
Lê Thị Bích Hường – K85
Lê Thị Diễm Thúy – K22
Lê Thị Hằng – K97
Lê Thị Hồng Thủy – K50
Lê Thị Huệ – K15
Lê Thị Liễu – K15
Lê Thị Nghê – K15
Lê Thị Nhị – K15
Lê Thị Sửu – K36
Lê Thị Thắm – K85
Lê Thị Tịch – K15
Lê Thiên Long – K86
Lê Thọ – K86
Lê Triết – K85
Lê Trường Cuối – K86
Lê Uyên Phương – K54
Lê Văn Aân – K86
Lê Văn Bình (1) – K17
Lê Văn Bình (2) – K86
Lê Văn Cam – K86
Lê Văn Cong – K55
Lê Văn Duyên – K86
Lê Văn Hảo – K86
Lê Văn Hiếu – K15
Lê Văn Huỳnh – K39
Lê Văn Hữu – K86
Lê Văn Kiểm – K16
Lê Văn Nhạc – K87
Lê Văn Ở – K56
Lê Văn Róc – K16
Lê Văn Tài – K16
Lê Văn Thọ – K16
Lê Văn Thưa – K89
Lê Văn Thức – K16
Lê Vị – K87
Lê Vũ Cầu – K17
Lê Vũ Đạo – K16
Lê Xuân Chinh – K16
Lê Xuyên – K88
Lệ Thu – K87
Lee Nguyen – K87
Leyna Nguyen – K25
Lina Tăng – K43
Linda Tanwoo – K88
Liên Khui Thìn – K52
Linda Lê – K43
Linh Dinh – K88
Loan Brosmer – K16
Lò Văn Cân – K33
Luân Hoán – K91
Lữ Phương – K88
Lữ Tân – K88
Lương Minh Đáng – K88
Lương Thanh Nhàn – K17
Lương Thị Hội – K29
Lương Túy Vân – K17
Lương Văn Bạo – K17
Lương Văn Khanh – K88
Lương Văn Tô My – K17
Lương Xuân Thành – K39
Lưu Liên – K17
Lưu Quang Vũ – K55
Lưu Thị Hồng – K17
Lưu Thị Tính – K98
Lý Hái – K88
Lý Hòa – K88
Lý Tống – K88
Má Mười – K42
Madison Nguyen – K89
Mai Giảng Vũ – k18
Mai Hồng Mã – K89
Mai Hữu Trí – K17
Mai Tấn Hoàng – K17
Mai Thanh Hùng – K18
Mai Thảo – K59
Mai Trung Tĩnh – K89
Mai Văn Dung – K18
Mai Văn Hạnh – K18
Mai Văn Huy – K89
Mai Xuân Lụa – K18
Mary Mustard Reed – K18
Mẹ Yến – K89
Meyung Robson – K32
Michael Phan – K89
Mi Dôn – K19
Minh Chuyên – K19
Minh Đức Triều Tâm Ảnh – K23
Minh Hiền – K19
Minh Kỳ – K19
Mirandu Du – K89
Mirei Lehmann – K19
Mộng Tuyền – K89
Mười Vinh - K91
Nam Le –K91
Nam Lộc– K19
Nancy Bùi – K19
Nancy Tran Cantrell – K91
Não Thị Thùy Yến – K92
Natalie Tran – K66
Navia Nguyen – K92
Nay Đ’Roeng – K92
Nghiêm Xuân Hồng – K92
Ngọc Duệ – K19
Ngọc Huyền – K45
Ngọc Nuôi – K92
Ngọc Thứ Lang – K20
Ngô Chính – K20
Ngô Công Đức – K20
Ngô Đức Nhựt – K92
Ngô Hoàng Đợt – K20
Ngô Kim Oanh – K92
Ngô Pang Thu Thái – K60
Ngô Phan Lưu – K20
Ngô Phúc Hậu – K95
Ngô Quang Kiệt – K42
Ngô Quang Trưởng – K21
Ngô Sỹ Sơn – K21
Ngô Thế Hùng – K21
Ngô Thị Bi Bi – K92
Ngô Thị Sâm – K21
Ngô Thị Tần – K24
Ngôi Thị Thúy Hằng – K92
Ngô Thị Thúy Phường – K39
Ngô Thời Bình – K92
Ngô Thụy Miên – K93
Ngô Tình – K21
Ngô Vũ Bích Diễm – K13
Ngô Vũ Dao Aùnh – K93
Nguyên Đạt – K21
Nguyễn Bá Cẩn – K93
Nguyễn Bạt Tụy – K93
Nguyễn Bắc Ngọc – K93
Nguyễn Bích Ngọc – K21
Nguyễn Cao Kỳ – K23
Nguyễn Cao Thăng – K93
Nguyễn Chánh Tín – K21
Nguyễn Chấn Hùng – K50
Nguyễn Chí Lương – K21
Nguyễn Chí Trung – K22
Nguyễn Chuông – K22
Nguyễn Công Luận – K22
Nguyễn Công Phương – K93
Nguyễn Công Trung – K22
Nguyễn Duy – K22
Nguyễn Duy Đạo – K49
Nguyễn Duy Quyết – K94
Nguyễn Duy Xuân – K93
Nguyễn Đạm Phong – K93
Nguyễn Đan Quế – K93
Nguyễn Đăng San – K22
Nguyễn Đình Chiến – K22
Nguyễn Đình Nghĩa – K23
Nguyễn Đình Ngọc – K23
Nguyễn Đình Phương – K23
Nguyễn Đình Quốc – K94
Nguyễn Đình Thúc – K24
Nguyễn Đình Thường – K94
Nguyễn Đình Trợ – K23
Nguyễn Đình Vân (1) – K23
Nguyễn Đình Vân (2) – K94
Nguyễn Đình Yên – K33
Nguyễn Đức – K23
Nguyễn Đức Hồng – K24
Nguyễn Đức Huynh – K23

MÙNG 7 TẾT

2012-01-29T15:28:00.001+07:00

Sáng chủ nhật, tin nhắn của Vũ Trọng Quang

Cà phê vĩa hè đầu năm

Gần bên Bông Giấy cũ

Có Linh Phương từ Rạch Giá lên

Vũ Ngọc Đức từ Mỹ về ăn Tết

Trần Hữu Dũng ở nhà ra

và Vũ Trọng Quang mới đưa vợ đi lễ nhà thờ về

Nhắn tin Chiêu Anh Nguyễn nhưng chưa thấy

Buổi sáng không nắng

Đường còn vắng

Năm mới bắt đầu muộn

Nhưng năm mới đang tới

Từ sáng hôm nay giữa tình bạn êm đềm

Ghé qua quán R, của MM trước khi trở về nhà

Hôm nay NMT đã về Bến Tre
Ngày nghỉ Tết cuối
Mai trở lại làm việc

THĂM TẾT NHÀ NGUYỄN MIÊN THẢO

2012-01-28T15:02:00.000+07:00

Cao Huy Khanh - Nguyễn Văn Trai - Từ Hoài Tấn - Nguyễn Miên Thảo

Từ Hoài Tấn - Nguyễn Miên Thảo

LÊ KÝ THƯƠNG - Lộc đầu năm

2012-01-27T19:45:00.000+07:00

Mấy nải chuối mốc cúng ông bà từ Tết đã chín đen vỏ, nhưng cả nhàkhông ai muốn đụng đến. Hai đứa con tôi thì thờ ơ vì bánh hộp vàchocolat vẫn còn. Vợ chồng tôi chẳng thể nào ăn hết trong vòng hai bangày. Để lâu sợ hư, vợ tôi nghĩ ra cách làm kem chuối. Ngồi giúp vợ lộtvỏ chuối, nhìn nàng ép từng trái bằng chày đâm tiêu rồi rắc dừa bào,đậu phọng, cẩn thận cho vào chiếc túi ny-lông, sau đó cất vào tủ lạnhcho cả nhà ăn dần, tôi bổng nhiên nhớ đến mẹ tôi...

Hàng năm, sau Tết, mẹ tôi tập trung tất cả chuối mốc chưng trên cácbàn thờ trong nhà, chừng chục nải, trái mập tròn căng da chín rục, đểcả một góc nia đặt trước hiên rồi bắt anh em chúng tôi lột vỏ cho mẹép. Mẹ không cho ai ép vì sợ miếng chuối bầy hầy, không đẹp. Tay mẹ cầmchiếc chày nhào bột làm bánh in bóng nhẵn, cẩn thận lăn trên trái chuốiđược lót sẵn miếng lá chuối kê trên nia. Miếng chuối mỏng và to bè nhưbàn tay thấm đẫm tình cảm của mẹ. Rồi mẹ trải đều chúng trên nia, trêndần, trên sàn, phơi trước sân nhà. Sau một hai nắng thì trở mặt cho khôđều. Chừng năm nắng thì chuối đã khô, mật tươm ra ngoài, màu vàng nâuóng ánh. Gọi là chuối khô nhưng miếng chuối mềm chứ không cứng nhưchuối khô bỏ bịch ny-lông bán ngoài chợ. Mẹ trộn chuối đã ép với bánhin cúng Tết còn dư được nghiền nhỏ, bó trong mo cau khô, cột túm haiđầu thật chặt; một phần để dành cho cả nhà ăn thay quà vặt, hay làm mónmời khách uống nước trà, một phần gởi tặng những bà con thân thuộc gầnxa gọi là ''lộc đầu năm'' của chốn quê mùa.

Hồi nhỏ, mỗi lần đi học về, anh em chúng tôi thường được mẹ phátcho một miếng ''lộc đầu năm'' để ăn dặm chờ cơm, hoặc nó trở thành''phần thưởng'' mỗi khi chúng tôi làm cha mẹ hài lòng. Từ khi sống xaquê, lúc độc thân cũng như khi đã lập gia đình, cứ cỡ sau rằm thánggiêng tôi lại nhận được món quà quê đó của mẹ tôi. Tôi cũng bắt chướcmẹ, chia ''lộc đầu năm'' cho bạn bè thân. Miếng chuối khô đầy mật códính bột bánh in ngọt đến ''quắn'' lưỡi. Càng nhai, càng thơm, càngdẽo. Tôi nhớ hồi mình còn nhỏ cứ muốn giữ mãi trong miệng hương vị đó,hương vị của cái Tết đã qua để rồi trông mong Tết sắp đến. Nhưng cànglớn tôi càng nhận ra trong cái hương vị quê mùa kia tràn đầy tình cảmcủa bà mẹ quê luôn luôn hướng về con cháu ở xa, mặc dù biết chúng đangcó cuộc sống no đủ ở chốn thị thành.

Như những đứa trẻ đô thị khác, các con tôi thoạt đầu chẳng thấy cógì hấp dẫn trong miếng chuối đơn sơ chứa quá nhiều chất ngọt ấy. Tôicũng không có ý định biến nó thành sơn hào hải vị. Nhưng mỗi khi vợ tôinhẹ nhàng đặt đĩa chuối lên mặt chiếc bàn gương bóng nhoáng lúc giađình đông đủ, tôi lại kể cho các con nghe một mẫu chuyện nào đó vềhương vị những cái Tết ở quê mà khi bằng tuổi chúng tôi được hưởng. Hàohứng với câu chuyện, chúng chia nhau nhấm nháp ngon lành những miếngchuối mà chúng nhận ra ''ôi, ngọt như tấm lòng của nội''!./.

vanchuongviet.org

ĐẦU NĂM CƯỚI VỢ CHO CON - GỬI THIỆP CƯỚI

2012-01-26T19:51:00.002+07:00

Hôm nay hai cha con đi một vòng thành phố gửi thiệp mời.

Nhân đây cũng xin thông báo thân bằng quyến thuộc gần xa TIN VUI trên

Thơ Trần Hữu Dũng

2012-01-25T21:43:00.000+07:00

Ánh sáng

Ánh sáng chạm khắc chiếc cầu vồng,
khiến mọi người nhảy múa, hoan ca
Nó là bức tranh
Nó là lưỡi gươm tách đôi bóng tối
Người ta vinh danh,
khi ban tặng nó cho tôi.

Thiền định

Trên tảng đá phẳng
Nhà sư ngồi thiền
Chân trần
Và đôi mắt rỗng không
Cánh đồng lúa rạt rào dưới chân

Lúc nầy bóng cây im
Tiếng chuông ngân
Chim hót
Bẩm sinh nơi nhà sư
Cái chết và sự sống
Luân hồi

Nhà sư thiền
Trên núi cao
Cánh đồng lúa
Uốn lượn dưới chân.

Nụ hôn

Em quay lại
Tặng tôi nụ hôn
Biển trào bọt sóng đam mê

Chúng ta trôi dạt
Vào thế giới khác
Nơi ngôi sao nhấp nháy suốt đêm

Đó là phút giây
Gương mặt em bốc cháy
Chìm vào giấc mơ hạnh phúc.

MÙNG BA TẾT

2012-01-25T15:33:00.000+07:00

sáng mùng Ba Tết

uống cà phê với con trai

quán 999

đường Phú Thọ Hòa

một ngày bình yên với nắng đẹp

MÙNG MỘT TÊT

2012-01-23T16:30:00.004+07:00

đầu năm đi lễ Phật

cầu chúc mọi điều lành

tinh thần an nhiên lạ

mọi vật đều tánh Không

Sáng mùng một, ngày đầu năm mới, thức sớm

Mừng tuổi cha mẹ bằng nén nhang trầm

Cùng vợ và con đi lễ chùa VẠN PHƯỚC, thầy Phước Trí

đó là người bạn học thời trung học

cúi lạy ảnh thờ của cha mẹ ở Nhà Linh

chúc Tết thầy Phước Trí

nhấp miếng mứt gừng cay của Huế

Mùng Một Tết đi Chùa

Vạn sự đều như nhiên

MỪNG XUÂN MỚI

2012-01-17T16:37:00.003+07:00

MỪNG XUÂN NHÂM THÌN

KÍNH CHÚC QUÝ THÂN HỮU, ĐỘC GIẢ

MỘT NĂM MỚI AN KHANG, MỌI SỰ NHƯ Ý

Người đàn ông giữa chợ - Huỳnh Như Phương

2012-01-15T08:38:00.000+07:00

Vợ đi công tác dài ngày, gần hai năm tròn anh lo việc chợ búa cho gia đình.

Trước đây, mỗi lần chở vợ đi chợ là một lần được thư giãn: anh tìm quán cà-phê gần cổng, bình thản ngồi đọc báo hay vẩn vơ nhìn kẻ qua người lại. Còn bây giờ thì anh thực sự “tham gia thị trường” rồi!

Từ khi anh đặt chân vào Sài Gòn, ngôi chợ ở cách nhà chỉ mươi phút đi bộ này đã thành thân thuộc với gia đình anh. Anh ăn gạo muối, thịt cá, rau quả của chợ đã gần 40 năm. Nhưng anh chỉ biết mùi chợ từ xa, chỉ nghe mẹ và vợ kể chuyện giá cả lên xuống ở chợ trong bữa ăn gia đình. Với chợ, anh là một người dưng không duyên nợ, thậm chí còn có phần cảnh giác. Thỉnh thoảng vợ nhờ ra chợ mua món hàng nào đó, anh cẩn thận cầm theo nhãn hiệu, ghi giá tiền và chỉ mang vừa đủ số tiền cần mua.

Hồi anh còn nhỏ, mẹ bán hàng tạp hoá ngoài chợ Đồng Cát; gần Tết anh ra chợ trông hàng cho mẹ, không lo nhìn hàng mình mà mãi nhìn người ta mua bán, để mất hàng của mẹ, suýt khóc. Mấy người bạn của mẹ có quầy hàng gần đó, thấy thương, mua bánh cho ăn. Lớn lên xa nhà, mỗi năm về quê, anh đều đi vòng quanh chợ, nhưng không dám bước vào. Cậu anh là thầy giáo ở Hà Nội đã nghỉ hưu, về thăm nhà, một hôm ra chợ Đồng Cát ngồi ghế đẩu ăn một lúc mấy cái bánh xèo nóng hổi đúc ngay tại góc chợ. Gia đình biết chuyện, cậu bị phê bình quá xá. Anh để ý, thấy gần cổng chợ này, buổi chiều cũng có quầy đúc bánh xèo thơm phức; ít lâu nữa về hưu anh cũng sẽ ra đó ngồi ăn như cậu, mặc cho người nhà, đồng nghiệp hay học trò cười chê.

Thú thật, lần đầu tiên cầm tiền đi chợ lo bữa ăn cho gia đình, anh hoang mang quá đỗi. Anh biết mình đang nhận một “sứ mạng” nặng nề liên quan đến sức khoẻ cả nhà. Chao ôi, những người nội trợ bây giờ đích thị là những người bảo vệ sự sống của cả một dân tộc. Biết bao mặt hàng đẹp đẽ bày ra đó tưởng là nguồn dinh dưỡng cho con người mà cũng có thể là nguồn chất độc. Con mắt thường của anh làm sao phân biệt được. Anh bắt đầu “tự bồi dưỡng” kiến thức cho mình bằng cách tìm đọc những bài báo viết về tiêu dùng, về an toàn vệ sinh thực phẩm mà lâu nay anh chẳng thèm ngó ngàng đến. Anh rùng mình khi lên mạng thấy cảnh người ta tái chế chân gà ung thối đem bán cho dân mình.

Nếu có giải thưởng dành cho những người sốt sắng thực hiện chủ trương “người Việt ưu tiên dùng hàng Việt”, có lẽ anh là một trong những khách hàng đầu tiên nhận giải. Có gì đâu, thịt gà thì anh mua gà vườn, trái cây thì mua trái cây miệt đồng bằng, rau quả thì mua rau quả Đà Lạt…Anh tránh xa những món gì có xuất xứ “lạ”. Nhưng nói thật, để trở thành người đàn ông đi chợ thành thạo như hôm nay, anh đã mấy lần trả học phí. Anh từng mua trứng gà “lạ” mà tưởng trứng gà ta, nho “lạ” mà tưởng nho Ninh Thuận, đến khi về nhà mới hay mình bị lừa. Mấy quầy hàng chơi xấu đó, đừng hòng anh quay trở lại.

Sự căng thẳng trong những lần đầu đi chợ rồi cũng giảm xuống dần, thậm chí, khi đã “có nghề”, anh còn cảm thấy niềm vui mua sắm. Nhìn bốn phía chung quanh, đâu phải chỉ mình anh là đàn ông đi chợ. Còn có những ông già về hưu, những viên chức bậc trung. Chợ này dễ chịu nhờ ít nói thách, nhưng khó chịu vì lấn chiếm lề đường quá đỗi. Có lỗi của những khách hàng bận rộn như anh. Những sáng có giờ dạy sớm, anh chỉ kịp rảo một vòng qua những quầy hàng ngoài đường, thế là góp phần cho những chiếc xe máy dồn ứ lại trên con đường trước cổng chợ vốn đã chật chội.

Hai ngày cuối tuần rảnh rỗi, anh mới gửi xe vào trong bãi, thong thả dạo chợ, ngắm nghía và cân nhắc. Phía sau chợ có mấy bà mấy chị bán cá rô, cá lóc ngon và rẻ. Hai năm nay anh đã thành khách quen của họ. Có một cô nước da bánh mật, mắt sáng, ngồi bán cá cùng chồng. Vợ làm cá, đánh vẩy, chồng cân cá, thu tiền. Hình dung chiều về, vợ chồng rửa tay sạch sẽ, ngồi đếm tiền lời, nấu nồi cơm nóng ăn với cá kho từ chỗ bán còn thừa, thấy cuộc đời dung dị mà hạnh phúc biết bao nhiêu. Vậy mà vài hôm sau, ngay trước mắt anh, vợ chồng họ bị mấy anh trật tự viên rượt đuổi, giật đổ cả thúng cá, phải chạy dạt đi chỗ khác, vì tội không bán trong quầy đúng nơi quy định.

Bao nhiêu mồ hôi nước mắt đã đổ cho mình có được bữa ăn, đời mình sao không biết ơn đời chợ. Những xã hội không có chợ là những xã hội lạc hậu nhất. Chợ là văn minh, nhưng chợ cũng có thể là nơi dối gian, lừa đảo. Khi mình là nạn nhân của chợ, thì mình cũng là nạn nhân của chính con người. Nhưng anh còn tin vào chợ, nghĩa là vẫn tin vào con người. Đi chợ, chuẩn mực và thước đo để anh chọn hàng không chỉ là nhãn hiệu sản phẩm mà còn là gương mặt, giọng nói, nụ cười của người bán hàng. Anh chọn mặt người để chọn mặt hàng. Anh mua hàng và mua cả lòng tin vào con người.

Một cái Tết nữa sắp đến. Hàng hoá, thực phẩm lại bày bán ê hề giữa chợ. Năm nay anh đã biết cách chọn hàng, anh sẽ sắm sửa để nhà mình ăn một cái Tết giản dị, bình an với thịt cá, rau quả của dân mình làm ra. Mình sẽ làm mâm cỗ cúng Tổ tiên với những món ăn truyền thống, vì ông bà mình không quen với thực phẩm “lạ” đâu nghe em.

HUỲNH NHƯ PHƯƠNG

Trích lại từ http://www.viet-studies.info

Về quê khi chưa nuối tiếc

2012-01-14T13:23:00.003+07:00

(TT&VH) - Giữa năm 2011, GS.TS.nhà phê bình văn học Huỳnh Như Phương tặng tôi cuốn tạp văn Bây giờ mà có về quê… (NXB Phụ nữ). Đọc chầm chậm cuốn sách, tôi vừa muốn giới thiệu ngay với độc giả TT&VH vừa muốn để dành. Lý do muốn để dành vì cuốn tạp văn này chở nặng không khí cuối năm, khi người tha hương đều nhớ nhà và muốn về quê ăn Tết.

Bây giờ mà có về quê… gần như được tuyển từ những tạp văn ông viết nhiều năm trên các báo Tết gộp thành.

Đa phần những bài tạp văn in trên báo Tết, đều nói về nỗi nhớ nhà, sum họp bên người thân đã là vui như… Tết. Có những nỗi nhớ hiện hình như một “kế hoạch” thực thi được. Nỗi nhớ nằm trong tầm tay dạng này khiến các bến xe, nhà gia, sân bay chật ních những người là người về quê ăn Tết. Lại có những nỗi nhớ thật xa vời, như một hoài niệm. Các bài viết trong Bây giờ mà có về quê… như những hoài niệm.

Với GS Huỳnh Như Phương, nỗi nhớ ấy là ngày ông nội dẫn hai người con trai đi biền biệt không về để lại những người đàn bà tháng ngày mong ngóng. Tản văn Ống giã trầu của nội không miêu tả khói lửa chiến tranh, nhưng hiện đằng sau con chữ là xiết bao khốc liệt của một thời khi cậu trai Huỳnh Như Phương lớn lên thiếu vắng hơi ấm của cha ông mình.

Đọc Bây giờ mà có về quê… giống như ngắm nhìn hồi ức đẹp và buồn được vẽ từng nét chậm bởi Huỳnh Như Phương. Những ai từng lớn lên ở quê sẽ xốn xang trong lòng khi chia sẻ cùng tác giả về một góc vườn nhà ngoại, nơi có giếng nước mát lành giờ thuộc về người khác. Tản văn Giếng mát trong vườn nhà ngoại vẫn còn đó, nhưng còn trong ký ức tươi tắm một nỗi niềm.

Có thể nói, GS Huỳnh Như Phương viết tản văn về những sự đã mất, nuối tiếc khôn nguôi. Sự nuối tiếc này lây sang người đọc, vì đa phần người tha hương ở các đô thị hiện giờ cũng đang để mất những gì mà lẽ ra họ “nắm gọn trong tay”. Vì sao thế? Vì mưu sinh, danh lợi hay vì điều gì khác mà năm nào, mỗi dịp Tết đến ở hai đầu Hà Nội và Sài Gòn người ta lại chen chúc nhau về quê như thể đang… chạy loạn.

Chen nhau về Tết dù gì cũng còn lắm điều hay khi còn người xưa, cảnh cũ đợi mình. Nhưng nhiều người về Tết thế này mới buồn, càng về càng buồn, như bài thơ của nhà giáo Dương Hội trả lời thư một người em trong tản văn dùng đặt tên cho cuốn sách: Bây giờ mà có về quê/ Cũng như Lưu Nguyễn xưa về trần gian/ Vườn xưa nhà cũ hoang tàn/ Phôi pha kỷ niệm, ngỡ ngàng bước chân/ Đâu còn bóng mẹ ngoài sân/ Chờ con về Tết mỗi lần Xuân sang. Không để những nuối tiếc phải đeo theo người, Tết này tôi nhất định về quê sớm để nhìn thấy “bóng mẹ ngoài sân” sau bao ngày xa cách.

Trần Hoàng Nhân

Nguồn: http://thethaovanhoa.vn

Đặng Tiến : Thơ Xuân Vũ Hoàng Chương

2012-01-10T09:35:00.002+07:00

Tưởng niệm chị Thục Oanh

Xuân đã đem mong nhớ trở về

Câu thơ Nguyễn Bính, ý thường thôi. Lời e cũng thường thôi. Nhưng dư vang vô tận, xoáy sâu vào tâm tư khách xa quê, nhất là những kẻ không có ngày về. Xuân đã ... đau lòng một chữ đã. Xuân đã. Người chưa. Những lỡ làng và những bẽ bàng.

Lần này, ở đây, Xuân đã đem mong nhớ trở về Vũ Hoàng Chương, người bạn thơ, bạn kịch cũ càng với Nguyễn Bính Lỡ Bước Sang Ngang.

Mùa xuân thương nhớ mùa Xuân.

Nói đến thơ xuân Vũ Hoàng Chương, cái bồi hồi lẫn chút bùi ngùi. Có hay không có, mùa xuân trong thơ đấng trích tiên, đã tự giam thơ giam đời trong mươi chữ:

Xuân đời chưa kịp hưởng

Mây mùa thu đã sang ?

Nhà thơ đã tự tình như thế, ở tuổi chưa đến ba mươi, trong tập thơ Mây. Người còn giăng tơ tâm sự

Xuân có sang mà hoa không tươi

Ý ngát hoài chăng hề tuổi chớm ba mươi

Nằm say ngõ lạnh

Buồn nghe mưa rơi

Tuôn châu oà bật lên cười

Ta có là ta chăng hề Ai chứ là Ngươi

Chậu sành tiếng đập ngàn năm cũ

Hoạ điệu chiều nay xác rã rời

Và từ đó, hay trước đó, với Vũ Hoàng Chương, tất cả những mùa Xuân đều là :

Hương mùa-xuân-mất ngậm ngùi bay

Đã có nhiều người nói, và nói có cơ sở là men rượu và khói thuốc đưa thơ Vũ Hoàng Chương ra khỏi không gian ; và thơ Đường, thơ Tống, người đẹp Liêu Trai đưa thơ ông ra khỏi thời gian. Điều đó có thật, nhưng con người dù là người thơ, vẫn còn xương còn thịt chuyển động theo bốn mùa mưa nắng. Và cả bốn mùa đều in nét trong thơ Vũ Hoàng Chương.

Tác phẩm đầu lòng Thơ Say in năm 1940 gồm những sáng tác buổi hoa niên, nhưng hoạ hoằn lắm mới ánh lên một nét tươi xuân.

Thuyền nhỏ sông lam yểu điệu về

Cỏ chen màu liễu biếc chân đê

Tình Xuân ai chở đầy khoang ấy

Hương sắc thanh bình ngập lối quê.

Nắng nhẹ mây hờ sương hơi hơi

Sương thưa nắng mỏng nhạc khoan lời

Dây đàn chầm chậm hôn lên phím

Muôn vạn cung Hồ lả lướt rơi

Thơ Say gồm có nhiều phần : Say, Mùa, Yêu, Lỡ Làng ... Phần Mùa chỉ có hai bài thơ ngắn, bài Dịu Nhẹ tả cảnh mùa xuân trên đây, bài sau là Mùa Thu Đã Về. Thơ Mùa đề tặng ‘em Vân’, người yêu trong mộng. Chủ đề Mùa chứng tỏ nhà thơ coi trọng thời gian, nhưng loại thơ tứ thời bát tiết không nhiều, vì không nằm trong thi hứng Vũ Hoàng Chương. Bài thơ xuân Dịu Nhẹ hiếm hoi, nhưng vẫn mang phong cách đặc biệt Vũ Hoàng Chương. Dường như mãi đến 1952 ông mới có trọn vẹn một bài thơ Xuân khác, nhưng cỏ cây đã nhuốm màu Thiền. Bài Thoát Hình gồm 7 đoạn, một vần:

Rào rạt trong cây nhựa trắng ngần

Đã nghe dồn cả tới đài xuân

Đã nghe rào rạt từng cơn gió

Về mách tin hương với cõi trần

Muôn vạn tế bào đang huỷ thể

Vâng theo ý lớn nhịp xoay vần ...

... Ta mở trang lòng nguyên vẹn mãi,

Chưa từng hoen ố vết trầm luân

Đêm nay xuống một bài thơ trắng

Cầu nguyện cho đời nở Ái Ân

Sau này, nhất là từ 1963, Vũ Hoàng Chương sẽ sáng tác nhiều thơ về Đạo Pháp, tuy nhiên nguồn thơ Đạo đã róc rách từ trước đó. Ngoài ra, bài Thoát Hình còn mang thêm dấu ấn của khoa học và triết học, hai nguồn thi hứng sẽ phát triển sâu rộng hơn trong thơ Vũ Hoàng Chương về sau.

* * *

Hương mùa-xuân-mất ngậm ngùi bay ...là một câu tiên tri. Di cư vào Nam, nhà thơ xem như thất lạc mùa xuân.

Bài Nửa đêm Trừ Tịch làm 1955 ; mùa xuân đầu tiên xa xứ :

Mười năm qua, đến bây giờ
Nhìn nhau thấy cả giấc mơ thuở nào....
(...)

Xuân về nhớ thuở ngát chiêm bao
Giòng nước trôi xuôi chợt nghẹn ngào
Lạc lõng vàng son màu lữ thứ
Cành mai gượng ánh mặt hoa đào
Mười phần xuân có gầy hao
Tấm lòng xuân vẫn dạt dào như xưa
Mấy phen biếc đón hồng đưa
Dẫu rằng xong, vẫn là chưa thoả nguyền

Đây là một bài thơ hay, giàu cảm xúc, chĩu nặng ưu hoài. Không mang nội dung, dụng tâm chính trị nào, nhưng đã bị Chế Lan Viên chiếu cố và mạt sát thậm tệ (1960) cho rằng cái điều Vũ Hoàng Chương đáng hổ thẹn nhất và chúng ta đau xót căm giận nhất là bốn câu này:

Có nghĩa gì đâu một chữ " về "
Nếu không ngàn dặm ngược sơn khê
Nếu không ngược cả mười năm ấy
Về tận kinh đô của ước thề

Theo Chế Lan Viên, chữ " Về" là " cái việc về thành, cái việc dinh tê về Hà Nội (mà) chẳng có nghĩa gì cả, thì trong tâm hồn nhà thơ này không còn ranh giới giữa cái tốt, cái xấu, cái đúng, cái sai, cái có nghĩa và cái không có nghĩa "[1]

Đây là lối viết vu oan giáng hoạ, vì chữ " về ", trong bài thơ, không có ngụ ý chính trị, chỉ là một ước vọng tình cảm, hay xa hơn nữa là một xu hướng tâm linh. Từ xưa thơ Vũ Hoàng Chương đã là một lối tìm về :

Lang thang từ độ luân hồi
U minh nẻo trước, xa xôi dặm về
Nguyện Cầu, 1950

Còn mấy chữ " có nghĩa gì đâu ", là phỏng theo Xuân Diệu :

Làm sao cắt nghĩa được tình yêu
Có nghĩa gì đâu một buổi chiều

Nếu nhất định gán cho câu thơ một dụng ý thời sự thì nên hiểu : việc hồi cư năm 1950, với Vũ Hoàng Chương không mang ý nghĩa một chọn lựa chính trị, mà chỉ do một nhu đầu một tình cảm riêng tư - phần nào đó hoang tưởng - " có nghĩa gì đâu " . Còn về thời gian mười năm, từ thời Mây (1943) thi nhân đã nhiều lần nói đến : " Mười năm thôi nhé mộng tan tành " ...," Tình mười năm còn lại mấy tờ thư "…. Thận trọng, chúng tôi đã hỏi lại bà Vũ Hoàng Chương và được chị trả lời là đúng như thế, và còn cho biết thêm : ‘ước thề’ ở đây không phải là chị ấy .

Ngoài ra, giai đoạn này, Vũ Hoàng Chương còn có Bài Ca Bình Bắc, kể chuyện xuân chiến thắng của Quang Trung :

Nhớ trận Đống Đa hề thương mùa xuân tới
Sầu xuân vời vợi
Xuân tứ nao nao
Nghe đêm trừ tịch hề máu nở hoa đào
Ngập giấc xuân tiêu hề lửa trùm quan tái
Trời đất vô cùng hề một khúc hát ngao

Bài thơ là một thiên sử thi, ngợi ca hào quang dân tộc, nhưng hay ở những âm vang vời vợi nao nao, vô cùng quan tái. Nó là một khúc " hát ngao " hơn là một anh hùng ca.
Cùng trong nỗi u hoài mùa-xuân-mất, tết năm 1963, nhà thơ mơ tưởng một Cành Mai Trắng Mộng

Chín giao thừa, tám năm dư
Cành Mai trắng mộng đêm trừ tịch suông
(...)
Khói đâu mờ tím căn buồng
Thời gian ai đốt trên luồng thần giao
Cố đô lửa cháy gan nào
Sài đô son sắt như bào, như nung

Mậu Thân, 1968, Vũ Hoàng Chương làm nhiều thơ Xuân giọng hãi hùng cay đắng. Bài Đục Trong, làm theo lối cổ phong, toàn vần đục, khổ độc, gân guốc, gay gắt :

Chợ Tết mai lan cúc
Đắm mình trong bụi đục
Từng phiên nép mặt hoa
Thẹn không bằng khóm trúc
(...)
Liên miên khói lửa này,
Dám đâu mơ hạnh phúc
Lần lượt tre rồi măng
Đã tơi bời cốt nhục

Đoạn cuối, ê chề, xót xa thân phận :

Thân càng xót cho thân
Uổng gây hình ngọc đúc

Bài thơ có lẽ làm vào những ngày áp Tết Mậu Thân, sức khoẻ không tốt, cũng như bài Bặt Khoá Buồng Xuân, cùng một âm hao não nuột :

Miệng héo dần theo lòng khắc khoải
Năm nay rồi sắp thành năm ngoái
E khi chiều xế, tuyết thay tơ
Không cả chút tình thương nắng quái

Kẻ vô-hạn-hận không là gió
Xuân đến trà mi đời tự bỏ
Ngồi chín từng cao, thẳm đáy hang
Cùng ai gửi chút hương vò võ ?

Toàn bài vần bằng, xen hai đoạn vần trắc nói trên, là u uất nhất. Và kết thúc với hình ảnh của Tết Mậu Thân : thiều quang ngập máu đổ quyên hồng...

Bài Vỡ Mộng Liêu Trai làm giữa ngày Tết tang thương :

Ma sợ cung vôi chạy vọt lên
Người thơ giữa lúc mở bầu men,
Khai xuân chưa kịp vui cùng khách
Đạn rót trời cao đã nổ rền

Nhưng Tết Mậu Thân 1968, tang tóc nhất là Cố đô Huế. Vũ Hoàng Chương làm một loạt tám bài đường luật theo thể liên hoàn liên vận dưới đề tài : " loạn trung Huế cảm bệnh trung nhân " (trên giường bệnh, cảm thương Huế loạn lạc) :

Đạn réo vang vang lửa bốn bề
Như thiêu giường bệnh cháy cơ mê
Sốt dâng mạch loạn càng u uất
Máu chảy ruồi bâu thật não nề

Trước cảnh trúc chẻ ngói tan ấy, nhà thơ đau yếu, bất lực chỉ gởi lời cầu nguyện :

Mong người một nước soi gương cũ
Nguyện đấng ngàn tay độ nhiễu điều ...
(Huế Cảm)

Tết năm sau, Kỷ Dậu – 1969, sức khoẻ khá hơn, tình hình chiến trận, bên ngoài, có vẻ yên ắng, hoà hội Paris đang tiến triển và hứa hẹn, Vũ Hoàng Chương chợt nghe hồn thơ phấn khởi :

Tin Xuân gà gáy rách trời đêm
Tuổi nửa trăm vừa nửa chục thêm
Đủ thấy điềm lành hai nửa nước
Một nhà trong ấm với ngoài êm
(Mở Bút ghi Điềm)

Thi nhân ngất ngưởng, lạc quan như chưa bao giờ lạc quan ở tuổi hoa niên :

Chữ lựa vần gieo đắc ý rồi
Đèn khêu vừa tỏ nước vừa sôi
Nhựa say trà ngát thơ cao giọng
Hỏi chúa xuân rằng : ai có ngôi ?
(Hạnh phúc nào hơn)

Vũ Hoàng Chương thi sĩ còn là một Vũ Hoàng Chương kẻ sĩ, tâm hồn luôn luồn gắn bó với vận hưng suy của đất nước – cho dù ông có là nạn nhân của nhiều ngộ nhận và xuyên tạc. Mùa xuân Kỷ Dậu 1969 đưa hồn thơ về một năm Kỷ Dậu khác, 180 năm trước, mùa xuân Quang Trung, 1789, qua bài thơ chữ Hán :

Kỷ Dậu hồi thanh

Kê minh nhật thướng cựu sơn xuyên
Hồi ức Quang Trung vũ hịch truyền
Sơn vĩ sơn đầu hoa giải ngữ
Hoà âm xuân thảo nhiễu bình nguyên

Ông tự dịch :

Tiếng vang lịch sử

Đất xưa gà gáy mặt trời lên
Giục nhớ Quang Trung hịch sấm rền
Hoa mở cánh chào ngang dọc núi
Hoà âm cỏ ngát xuống bình nguyên

Đặng Tiến dịch ké :

Gà thúc bình minh sông núi xưa
Quang Trung thuở nọ, hịch truyền đưa
Sườn non lưng núi lời hoa mở
Nội cỏ hoà xuân, nhạc tấu mùa

Vũ Hoàng Chương sinh năm ất Mão-1915 – giấy tờ thường ghi 1916 – tính đến năm 1969 là 55 tuổi ta. Ông tự hào thọ hơn... Khổng Minh một tuổi, có bài thơ thu gọn đời mình, giữa những dư luận thị phi, và trầm luân thế cuộc :

Chữ thọ vừa ăn đứt Ngoạ Long
Bến nằm dư biết đục hay trong
(...)
Chỉ thương kiếp đá ai bày trận
Để ngấn vàng gieo chợt rối vòng

Nhưng phấn khởi, dường như chỉ được một mùa xuân ấy. Tết năm sau, 1970, bài "Xúc Động Cuối Năm " thật buồn :

Chơi xuân đất này không cỏ non
Thơ không vàng nữa, ấn không son
Hỡi ơi lòng chợt đau như cắt
Một nụ cười xuân cũng chẳng còn

Bài thơ tưởng niệm bạn tâm giao là thi sĩ Đông Hồ (1906-1969) vừa mới quy tiên trong năm. Người sành thơ nhận ra bóng dáng Đông Hồ : câu đầu lấy từ một câu tập cổ của tác giả Bội Lan Hành : " xuân du thử địa vô phương thảo ", câu sau lấy ý từ bài Vàng Son hoa nở hai mùa :

Mùa vàng hoa mai hoa cúc
Mùa son hoa phượng hoa vông
(...)
Mùa vàng giàu thật giàu
Mùa son sang rất sang
(Đông Hồ)

" Một nụ cười xuân cũng chẳng còn ", là nhắc tên tập thơ " Cô Gái Xuân " (1935) của Đông Hồ.

Xuân Tân Hợi – 1971, lại thêm một mùa tang tóc :

Theo nắng trôi vàng, bạc nổi mây
Thương xuân lìa cội, Tết sa lầy
Sông Rồng bến Nghé đêm Trừ tịch
Phá vỡ vòng sao tự giải vây
Mách cho Lã Vọng về đây
Tha hồ câu, bến sông đầy tử thi

Tuý Ông ngồi rũ cánh Lan buồn
Nơi ấy đầy xương chất máu tuôn
Thà đợi một mùa Xuân Đích Thực
Âm thanh Cuồng sát tự dìm luôn
(Xuân Đối Diện)

Năm sau, 1972, khói lửa vẫn ngập trời :

Giấc mộng trường chinh lửa ngút mây
Tỉnh ra ngựa đấy với thuyền đây
Nhìn nhau chuột nhỏ tung tăng dạo
Vừa uống sông xuân một bụng đầy
(Nhâm Tý khai bút)

Tác giả tự dịch ra Hán Văn :

Trường chinh mộng hậu tức phong yên
Thiên lý long câu vạn lý thuyền
Hốt ngộ tiền thân nhất yến thử
ẩm hà mãn phúc tuý xuân thiên

Lời thơ thanh thoát, dí dỏm. Nhưng tâm sự tác giả, thời điểm ấy còn u ám lắm qua bài " Xuân Quạnh " :

Hỡi ơi trầm ngát mùa cung điện
Ngõ hẹp ... Thôi rồi vẫn tịch liêu

Lầu Vọng-giai-nhân mãi quạnh nằm
Ngày xưa Kim ốc chỉ mười năm
Đắng cay thế vị lòng vương giả
Ôi nguyệt tiền thân ngọt đoá rằm

Cuối năm 1972, hoà hội Paris bế tắc, chiến trường miền Nam ác liệt và Mỹ dùng pháo đài bay B 52 oanh tạc Hà Nội suốt 12 ngày đêm cuối năm. Phải nhớ rõ bối cảnh đó, mới hiểu tâm trạng Vũ Hoàng Chương qua bài " Đón Xuân Mười Chín " làm trước Tết Quý Sửu (nhằm ngày 3.2.1973) :

Bấm đốt từ di cư đến nay
Đón xuân vừa vặn hết bàn tay,
Sang sông Ngựa đã hai lần hí
Vạch đất Trâu thêm một luống cày
Lửa ném tràn lan đầu gió Bắc
Vàng rung thăm thẳm đáy hồ Tây
Bút toan chạy ngược đau lòng chữ
Núi vẫn nằm ngang bạc tóc mây
Dăm kẻ tri giao toàn kiết xác
Nửa đêm trừ tịch cũng vờ say
Hằng nga bỏ địa cầu đi mãi
Tết đến buồn không chịu vẽ mày
Xưa rồi lửa phóng tên bay
Giờ chơi nhạc sống nào đây hỡi giàn
Bóng ai trên đá ngồi gan
Có nghe rung một giây đàn lẻ loi
Trời xuân chẳng én đưa thoi
Mà như gấm đẩy bức Hồi Văn qua
Nghé kêu đầy bến vàng hoa

(dẫn trọn bài)

Bài này đăng trên Giai Phẩm Văn Xuân Quý Sửu, phát hành ngày 15.1.1973, trước khi ký hoà ước Paris. Vậy Vũ Hoàng Chương phải làm trước đó, vào thời điểm :

Lửa ném tràn lan đầu gió Bắc
Vàng rung thăm thẳm đáy hồ Tây

Câu thơ ngụ ý : lửa thử vàng, Vàng Mười không sợ lửa, chế độ miền Bắc không khuất phục trước vũ lực thô bạo. Đây là một câu thơ nặng tình dân tộc, nhưng không mấy người để ý, như một thứ cung đàn lẻ loi.

Người đọc vẫn tưởng nhà thơ sống trong mây khói, quên rằng Vũ Hoàng Chương gốc gác là một bộ óc khoa học, toán học, nên đã có những tính toán chi ly, chính xác : bàn tay, tổng cộng có 19 đốt, ứng vào con số 19 năm di cư sang sông (1954-1973). Ngựa đã hai lần hý là hai năm Giáp Ngọ (1954) và Bính Ngọ (1966). Trâu thêm một luống cày là hai năm Tân Sửu (1961) và Quý Sửu (1973). Hai vần mây và say nhắc tên hai tập thơ đầu tay ; Nửa đêm trừ tịch là tên một bài thơ. Nghé kêu đầy Bến ngụ ý bài thơ làm tại Sài Gòn, tên cũ là Bến Nghé.

Sau đó, hiệp định Paris ký ngày 27.1.1973, chấm dứt chiến tranh Việt Nam trên giấy tờ. Ngay ngày Tết Quý Sửu, Vũ Hoàng Chương có thơ kịp thời ghi dấu :

Ma là Người ... kiếp khác
Người là Trời ... đêm nay
Nghe chừng lửa đã tắt
Hai bờ Con-Sông này
ờ nhỉ ! đâu còn Vết Cắt
Sao lòng ai vẫn chưa hay ?
Nằm kia, người nín bặt
Vòng luân hồi đã ngược chiều quay
Ma thôi vất vưởng, trời thôi lưu đày
(Tin Xuân)

Vũ Hoàng Chương là người thiết tha với vận mệnh dân tộc và đất nước, gắn bó với kỷ niệm Hàng Khay Hàng Trống hoa nào rụng, nhất định phải kỳ vọng vào hiệp định 27.1.1973 sẽ mang lại thanh bình cho đất nước, và ngày thống nhất sẽ không xa. Dù rằng kỳ vọng ấy chỉ rung một giây đàn lẻ loi, và sau này sẽ không đúng với thực tế : đất nước sẽ thanh bình và thống nhất, nhưng trong những điều kiện khác – mà Vũ Hoàng Chương sẽ là nạn nhân.

Năm 1974, Tết Giáp Dần, thi nhân có bài Thuý Vũ Đoản Từ, trích toàn văn, vì ít người còn lưu giữ :

Cỏ Bồ ôm đá ngủ
Trong tranh từ bao giờ
Cho đến bây giờ
Còn say trong thơ
Vườn bỗng hót vang chim Thuý Vũ
Đèn xanh nến biếc đêm giao thừa
Nét bút gầy theo mực úa
Bao năm rồi tiêu sơ
Có phải xuân đang từ đáy lụa
Một chiều sâu không ai ngờ
Truyền tin về giấc mơ
ánh nguyệt mung lung cành lãng đãng
Nghe lòng trời đất ươm tơ
Nguyệt vẽ mày cong dĩ vãng
Cành đơn hoa trắng tương tư
Ôi thôi áo vải đã màu nâu thuyền đã hư
Mối manh gì nữa còn ai nữa
Đành kết vào hương Thuý vũ Từ

Tác giả giải thích : Thuý Vũ nguyên là tên một loài chim, sau thành tên một loài hoa : hoa mai trắng, nhiều cánh và nhỏ hơn Bạch Mai[2]. Nói là thơ xuân, kỳ thực bài này nằm giữa mộng và thực. Nó quý ở chỗ phản ánh tâm trạng của tác giả thời đó, ông sẽ viết " ta đành mất hết để còn nhau " (Huyền Lan Trường Từ, cuối xuân Giáp Dần 1974).

* * *

Thơ xuân thơ Tết cuối cùng của Vũ Hoàng Chương là bài Vịnh Tranh Gà Lợn, làm vào ngày Tết Bính Thìn, 1976. Bài thơ được truyền tụng nhờ được truyền khẩu. Nhưng cũng vì truyền khẩu, nên nhiều dị bản khác nhau, nhiều bản sai lạc, vô nghĩa. Bà Vũ Hoàng Chương đã than phiền và ghi lại cho chúng tôi chính văn :

Vịnh tranh Gà Lợn

Sáng chưa sáng hẳn, tối không đành
Gà lợn, om sòm rối bức tranh
Rằng vách có tai, thơ có hoạ
Biết lòng ai đỏ, mắt ai xanh
Mắt gà huynh đệ bao lần quáng
Lòng lợn âm dương một tấc thành
Cục tác nữa chi, ngừng ủn ỉn
Nghe rồng ngâm váng khúc tân thanh

Bà Vũ ghi chú : Thơ có hoạ có ba nghĩa : thơ có xướng thì phải có hoạ, gọi là thơ xướng hoạ : thơ phản nghịch là tai hoạ ; và thơ hoạ (vẽ) ra tranh. Vũ Hoàng Chương nổi tiếng là uyên bác : thơ ông thường sử dụng nhiều điển cố. Đặc biệt bài này ông sử dụng tục ngữ, theo truyền thống Nguyễn Trãi, Nguyễn Du. Bà Vũ Hoàng Chương lưu ý đến những tục ngữ : " dừng có mạch, vách có tai " ; " xanh vỏ đỏ lòng ". Nhưng còn nhiều thành ngữ, tục ngữ khác như : " tranh tối tranh sáng ", " mắt xanh ", " mắt quáng gà ", " gà cùng một mẹ ", " lợn âm dương ", " con gà cục tác lá chanh, con lợn ủn ỉn mua hành cho tôi ". " Khúc tân thanh ằ ngụ ý ô đoạn trường " . Còn ý nghĩa, ngụ ý dí dỏm nhưng thâm trầm của từng câu, từng chữ thì chúng tôi xin miễn giải thích, sợ làm mất cái duyên ngầm của bài thơ. Chỉ mong văn giới ghi nhận : đây là văn bản chính thức của bài Vịnh tranh Gà Lợn của Vũ Hoàng Chương làm vào dịp Tết Bính Thìn 1976. Bà Vũ Hoàng Chương và chúng tôi chịu trách nhiệm về 56 chữ trong văn bản. Những dị bản khác nên xem như là truyền khẩu, " tam sao ", được phổ biến trong nghịch cảnh. Sau đó nhà thơ Vũ Hoàng Chương bị bắt, ngày 14-3, giam ở Chí Hoà, bị bệnh nặng, đưa về nhà mấy hôm thì mất, ngày 6.9.1976, nhằm ngày 13 tháng 8 năm Bình Thìn, lúc 23 giờ.

* * *

Tóm lại, ở thời trai trẻ Vũ Hoàng Chương ít có thơ Xuân trong các tập Thơ Say, Mây, Rừng Phong. Sau ngày di cư vào Nam, thơ xuân của ông thường là hoài niệm hương mùa-xuân-mất ngậm ngùi bay. Khoảng mươi năm về sau, ông có nhiều thơ xuân mỗi năm vì yêu cầu của báo giới ; vả lại, ông thường dùng thể thơ ngắn, gọi là nhị thập bát tú, dễ sử dụng để ký hoạ một tâm trạng, một biến cố lịch sử. Do đó, những bài thơ hoàn cảnh lại là những bài thơ thời thế và thân thế giàu sử liệu và tư liệu.

Chúng tôi sưu tầm và giới thiệu thơ xuân của Vũ Hoàng Chương qua nhiều giai đoạn, để bạn đọc và văn giới có một chuỗi tư liệu. Nhưng nhất định là thiếu sót, nhất là những bài thơ đăng rải rác trên báo, hay rất nhiều thơ xuân thù tạc gửi bằng hữu. Quý vị nào biết xin vui lòng mách, hoặc công bố, để đóng góp vào việc hoàn thành Toàn Tập Thơ Văn Vũ Hoàng Chương sau này.

Dùng từ cho chính xác, có thể nói là Vũ Hoàng Chương làm nhiều thơ Tết và ít thơ xuân. Và nói chung, thơ xuân Vũ Hoàng Chương, ở cái phần đọng lại trong lòng người đọc thường là :

Hương mùa-xuân-mất ngậm ngùi bay.

Người đời vẫn mơ ước những thành đạt làm nên sự nghiệp. Nhưng có những sự nghiệp lớn lao hình thành trên mất mát.

Cao quý và thiêng liêng thay, một sự nghiệp làm bằng mất mát.

Đặng Tiến
Paris, Tết dương lịch, 1-1-2001
Bổ sung 15-1-2007

________________________________________

[1] Chế Lan Viên, Phê Bình Văn Học, nxb Văn Học, tr. 89, 1962, Hà Nội
[2] Bà Vũ Hoàng Chương ( 1919- 2005 ) – nhà thơ Đinh Thục Oanh – Xuân Kỷ Mão 1999 đã có bài Mai Thuý Vũ để truy niệm phu quân :

Cao sâu từng nhập bóng cây già,
Cây vẫn thân xưa bóng chẳng nhoà.
Vườn trải băng sương trăm thức cỏ,
Xuân còn Thuý Vũ một cành hoa.
Lòng nghe nắng ấm say đôi chút
Cánh để men hồng nhuốm phớt qua
Vang tiếng chim xanh về hót đấy,
Bồng lai hẳn nhớ kẻ đi xa.

Tôi đã hoạ lại, nay nhắc lại để ghi kỷ niệm và tư liệu :

Mộng Trắng Cành Mai, trên cội già,
Nắng thưa mưa nhạt, trắng không nhoà
Sang Tần lỗi bước lầm Tâm Sự,
Bút Nở Hoa Đàm lỡ xác hoa.
Ngồi Quán, Thơ Say, Thuyền Ghé Tạm
Rừng Phong, Đậm Nhạt – Hạc về qua.
Mây xa, xa mãi, xa xa lắm,
Một chị một em tình xót xa

Paris, 15/8/1999
(những chữ in nghiêng là tên tác phẩm Vũ Hoàng Chương)

Nguồn : http://art2all.net

Cao Huy Khanh VIỆT NAM HỒ SƠ HẬU CHIẾN 1975 – 2012: NHỮNG SỐ PHẬN KỲ LẠ

2012-01-10T09:26:00.000+07:00

Kỳ 99 – 9.1.2012

991- Nguyễn Hiên Dỹ

“TRẠMÔNG DỸ”

Cánbộ y tế sinh tại Hải Dương. Sống ở Hải Dương (2007).

Bộ đội cụt một chân trên chiến trườngmiền Nam.

Sau chiến tranh, là thương binh 61% trởvề quê nhà làm ruộng.

Lấy vợ một cô thôn nữ trong làng, bấygiờ thấy mình tàn tật làm nông không nuôi nổi vợ con nên xin đi học làm cán bộy tế cơ sở. Ra trường được đưa về làm ở trạm y tế xã Tân Hưng cùng quê.

Làm việc rất tích cực vừa làm tốt côngtác lại còn kiêm luôn nhiệm vụ “xe đạp ôm… một chân” chở bà con đi cấp cứu! Từđó năm 1990 được cử làm trạm trưởng.

Ngày đêm ra sức xây dựng nơi đây thànhtrạm y tế xã được mọi người tin cậy, tiếng thơm “Trạm ông Dỹ” lan ra toànhuyện, lên tới tỉnh. Năm 2004 được công nhận trạm y tế chuẩn quốc gia, mỗi nămtiếp nhận săn sóc cho khoảng 16.000 bệnh nhân ở địa phương.

Giữa năm 2005 trên đường đi công tácgặp tai nạn xe máy… gãy nốt chân còn lại! May mà chưa gãy lìa nên nằm viện 3tháng xong lại chống gậy đi tập tễnh đến “Trạm ông Dỹ”.

992- Nguyễn Tấn Bình

2LẦN MÙ MẮT

Laođộng nghèo sinh 1968 tại Đà Nẵng. Sống ở Đà Nẵng (2011).

Năm 14 tuổi cuốc đất trồng cây trúngmìn nổ làm mùa mắt phải, may mà mắt trái còn thấy được lờ mờ.

Hòa bình rồi, mắt trái ngày càng giảmthị lực nên đi bệnh viện mổ hy vọng đỡ hơn nào ngờ mổ xong… mù luôn! Hai mắt mùqua 2 thời chiến tranh và hòa bình, cái giá quá cay đắng.

Dù vậy vẫn gắng gượng đứng dậy chốnggậy mà sống, xin vào học ở trung tâm hướng nghiệp của Hội Người mù tỉnh tìmnghề sinh sống tạm bợ. Tại đây gặp một cô gái đồng cảnh ngộ mù mắt bẩm sinh đemlòng yêu thương tình nguyện “dẫn đường cho cả đời” nhờ “kinh nghiệm” được nhìnthấy đường đi nước bước cuộc đời thế nào trước khi mất hết ánh sáng đôi mắt.

Vợ chồng ra nghề làm tăm tre rồi vayvốn sắm chiếc xe đẩy đi bán tăm kèm hàng gia dụng khắp nơi, vợ kéo xe phíatrước còn chồng gồng mình đẩy xe phía sau.

Rồi cũng sinh được một con mắt sángbình thường làm nguồn an ủi làm động lực để làm ăn bươn chải mà tồn tại với hyvọng vươn lên qua khỏi cảnh đời tối tăm tủi phận.

993- Nguyễn Thị Tự

GIAĐÌNH CÁCH MẠNG BỊ TỐ NGỤY QUÂN NGỤY QUYỀN

Laođộng sinh 1932 tại Sài Gòn. Sống ở TPHCM (2010).

Cha mẹ hoạt động cộng sản từ rất sớmthời Nam Bộ kháng chiến, nhà ở Hóc Môn từng được dùng làm địa điểm họp đảng bí mậtcủa cán bộ lãnh đạo cao cấp Võ Văn Tần, Lê Duẩn... Bản thân từng được NguyễnThị Minh Khai xem như cháu đặt tên theo tên mình là Minh Tự, có lần còn bị bắtchung với mẹ phải vào ở tù cùng mẹ luôn.

Sau đó cha bị địch bắt mất tích, mẹcũng bị bắt chịu tra tấn sinh bệnh mất sớm. Từ đó mất liên lạc với cộng sản.

Lớn lên đi dạy học rồi lấy chồng cùngnghề. Rồi chồng bị bắt lính ra sĩ quan do xuất thân nghề giáo nên được chuyểnvề dạy trường Võ bị Đà Lạt chuyên đào tạo sĩ quan chuyên nghiệp cho chế độ SàiGòn. Nhưng chỉ được một thời gian thì chồng tử nạn máy bay để lại vợ và 6 connhỏ dại.

Sau 30.4.75 tiếp tục dạy học nhưng chưaxác minh được quá trình cha mẹ từng tham gia cách mạng nên khi dám lên tiếngđấu tranh chống tiêu cực ở trường liền bị chụp mũ đơn giản là thuộc thành phầngia đình ngụy quân ngụy quyền phản động. Thế là bị cách chức hiệu trưởng, hạtầng công tác xuống làm nhân viên thư viện, giám thị và cuối cùng… cho nghỉviệc luôn!

Đành chấp nhận đi bán vé số, bán chè,nuôi heo để lo cho cả đàn con, không oán trách than thở bởi nhớ đến tấm gươnghy sinh của cha mẹ mà chẳng nhận được đền bù gì: “Cho dù cả thế hệ tôi khi mấtđi mà giấc mơ của má vẫn chưa thành hiện thực thì niềm tin hướng về một cuộcsống tốt đẹp vẫn là điều phải phấn đấu…”

994- Nguyễn Thị Vân Toàn

THƯƠNGBINH THỜI CHIẾN, TAI NẠN THỜI BÌNH

Nôngdân sinh tại 1954 Quảng Trị. Sống ở Quảng Trị (2008).

Mới 14 tuổi đã làm giao liên cho cộngsản. Chỉ một thời gian ngắn bị thương bị bắt phải cưa cụt cánh tay phải. Đến1973 mới được trao trả tù binh sau 5 năm tù đày.

Được được ra Thanh Hóa nghỉ dưỡngthương. Tại đây gặp và kết hôn với một cựu tù Phú Quốc.

Sau ngày hòa bình, 2 vợ chồng về quêQuảng Trị làm ruộng sinh sống, sinh được 4con. Bản thân mỗi ngày gửi con cho bà ngoại rồi còn một cánh tay vẫnđạp xe hàng chục cây số ra chợ Đông Hà bán rau quả, tối về nhà nuôi heo chẳtbóp từng đồng nuôi con.

Năm 2003 cả 2 vợ chồng được cho theođoàn cựu tù đi một chuyến ra Bắc tham quan đây đó không ngờ trên đường đi xe đòbị tàu hỏa đâm lăn xuống ruộng làm chết 13 người. May mà 2 vợ chồng sống sótnhưng chồng bị thương nặng 81%, phần mình may chỉ bị chấn thương mặt và vai.Chồng phải nằm viện điều trị chấn thương sọ não, phẫu thuật cắt lá lách và gan.

Ra viện chồng nằm liệt gần 2 năm, mộtmình vợ phải vừa lo săn sóc chồng vừa chạy vạy tứ tung kiếm tiền nuôi con tránhcảnh phải bỏ học.

Vậy mà cả 4 con đều ăn học đàng hoàng,3 con đầu đã tốt nghiệp đại học và cao đẳng ra đi làm, con gái út sắp tốtnghiệp phổ thông: “Con chính là liều thuốc tinh thần hiệu nghiệm nhất giúp tôi vượtqua những khó khăn trong cuộc sống.”

995- Nguyễn Thu Vân

NỮVÕ SƯ SỐ 1

Cánbộ về hưu sinh 1945 tại Hà Nội. Sống ở TPHCM (2011).

Được bố dạy tập võ từ năm 13 tuổi. Năm1959 vào học trường ca kịch dân tộc Hà Nội gặp được sư phụ Tám Danh (Nguyễn PhươngDanh) dạy thêm cả nghề võ lẫn cải lương.

Ra trường về đoàn Cải lương Nam Bộ làmdiễn viên, lấy chồng bộ đội đặc công.

Sau 1975 ở lại TPHCM tiếp tục hoạt độngtrong cả 2 lĩnh vực võ thuật và sân khấu. Thụ giáo thêm với nhiều thầy võ VNtên tuổi khác, từ đó tổng hợp tinh hoa các phái võ dân tộc 3 miền thành phái võriêng mình gọi là “Thu Vân quốc tế võ đạo”.

Đồng thời bắt đầu nghiên cứu kết hợpđưa võ thuật vào nghệ thuật sân khấu thông qua vũ đạo gọi là “Võ nghệ thuật”dạy ở trường Nghệ thuật Sân khấu. Còn mởlớp dạy võ thuật riêng, vừa biểu diễn vừa viết sách phổ biến võ thuật, tham gialập CLB Cascadeur (diễn viên đóng thế những pha nguy hiểm trong phim) đóngphim.

Năm 1988 được Liên đoàn Võ cổ truyền VNphong là nữ võ sư duy nhất đạt bạch đai 18/18. Từ năm 1992 được nhiều lần mờiqua Pháp biểu diễn và huấn luyện võ cổ truyền VN.

Năm 2005 được phát hiện ung thư vú phảinằm viện điều trị, vừa đỡ đôi chút liền lên đường đi dạy võ trở lại thì gặp tainạn xe máy chấn thương sọ não vào viện tiếp. Vậy nhưng vẫn không từ bỏ các hoạtđộng võ thuật – sân khấu, vẫn gắng gượng đi dạy võ miễn phí cho trẻ em khuyếttật, soạn sách võ học…

Bản thân bệnh tật mà chồng và con traiđầu cũng mắc bệnh kinh niên nên phải bán nhà, vay nợ để vừa lo gia đình vừa cótiền in sách, lập cả trang web về võ thuật nhằm mục đích phổ biến rộng rãi.

Tất cả nhằm “trả ơn đời” với ước nguyệnxây dựng môn võ cổ truyền VN thành “quốc võ” xứng đáng được đưa vào dạy ởtrường học giúp hun đúc thêm tinh thần yêu nước cho thế hệ trẻ.

996- Nguyễn Tiến Văn

ĐEMGIA TÀI SÁCH CHO NHÀ NƯỚC

Dịchgiả Việt kiều Canadasinh 1940 tại Hà Nội. Sống ở TPHCM (2011).

Người trong nuớc hiến sách cho Nhà nướccũng có nhưng nhiều nhất chỉ khoảng 10.000 cuốn, còn đây là Việt kiều từng vượtbiên bây giờ lại mang sách mua từ nước ngoài về tặng cho thư viện Nhà nuớc đến18.200 cuốn sách chất đầy trong một khorộng 46m2.

Bản thân là dân mê sách từ hồi 15 tuổi.Lớn lên tuy không tốt nghiệp đại học song cũng từng cùng bạn bè mở một nhà xuấtbản tư nhân chuyên in sách dịch ở Sài Gòn trước 1975.

Năm 1985 cùng gia đình xuất cảnh qua Canada để lại6.000 cuốn sách cho bạn bè. Rồi đến xứ người lại tiếp tục đam mê sách, không đilàm mà chỉ ở nhà đọc sách và chăm lo tủ sách bắt đầu gầy dựng lại. Tiếp tục mua sách nhờ vợ (cô giáo dạy văn)chi tiền, nhắm mua các dịp sách giảm giá đủ loại để mua được nhiều, từ đó gầy dựnglại được cả một kho sách đồ sộ.

Không chỉ mua sách ngoại mà cả sáchViệt bán ở nước ngoài nữa vì vẫn nặng lòng với nền văn hóa dân tộc. Vì vậy từngra tờ nguyệt san “Trăm con” chuyên đề về văn hóa dân tộc VN tồn tại được 3 nămtừ 1994 – 1996.

Cũng với niềm hoài hương văn hóa đó mànăm 2007 bất ngờ đóng thùng container một phần gia tài sách của mình (nặng tổngcộng 7,5 tấn) gửi tàu biển về TPHCM đem tặng cho thư viện Viện Khoa học Xã hội– Nhân văn TPHCM. Toàn bộ sách trị giá trên 500.000 USD đa số bằng tiếng Anhchủ yếu về mảng đề tài khoa học xã hội và nhân văn (thể loại từ điển hơn 1.000cuốn trong đó có bộ từ điển bách khoa quý “Encyclopaedia Britannica” 32 tập khổlớn tổng cộng dày 32.000 trang trị giá 2.000 USD).

Sau đó ở lại luôn TPHCM, thuê căn nhànhỏ trong hẻm làm nơi tá túc, sống đạm bạc như một “ông đạo” râu dài tóc dàichỉ lo công việc nghiên cứu văn hóa VN và dịch thuật (đã dịch tập thơ Trang ThếHy ra tiếng Anh).

Vợ con về yêu cầu qua lại Canada ở vớigia đình nhưng từ chối tuy ở bên đó còn lưu giữ khoảng 20.000 cuốn sách ngoại cùng15.000 cuốn sách Việt: “Tôi đã làm xong trách nhiệm của tôi với gia đình, bâygiờ tôi phải được sống cho chính tôi.” Cũng còn lý do “Ở hải ngoại tôi thấymình rất cô đơn vì không tìm được những người cùng ý hướng mà lại còn bị ngộnhận nữa.”

997- Nguyễn Trung

KHÔNGBAO GIỜ BỎ ĐI NÊN KHÔNG BAO GIỜ TRỞ LẠI

Họasĩ sinh 1940 tại Sóc Trăng. Sống ở TPHCM (2011).

Được xem là một thiên tài vẽ tranh sơndầu đầy tính sáng tạo tinh tế giàu chất suy tưởng song cũng rất ngang bướngkiểu “không giống ai” (nên trước đây từng bị đuổi học trường Cao đẳng Mỹ thuật GiaĐịnh!).

Trước 1975 là chủ tịch Hội Họa sĩ TrẻSài Gòn gây một không khí sáng tạo hội họa mới, đoạt nhiều giải thưởng. Đã cótác phẩm vẽ cuộc thảm sát Mỹ Lai do quân đội Mỹ gây nên năm 1968.

Đến 30.4.1975 không theo nhà vợ (gốcBắc có người thân bị cộng sản sát hại) đi di tản, sau đó bạn bè tổ chức vượtbiên cho đi ké vẫn từ chối vì: “Thời thế không ăn nhậu gì đến tao. Tao khoái cởitrần đi ra đi vô ở Sài Gòn, khổ cực mấy cũng chịu!”.

Năm 1989 được cho đi Pháp ngao du mộtchuyến rồi cũng về thôi.

Tiếp tục vẽ tuy làm việc âm thầm ítxuất hiện, giữ vững uy tín trở thành một trong những họa sĩ lớn thời hậu chiếncả 2 miền. Vì vậy hiếm khi có triển lãm mới được ca ngợi là một cuộc “trở lại”,lập tức đốp chát ngay “Tôi có bao giờ bỏ đi đâu mà nói rằng trở lại?”

Đúng vậy, không hề bỏ đi đâu hết cảnghiệp vẽ lẫn quê hương.

998- Nguyễn Trường Cư

THỢHỚT TÓC 1 TAY

Laođộng nghèo sinh 1948 tại Nghệ An. Sống ở Nghệ An (2010).

Bố làm nghề hớt tóc nên năm 16 tuổicũng theo nghề bố hớt tóc vỉa hè.

Năm 1965 từ giã nghề hớt tóc để nhậpngũ làm bộ đội bảo vệ TP Vinh chống máy bay Mỹ ném bom. Năm 1969 không may trúngbom Mỹ phải giải phẫu cưa mất tay trái lên sát vai. Sau một năm nằm viện đượccho về.

Trở về là thương binh không muốn trởthành gánh nặng cho gia đình nên mới tìm cách rèn lại tay nghề hớt tóc cũ đểkiếm sống. Nhưng còn 1 tay nên hớt tóc không phải dễ, chạy tông-đơ xén tóc thì đượcchứ màn cạo râu cho khách thật gian nan khó khăn biết bao, thậm chí còn nguyhiểm nữa lỡ… cắt đứt da mặt người ta!

Nhờ quyết tâm cao, lại có sẵn kinhnghiệm cũ nên dần dần tập luyện bền bỉ cũng làm được. Lại đông khách nữa mộtphần vì mọi người tò mò rồi ủng hộ giúp đỡ thương binh, phần khác tay nghề ngàycàng điêu luyện cộng thêm tính tình hài hước vui vẻ gầy chuyện thú vị với kháchngồi cắt tóc. Tới mức có lúc bị thợ hớt tóc khác ganh ghét đòi kiện tội phá giácạnh tranh bất hợp pháp!

Chẳng những nuôi được 5 con trưởngthành mà trong đó 4 con trai cũng kế thừa… mở tiệm hớt tóc bây giờ còn ngonlành hơn cả bố!

999- Nguyễn Tử Dương

“CHIẾNSĨ BARIE”

Laođộng nghèo sinh tại Nghệ An. Sống ở Nghệ An (2008).

Nhập ngũ năm 1974 vào Nam chiến đấu ởTây Nguyên, đến sau 1975 còn được điều lên bảo vệ biên giới Tây Nam chống quânPol Pot.

Năm 1981 xuất ngũ thương binh về quê.Lập gia đình, chồng làm nông vợ buôn bán nhỏ, dựng căn nhà nhỏ gần Quốc lộ 1 nằmcạnh tuyến đường sắt Bắc – Namchạy qua.

Vì nhà nằm sát tuyến đường sắt ở điểmkhông có trạm gác tàu nên tận mắt chứng kiến nhiều tai nạn thương tâm xảy racho bà con trong vùng do bất cẩn băng ngang đường tàu bị tàu đâm chết thê thảm.Rất bứt xúc song không biết làm cách nào giúp ngăn ngừa tai nạn trong khi cảđịa phương lẫn ngành đường sắt hầu như không quan tâm.

Cuối cùng sau nhiều đêm trăn trở mấtngủ mới nghĩ ra một ý táo bạo: Chính mình tình nguyện đứng ra làm người “gáccổng” đường sắt – trong ngành gọi là gác “barie” tức gác rào chắn theo tiếng Pháp – để báo hiệu mỗi khi tàu sắpchạy qua đoạn này.

Thế là thuyết phục vợ bằng lòng chomình làm chuyện “vác tù và” không lương như vậy bằng cách ra ngay điểm hay xảyra tai nạn dựng một căn lều tạm bợ cách đường ray 20m để ứng trực tại đó suốtngày đêm chờ hễ tàu sắp tới là cầm cờ hiệu chạy ra đứng bên cạnh đường ray làmdấu báo cho khách qua đường biết mà tránh.

Hiệu quả thấy rõ tức thì không còn tainạn tàu lửa xảy ra nơi đây nữa.

Cứ thế làm việc không công không quảnnắng mưa vất vả đối với một thương binh bởi “So với gian khổ thời chiến tranhngày trước có đáng gì?”.

1000- Nguyễn Văn Bé

ÔNG“BA ĐẤT PHÈN”

Dượcsĩ sinh 1949 tại Bến Tre. Sống ở Long An (2011).

Gốc nông dân nghèo rớt mồng tơi phải đichăn trâu và ở đợ. Năm 16 tuổi vào mật khu Đồng Tháp Mười theo cộng sản đánh Mỹ,nhiều năm lăn lộn ở vùng Mộc Hóa – Long An. Trong thời gian này học được nghềthuốc Nam chữa bệnh cho đồng đội, dân chiến khu.

Sau 1975 được cho đi học ngành dược ĐHY TPHCM. Tốt nghiệp ra dạy ĐH Dược TPHCM, lấy vợ sinh con sống thoải mái.

Bỗng nhiên vào khoảng năm 1982 bỏ tấtcả sự nghiệp, gia đình một thân một mình quay về vùng chiến khu Mộc Hóa ngàyxưa tổ chức… khai hoang, lập cơ sở làm thuốc Nam! Tất cả một phần vì lòng hoàiniệm “hổ nhớ rừng” đối với vùng đất chiến đấu gắn bó ngày xưa, phần khác dokinh nghiệm, kiến thức về ngành dược thấy nơi vùng đất phèn chua ngập mặn nàycó vô số thảo dược quý có thể lấy làm nguyên liệu sản xuất dược phẩm vừa rẻtiền mà lại hiệu nghiệm.

Từ đó ngày đêm huy động nguồn lực -nhân công nghèo thất ngiệp ở địa phương có công ăn việc làm, vốn liếng vay mượnthân nhân, bạn bè, đồng đội cũ… - để tiến hành khai khẩn cả ngàn hecta, chiềudài cả trăm cây số đất bỏ hoang lâu nay ngay trung tâm Đồng Tháp Mười. Biến nơiđây thành Trung tâm Nghiên cứu bảo tồn – phát triển dược liệu Đồng Tháp Mười.

Tại đây vừa khai thác các loại dượcliệu phong phú như cây tràm, cây tỏi, cây nhàu, củ gừng, hà thủ ô, các loại rau(vườn rau vào hàng lớn nhất nước)… chiết xuất thành sản phẩm thuốc chữa bá bệnh.Trồng thêm cả các loại thảo dược nước ngoài đem về để nghiên cứu rồi đưa vàodây chuyền sản xuất. Có cả phòng thí nghiệm, mạng Internet hiện đại.

Bên cạnh đó còn xây dựng trường học,trạm y tế, nhà ở cho cả hơn 400 hộ gia đình làm việc cho trung tâm. Dự định cònxây cả khách sạn để mời khách quốc tế đến “du lịch sinh thái chữa bệnh” tại chỗ.

Dù đã trở thành “đại gia” (doanh thucông ty đã lên tới trên 6 tỉ đồng/năm) song vẫn sống đời bình dị ham đi chânđất đội mũ vải bèo nhèo, tính tình phóng khoáng bộc trực chêm tật hài hước nên đượcbà con phong tặng cho biệt danh ông “Bađất phèn” (từ tên gọi Nam Bộ dành cho con trai thứ hai trong gia đình).

Vợ con vẫn ở TPHCM lâu lâu mới lênthăm, có khi còn đem đứa con trai ham chơi bỏ học xuống bắt “cải tạo lao động”2 năm biết hối lỗi rồi mới trả về cho vợ nuôi đi học! Còn bản thân mình thì đã thề“Về hưu hay chết thì cũng ở vùng này thôi”!

(Còntiếp)

http://sites.google.com/site/vanvietloc4/home/ho-so-hau-chien/hosohauchienky99

VIỆC GÌ LÀM RỒI LÀ XONG

2012-01-04T09:18:00.001+07:00

Thiền sư Ajahn Brahm

Mùa mưa ở Thái Lan là từ tháng 7 cho đến tháng 10. Trong thời gian này, các vị tu sĩ ngừng đi du phương, gác qua mọi việc để chuyên chú vào việc học tập và hành thiền. Quãng thời gian ấy được gọi là Vassa, An cư mùa mưa.

Cách đây một vài năm ở miền Nam Thái Lan, một vị viện chủ đang xây dựng một ngôi điện mới trong tu viện ở trong rừng. Khi mùa An cư đến ngài ngưng công trình và cho thợ thuyền nghỉ việc. Đây là lúc để tu viện có được sự yên tĩnh.

Vài hôm sau có một vị khách đến nhìn thấy ngôi điện đang xây dựng dang dở, ông ta hỏi thầy viện chủ khi nào ngôi điện mới xong. Vị sư già đáp: “Xong rồi.”

Vị khách ngạc nhiên hỏi, “Thưa thầy, thầy nói thế nghĩa là sao? Ngôi điện chưa có mái. Cũng chưa có cửa lớn, cửa sổ gì cả. Gỗ và xi măng còn để ngổn ngang. Thầy định để như vậy luôn hay sao? Vì sao thầy nói là đã xong?”

Vị sư già mỉm cười và đáp một cách từ tốn, “Việc gì làm rồi là xong,” và cáo từ vị khách để đi ngồi thiền.

Đó là cách duy nhất để có được mùa an cư hay mùa yên tĩnh. Còn không thì công việc của chúng ta không bao giờ xong.

Kẻ ngốc làm sao có được tâm bình yên

Một hôm, vào tối thứ sáu tôi kể câu chuyện trên cho một số thính giả ở Perth. Ngày chủ nhật kế có một vị phụ huynh đến tìm tôi với thái độ giận dữ. Trước đó vị khách này có đi nghe giảng cùng với đứa con trai. Chiều hôm qua thứ bảy, đứa con muốn đi chơi với bạn. Người cha hỏi, “Con đã làm xong bài tập ở nhà chưa?” Đứa con trai đáp, “Tối hôm qua ở tu viện thầy Brahm dạy chúng ta là việc nào làm rồi là xong. Con đi nghe ba!”

Tuần sau tôi lại kể một câu chuyện khác.

Hầu hết mọi người ở Úc đều có một khu vườn, nhưng chỉ một ít người biết làm sao có được sự yên tĩnh trong khu vườn của mình. Vì thế cho nên tôi khuyến khích những người có vườn nuôi dưỡng vẻ đẹp của nó bằng cách chăm sóc nó đôi chút và nuôi dưỡng tâm trí mình bằng cách ngồi thật yên trong vườn, thưởng thức quà tặng của thiên nhiên.

Người làm vườn thứ nhất nghĩ rằng đây là một ý tưởng hay. Thế rồi anh ta quyết định làm một ít việc lặt vặt trước rồi nghỉ ngơi sau. Vì thật ra thì bãi cỏ cũng cần phải cắt, hoa cần phải tưới nước, lá cần được cào cho sạch, các bụi cây cần phải tỉa, rồi thì lối đi cần phải quét. . . Dĩ nhiên những việc gọi là lặt vặt này chiếm hết thời gian rảnh rỗi của vị này mà công việc cũng chưa xong. Vì vậy vị này chẳng bao giờ có được một phút giây bình yên nào (Quí vị có để ý rằng trong nền văn hóa phương tây, người được “yên nghỉ” [rest in peace] chỉ có ở nghĩa trang?)

Người làm vườn thứ hai nghĩ rằng mình phải thông minh hơn người thứ nhất. Anh ta dẹp bỏ tất cả các thứ cào cuốc, bình tưới, và ngồi trong vườn duỗi chân ra và lấy báo đọc – có lẽ đó là tờ báo có hình ảnh thiên nhiên rất đẹp. Nhưng mà đó là thưởng thức tờ báo, chứ không phải thưởng thức sự yên tĩnh trong khu vườn.

Người làm vườn thứ ba dẹp bỏ tất cả đồ nghề làm vườn, mọi thứ báo chí, sách vở, radio và ngồi xuống trong không khí yên tĩnh của khu vườn – trong khoảng hai giây! Rồi anh ta bắt đầu nghĩ: “ A, cần phải cắt cỏ đây. Mấy cái bụi kia phải xén bớt. Còn mấy cây hoa kia nếu không tưới thì sẽ héo mất. Cái góc kia mà trồng một cây hoa ngọc anh thì chắc là đẹp lắm. Ừ, đằng trước cây hoa phải có một cái lỗ cho chim tắm nữa. Cây ngọc anh có thể xin ở vườn ươm . . .” Đó là thưởng thức việc suy nghĩ và lập kế hoạch. Và cũng chẳng có sự bình yên trong tâm trí.

Còn người làm vườn thứ tư thì suy nghĩ, “ Mình làm việc đã khá nhiều rồi, bây giờ đến lúc thưởng thức hoa trái mà mình đã bỏ sức vun trồng, lắng lòng để được bình yên đôi chút. Ừ, phải cắt cỏ, cào lá, cũng còn nhiều việc, nhưng mà thôi, gác qua một bên cái đã.” Bằng cách này chúng ta có được thời gian thưởng thức khu vườn mặc dù nó chưa phải là hoàn hảo.

Người làm vườn khôn ngoan thưởng thức mười lăm phút yên tĩnh trong sự bất toàn tuyệt diệu của thiên nhiên, không nghĩ suy, không lập kế hoạch, không cảm thấy tội lỗi. Tất cả chúng ta đều xứng đáng được thoát ra khỏi sự náo động và nghỉ ngơi, còn một số người khác cũng xứng đáng được nghỉ ngơi khi không có chúng ta quanh quẩn bên cạnh họ. Rồi sau khi có được mười lăm phút thảnh thơi quí giá chúng ta sẽ tiếp tục các nghĩa vụ khác trong khu vườn.

Khi chúng ta đã hiểu được làm thế nào để tìm sự bình yên trong khu vườn của mình chúng ta sẽ biết cách tìm được sự bình yên bất cứ khi nào, bất cứ ở đâu. Nhất là chúng ta sẽ biết cách tìm được sự bình yên trong khu vườn tâm của chúng ta, mặc dầu đôi khi chúng ta thấy nó là một mớ hỗn độn, và có rất nhiều việc cần phải làm.

Trần Ngọc Bảo

dịch từ Who Ordered This Truckload of Dung? của Thiền sư Ajahn Brahm

Cao Huy Khanh VIỆT NAM HỒ SƠ HẬU CHIẾN 1975 – 2012: NHỮNG SỐ PHẬN KỲ LẠ

2012-01-03T11:40:00.000+07:00

Kỳ 98 – 2.1.2012

981- Lưu Thị Tính

“NHÀNGƯỜI ĐIÊN”

Laođộng nghèo sinh 1948 tại Thanh Hóa. Sống ở Hà Nội (2011).

Năm 18 tuổi tình nguyện đi thanh niênxung phong vào Quảng Trị phục vụ tiền tuyến.

Năm1969 trúng đạn bị thương nên sau khi điều trị được chuyển về vào đội bảo vệ nhàmáy trong tỉnh.

Năm 1972 nhà máy bị bom Mỹ đánh trúng,bản thân lại dính bom bị chấn thương đầu làm tổn thương não. Vì vậy qua năm1973 được cho về trong tình trạng đau ốm kéo dài, thần kinh không ổn định haybị rối loạn tâm thần gây hoang tưởng.

Dù thế vẫn lấy chồng làm công nhân cơkhí ở Hà Nội, vợ làm thuê làm mướn kiếm sống qua ngày.

Đã vậy còn sinh đến 7 con (6 gái). Vàkhông biết có phải do ảnh hưởng bệnh của mẹ hay không mà các con hễ đến tuổihọc lớp 2 – lớp 3 là bắt đầu có dấu hiệu khùng khùng khiến hàng xóm phải gọi cảgia đình là “nhà người điên”. Con cái bệnh triền miên song không có tiền chữatrị thuốc thang đàng hoàng nên cứ để mặc chịu đựng được tới đâu hay đó.

Trong đó trầm trọng hơn cả là con gáithứ hai năm lên 15 tuổi phát bệnh điên dại nặng cứ đi phá phách hàng xóm lánggiềng ai cũng kêu trời. Năm 1993 khi chồng bị tai biết qua đời, người mẹ chịu khôngnổi đành phải nhốt con vào phòng riêng như giam tù luôn!

Mấy đứa con còn lại dẫn dần cũng tìmđường đi kiếm kếù sinh nhai nơi khác, để lại một mình người mẹ lo cho đứa con điên loạn nhốt trong nhà dù mẹmắt đã mờ, mổ giác mạc rồi cũng như không.

982- Hà Thanh Hải

“HẢIĐIÊN”

Doanhnhân sinh 1955 tại Tây Ninh. Sống ở Bình Dương (2007).

Gia đình làm nghề đốn củi nên từ nhỏ đãsống trong rừng, lớn lên trong rừng nhờ đó rất giỏi nghề nuôi heo rừng (heo“mọi”).

Môi trường rừng là địa bàn hoạt độngchủ lực của cộng sản nên tự nhiên đi theo tiếng gọi cách mạng chống Mỹ từ năm1968, lớn lên làm lính thông tin ở trong chiến khu nằm giữa rừng Tây Ninh. Đặcbiệt phát triển kinh nghiệm cũ trở thành nổi tiếng là có tay nuôi heo rừng giúpcải thiện bữa ăn cho du kích, bộ đội.

Sau chiến tranh được cho đi học ngànhbưu chính viễn thông ra làm nhân viên bưu điện TPHCM. Đến năm 1985 chuyển ra ngoàilập công ty ngành này làm ăn phát đạt.

Thế mà bỗng nhiên năm 1992 bỏ hết toànbộ cơ đồ sự nghiệp đang lên chỉ vì vì nỗi “nhớ rừng”, nhớ rừng ngày xưa và heorừng một thời đã gắn bó để quay về với rừng: Chọn rừng Lai Uyên ở Bình Dương đểvào đó mở trang trại… nuôi heo rừng! Người thân, bạn bè hết biết can không nổiphải gọi là “Hải điên”!

Nhưng nuôi heo rừng bây giờ không đơngiản như thời trước bởi nay chúng bị săn bắt giết thịt khá nhiều, còn lại ítthì phân tán đi khắp nơi. Cho nên phải khổ công lên tận Tây Nguyên mua giống vềgầy dựng lại bầy đàn.

Quả là không hổ danh nuôi heo mọi lànghề ruột từ thời thơ ấu nên kết quả dần dà nuôi thành công bắt đầu lập đượcmột đàn heo rừng trên 800 con. Còn dự định tiếp tục triển khai mô hình thêm mộttrang trại tương tự ở Bình Phước.

Xứng danh là “Vua heo rừng” nhất nước.

983- Nguyễn Thanh Tùng

NGHỆSĨ MÙ ĐÀN BẦU VANG DANH

Nghệsĩ nhạc dân tộc sinh 1979 tại Hà Nội. Sống ở Hà Nội (2011).

Bố từng là lính trinh sát pháo binhtrên chiến trường Quảng Trị bảo vệ thành cổ trong mùa hè đỏ lửa 1972.

Sau ngày hòa bình, bố trở về Hà Nội làmcông nhân, lấy vợ cũng công nhân ngành may.

Sinh được con gái đầu thì ngay mới lọtlòng mẹ đã mắc bệnh trầm kha liệt toàn thân, động kinh, vừa mùa vừa câm vừađiếc. Chạy chữa đủ cách vẫn vô ích mà lúc đó chưa biết do hậu quả CĐDC bố bịnhiễm thời chiến tranh.

Đến mình là con trai thứ hai có đỡ hơnsong vẫn bị mù một mắt, mắt còn lại rất yếu đến năm lên lớp 5 thì mù luôn. Bấygiờ mới biết là di chứng CĐDC.

Dù vậy cả 2 vợ chồng vẫn cố gắng lo cho2 con, mẹ ở nhà săn sóc con gái đầu vẫn nằm liệt một chỗ vừa làm thêm kiếm chúttiền cơm cháo, bố về hưu xoay qua làm nghề chụp ảnh dạo ở công viên.

Bản thân vào học trường mù Nguyễn ĐìnhChiểu và ngay từ nhỏ đã tỏ ra có năng khiếu âm nhạc, nhất là mê âm nhạc dân tộcnghe qua đài. Thấy vậy ông nội mới tự “chế” cho một cây đàn bầu bằng đoạn câynứa chẻ đôi ghép vào với ống bơ, dây đàn lấy từ dây phanh xe đạp. Rồi đưa cháuđi học nhạc, sợ một mình cháu học cô không biết cách chỉ vẽ nên ông nội cũngxin… học ké để kèm cặp cháu!

Năm lên 7 tuổi lần đầu tiên biểu diễnđàn bầu trên sân khấu. Sau đó thi đậu vào nhạc viện Hà Nội, lần lượt học lêncấp đại học. Quá trình học tất nhiên hết sức gian nan, vất vả, phải nhờ bạn đọc,xướng âm hoặc hát các bản nhạc nhiều lần nghe qua rồi mới viết lại ký âm trênchữ nổi… Vậy nhưng cuối cùng trở thành học viên khuyết tật duy nhất tốt nghiệpthủ khoa cả 3 cấp và tốt nghiệp 2 ngành âm nhạc dân tộc lẫn sáng tác – chỉ huydàn nhạc (còn học thêm đàn dương cầm nữa).

Từ đó biểu diễn thành công ở trong nướclẫn nước ngoài, vừa dạy nhạc vừa tiếp tục sáng tác, nghiên cứu. Không chỉ nhạcdân tộc mà còn chuyển thể - và trình diễn – cả nhạc cổ điển từ Beethoven, Mozartđến Brahms, Schubert… Với nước ngoài, được xem là một “Đại sứ âm nhạc VN”.

Cuộc đời và sự nghiệp đã được làm thànhphim tài liệu “Vượt qua định mệnh” năm 2008.

Vượt qua được một phần nhờ thấu hiểu,ghi nhớ tấm gương của người cha luôn nhắc nhở con: “Chúng tôi là những ngườilính đã dành cả thời trai trẻ để chiến đấu cho hòa bình, thống nhất đất nước.Vì thế khi trở về đời thường, tôi vẫn gắng giữ phẩm chất, không phẫn uất, khôngchán chường để vợ con tôi và những người quanh tôi tin vẫn còn nhiều lý do đángđể sống.”

984- Nguyễn Thị Để

NUÔIVỢ CON CỦA CHỒNG

Cánbộ về hưu sinh tại Tiền Giang. Sống ở TPHCM (2011).

Thời trẻ hoạt động cộng sản ở Mỹ Tholàm công tác phụ nữ.

Năm 1954 lấy chồng cán bộ quân báo mớiđược 17 ngày thì chồng lên đường tập kết miền Bắc, mình nhận nhiệm vụ ở lại nằmvùng.

Hẹn 2 năm nữa vợ chồng sum họp khôngngờ đất nước chia cắt kéo dài rồi chiến tranh tái diễn, chỉ nhận được 4 lá thưcủa chồng đến năm 1964 thì đôi bên mất liên lạc luôn.

Năm 1968 bị bắt, từ đó có tin đã bịđịch thủ tiêu. Tin này đến với người chồng ở Hà Nội đưa đẩy đến cảnh cô đơnbuồn rầu cần an ủi nên chấp nhận lấy một người vợ sau dân Bắc.

Trong lúc đó thực tế người vợ đầu vẫncòn sống, bị đày ra Côn Đảo. Đến năm 1973 được trao trả tù binh 2 bên chiếntuyến.

Sau ngày thống nhất, vợ tiếp tục làmcông tác Hội Phụ nữ ở TPHCM vui mừng được gặp lại chồng sau 21 năm biền biệttin tức. Nào ngờ người chồng bấy giờ mới thú nhận mình đã… có vợ mới và 3 conrồi! Cả hai chỉ còn biết cay đắng ngậm ngùi rằng “Hậu quả chiến tranh rơi đúngvào 3 chúng ta”.

Dù vậy người vợ cũ vẫn rộng lòng thathứ, an ủi: “Em rất thông cảm với nỗi khổ đau của anh… Nếu chúng ta không cònnghĩa vợ chồng thì coi như tình đồng chí chiến đấu với nhau vậy. Anh đừng chochị ấy biết em còn sống. Em biết chị ấy cũng như em đã đau khổ 20 năm nay rồinên em không muốn cho ai đau khổ nữa…”

Từ đó vẫn thường xuyên gửi thư, quà ramiền Bắc cho vợ con chồng cũ.

Nhưng người chồng vẫn rơi vào cảnh lúngtúng không biết giải quyết thế nào, nửa không muốn về Bắc lại sợ làm buồn lòngvợ cũ mà nửa cũng không thể bỏ rơi vợ con ngoài kia. Thấy vậy, cuối cùng ngườivợ cũ có một quyết định quá táo bạo là thuyết phục chồng cho cả 4 mẹ con đời vợsau cùng vào TPHCM sống chung với mình!

Thế rồi tuy phải sống trong cảnh 1 ông 2bà oái oăm “tình già” mà vẫn cố giữ được không khí gia đình hòa thuận. Tận tìnhlo cho cả 4 mẹ con “đời sau” thực sự như người thân không có chút gì phân biệt.

Sau khi chồng mất, đã làm sẵn kim tĩnhbên cạnh mộ chồng dành cho mình tưởng là sẽ theo chân chồng ra đi trước, nàongờ khi thấy chính người vợ sau lại sắp mất trước nên đã “nhường” chỗ kim tĩnhchờ sẵn đó bên cạnh chồng. Tuy nhiên bà sau tự trọng không dám nhận, chỉ xinđược “nằm dưới chân anh chị” để trên bia mộ đề dòng chữ tình nghĩa ít thấy “Chịvà các con đồng lập mộ”.

Còn lại một mẹ nuôi lo cho 3 con đờisau không khác gì con ruột ăn học trưởng thành đàng hoàng.

985- Nguyễn Thị Niêm

BÁNNƯỚC CHÈ NUÔI 4 CON GHẺ

Laođộng nghèo sinh 1947 tại Quảng Trị. Sống ở Quảng Trị (2007).

Năm 16 tuổi làm du kích xã chống Mỹ.

Năm 1968 bị địch phục kích, đồng độichết hết còn mình bị bắt giam từ Quảng Trị chuyển vào Quy Nhơn. Đến 1973 đượctrao trả tù binh sau hơn 5 năm rưỡi ở tù.

Sau ngày chấm dứt chiến tranh đi học bổtúc văn hóa gặp thầy là một bộ đội từ miền Nam trở về xuất ngũ dạy học tronglàng đã có vợ và 4 con nhưng vợ không may cuốc đất làm vườn trúng bom bi phátnổ chết sớm. Thương cảm thầy nên năm 1985 tình nguyện làm vợ sau và là bà mẹ kếnuôi 4 con chồng đời trước.

Tuy là con ghẻ song thương như conruột, một mình nuôi 6 con nhỏ (sau có thêm 2 con ruột nữa) mà mình không cótrình độ, nghề nghiệp nên chọn nghề bán nước chè xanh kiếm tiền lo cho cuộc sốngcả nhà. Sáng gánh nước chè xanh đi bán ở chợ và ga tàu lửa, chiều thì vào rừngchặt củi đưa ra chợ bán.

Cứ thế đều đặn kéo dài 22 năm, có nhữnglúc còn phải lo nuôi chồng bệnh tai biến năm 1997.

Vậy mà một tay o du kích miền cát trắnggió Lào khô hạn ngày nào đã nuôi 6 con đều vào đại học tốt nghiệp cử nhân vàthạc sĩ. Dù vậy ngày ngày o vẫn tiếp tục quảy gánh “Ai nước chè xanh đây…”

986- Nguyễn Thị Phong

HAICHÂN THAY HAI TAY

Thươngbinh sinh 1945 tại Nghệ An. Sống ở Nghệ An (2010).

Năm 1963 tình nguyện đi thanh niên xungphong chống Mỹ.

Nhưng chẳng bao lâu đã gặp một trận bomMỹ vùi giập bị thương nặng buộc bác sĩ phải cắt bỏ cả hai tay lúc mới tròn 20 tuổi.Với thương tật xác địch mức 1/4 được đưa về Trung tâm điều dưỡng thương binhnặng Bắc Ninh.

Từ đó để sống còn phải tập làm mọi việcbằng đôi chân từ ăn uống, tắm giặt, sinh hoạt… Được một anh thương binh khácquê Hải Dương ở cùng trung tâm giúp đỡ rồi nảy sinh tình yêu đôi lứa quyết địnhlàm lễ cưới tại trung tâm.

Đôi vợ chồng thương binh đưa nhau vềquê sống nương tựa vào nhau, sinh được 3 con.

Nhưng 13 năm sau thì chồng tái phát vếtthương cũ qua đời để lại một mình nuôi con nhỏ dại.

Bấy giờ không còn chồng phụ giúp đỡđần, công việc của đôi chân làm thay tay càng vất vả hơn với nhiệm vụ vừa thaychồng kiếm sống nuôi gia đình vừa làm mẹ chăm sóc con cái. Làm việc kiếm sốngthì đôi chân phải… bán rau, băm bèo nấu cám nuôi heo; nuôi còn thì đôi chânphải… vá quần đơm cúc áo cho con…

Tất cả đều làm được hết với đôi chân đanăng làm đủ mọi việc tất tần tật giống như làm xiếc vậy.

987- Nguyễn Thị Sơn

TRẢNGHĨA ĐỜI MỒ CÔI

Lươngy sinh 1958 tại Phú Yên. Sống ở Buôn Ma Thuột (2007).

Cả cha mẹ đều hoạt động cộng sản, mìnhchưa đầy 1 tuổi thì cha bộ đội chiến đấu miền Nam bị địch bắt tra tấn đến chết.Lên 3 tuổi đến lượt mẹ hoạt động binh vận cũng bị bắt rồi hy sinh trong nhà tùchế độ cũ.

Từ đó được nuôi trong trại thương binhchiến khu. Năm 10 tuổi được đưa ra Bắc để có điều kiện học hành theo chế độcon em miền Nam.Học tốt nghiệp phổ thông rồi học làm y tá ra chăm sóc thương bệnh binh ở HàNội.

Năm 1984 lấy chồng bộ đội thương binhtrở về từ chiến trường Lào.

Sống ở Hà Nội thời hậu chiến cuộc sốngquá khó khăn lại mới sinh con nên vợ chồng quyết định vào Tây Nguyên tìm đường sốngthoát khỏi cảnh đói nghèo dai dẳng.

Trên vùng đất mới cao nguyên, bên cạnhviệc làm vườn khai khẩn đất hoang còn tận dụng kiến thức y khoa có sẵn thời làmy tá để khám chữa bệnh, bốc thuốc cho đồng bào dân tộc. Hiệu quả công việcđược địa phương ghi nhận mới tạo điều kiện cho về TPHCM năm 1990 đi học ĐH Ykhoa chuyên ngành y học cổ truyền.

Sau 6 năm theo học, tốt nghiệp quay vềĐắc Lắc mở phòng chẩn trị y học cổ truyền ngay tại nhà để tiếp tục theo đuổi sựnghiệp lương y như từ mẫu.

Dù đã có 4 con song vẫn nhận về cưumang 10 đứa con nuôi mồ côi gặp cảnh đời bất hạnh khốn khó trong đó có cả conliệt sĩ mất cả cha lẫn mẹ như mình ngày xưa. Có cháu lớn lên cũng xin học theonghề mẹ nuôi đi đến tận những vùng sâu vùng xa thăm bệnh phát thuốc cho trẻ emnghèo, khuyết tật…

988- Nguyễn Thị Tâm

TỰHỌC VỀ CHẤT ĐỘC DA CAM

Giáoviên sinh khoảng 1953 tại thái Bình. Sống ở Thái Bình (2006).

Năm 17 tuổi vào bộ đội đi chiến trườngB trong đó có 3 năm bám trụ đường Trường Sơn.

Hòa bình lập lại xin xuất ngũ về quêthương binh hạng 4/4, đi học ra làm giáo viên trường mầm non ở tỉnh. Lấy chồngsinh con, vừa dạy học vừa chăn nuôi thêm để nuôi con.

Đời sống gia đình tương đối ổn địnhnhưng gặp gỡ thăm viếng đồng đội cũ mới thấy có nhiều chị em mắc di chứng CĐDCtrầm trọng đưa tới bao cảnh đời bi thương. Có người bệnh tật không dám lập giađình, có người lập gia đình rồi không sinh con được, mà nếu sinh được cũngthành con dị dạng quái thai, cả mẹ lẫn con đều mắc bệnh nan y. Tất cả không ítthì nhiều đều do hậu quả CĐDC họ gánh chịu từ thời chiến tranh.

Từ đó thôi thúc bản thân tìm tài liệu,sách báo tìm hiểu về CĐDC – lúc đó thông tin còn ít phổ biến -- để tìm cáchhướng dẫn đồng đội cũ cách thức chạy chữa. Rồi tự tìm lập danh sách các nạn nhânCĐDC trong tỉnh để tìm cách xin chế độ, giúp đỡ mọi mặt.

Sau đó tiến tới lập Ban Liên lạc nữ bộđội Trường Sơn tỉnh Thái Bình làm nơi tập trung đóng góp, hoạt động chăm lo chobạn chiến đấu một thời tuổi trẻ nay là nạn nhân CĐDC đồng thời kêu gọi các nơi– cả phía Mỹ -- có hành động hỗ trợ.

Tất cả là để trả lời cho câu hỏi rayrứt nhiều đêm làm mất ngủ đặt ra cho mọi người trước thảm trạng CĐDC: “Như thếlàm sao tôi có thể sống yên vui được?”

989- Nguyễn Thị Thu

BÀ“HAI NHÓT”

Nôngdân sinh tại Bến Tre. Sống ở Bến Tre (2009).

Trong chiến tranh bị một mảnh pháo –không biết của bên nào – trúng vào chân song ở quê nghèo trong cảnh bom đạn tứphía thiếu thốn đủ thứ nên chỉ được chữa trị đại khái bên ngoài chứ không lấymảnh bom ra. Vì thế đi đứng khó khăn bên chân đau chỉ đi được nhón gót đầu 5ngón chân để khỏi bị thốn, từ đó chết tên bà “Hai Nhót”.

Cũng do vậy không lấy chồng được. Mãiđến năm 36 tuổi tha thiết muốn có một đứa con an ủi lúc xế chiều nên “xin” một ngườiđàn ông đã có gia đình trong làng “cho” một mụn con gái, sinh ra thì thôi 2 bênxem như không quen biết gì nhau!

Từ đó làm quần quật để nuôi con, từxuống sông giăng lưới mò tôm bắt cá đến nuôi heo gà, chăm sóc vườn dừa nhỏ trênmảnh đất được mẹ chia cho. Đầu tắt mặt tối tới mức ngườøi đen đúa gầy quắt cânnặng chỉ 35kg.

Đã vậy, mảnh bom cũ còn nằm trong chânphát tác vết thương chỉ chạy chữa quanh quẩn ở quê không kết quả, phải đưa lên bệnhviện tỉnh nhưng không cho con đi theo bắt ở nhà lo học chuẩn bị thi cuối cấplớp 12. Lên tỉnh lúc đó mới biết chân đã bị hoại tử buộc phải cắt cụt đến tậnđầu gối! Đã “Hai Nhót” rồi bây giờ còn thêm chống nạng, đi chân giả!

Tuy nhiên đau đớn mấy cũng cắn răngchịu đựng, chỉ dặn người thân đừng cho con biết lo con phân tâm không học đượcvì “đời mình đã khổ quen rồi” không có gì phải buồn mà chỉ sợ con tủi thân bỏhọc bỏ thi.

990- Nguyễn Thị Tròn

“KỶVẬT” CHIẾN TRANH

Thợmay sinh 1956 tại Tây Ninh. Sống ở Tây Ninh (2010).

Năm 1968 lúc 12 tuổi đi hái rau ở quêthì bị máy bay trực thăng Mỹ bắn trúng chân đưa vào bệnh viện phải cưa cụt chânđó.

Phóng viên ảnh người Anh Larry Burrowslúc đó làm cho tạp chí Life bám trụ săn tin cuộc chiến VN biết được chuyện nàymới đi tìm chụp ảnh em đang tập đi chân giả lên bìa báo với tựa đề “Cô gái tênTron” kèm bài phóng sự “Bên rìa hòa bình” thêm nhiều hình của em minh họa. Bàivà ảnh đã gây xúc động cho công chúng Mỹ, nhiều người gửi quà và thư đến an ủiem.

Phần nhà báo Anh, ông đã nhiều lần chịukhó đưa em từ Tây Ninh lên Sài Gòn đến bệnh viện khám làm chân giả rồi tập đi ởđây. Sau đó khi em đã đi được bình thường về quê lại, ông còn mua tặng em mộtchiếc máy may (trị giá hồi đó là cả một gia tài) và cho tiền đi học nghề mayđàng hoàng để sau này làm nghề sinh sống.

Đến năm 1972 cô gái có dịp lên Sài Gòntìm thăm ân nhân thì mới hay ông vừa tử nạn máy bay trực thăng trong một chuyếnbay qua Lào tiếp tục làm phóng sự chiến tranh VN lúc mới 44 tuổi (năm 2008 thânnhân mới tìm thấy hài cốt trong vùng rừng núi Lào). Từ đó cô chỉ còn nhớ đếnông qua món quà chiếc máy may bù cho mất một chân vì chiến tranh vẫn gìn giữđến tận ngày nay: “Nó là nghề mưu sinh mà ông tặng cho đời tôi. Tôi không baogiờ từ bỏ nó.”

Nhưng con trai của L. Burrows khôngquên vì trước kia cha vẫn thường kể chuyện về em bé VN mà ông giúp đỡ cho cảgia đình nghe, xem như đó là một đứa con nuôi. Bởi vậy năm 2000 anh đã cùng congái đến VN đi tìm cô với trong tay những hình ảnh bé gái tập đi chân giả trênbáo Life nhưng vẫn được những người bạn VN giúp đỡ đưa lên Tây Ninh tìm được.

Rồi năm 2010 cả 2 vợ chồng cùng 2 conmột lần nữa hội ngộ cùng cô “Tron” theo họ phát âm trọ trẹ, dưới mái lá căn nhàtranh mà cách đây hơn 40 năm người cha người ông của họ từng ghé chân ở lạingồi nhìn cô bé tập tễnh đi chân giả.

Cả 2 lần đó họ đều thấy cô – nay đã làbà -- vẫn cắm cúi gò lưng trên chiếc máy may năm nào, chiếc máy may và ngườiphụ nữ một đời gắn bó với nó mà như cháu gái nhà báo Anh kể lại “Khi tôi ôm bàvà nhìn chiếc máy may, tôi thấy như mình được kết nối với ông nội. Khi tôi chụphình, tôi cảm thấy mình gần gũi ông biết bao nhiêu.”

(Còn tiếp)

http://sites.google.com/site/vanvietloc4/home/ho-so-hau-chien/hosohauchienky98

Trần Ngọc Bảo: TOUR THĂM LĂNG VUA ĐẦU TRIỀU

2012-01-03T09:48:00.002+07:00

Mời cả nhà cung 3 anh em chúng tôi ( Dũng, Bảo, Sum ) đi thăm lăng mộ vị vua đầu triều Nguyễn, lăng vua Gia-Long. Hay cũng còn gọi là lăng Diên-Thọ.

Vua Gia-Long ( 1762-1819), lên ngôi Hoàng-Đế 1802, lập nên triều Nguyễn

Quần thể lăng Diên-Thọ tọa lạc tại làng Đinh-Môn, huyện Hương-Trà tỉnh TT Huế, rông chừng 28km2. Gồm có lăng mộ nhà vua và những người thân thuộc như lăng Quang-Hưng, lăng Vĩnh-Mậu, lăng Trường-Phong, lăng Thoại-Khánh, lăng Hoàng-Cô v.v…

Khởi hành từ nhà anh Bảo lúc 9g30, 28/12/2011.

Sau khi đi 18km thì đến bến đò Kim-Ngọc.

Điện Minh-Thành, nơi thờ Hoàng-Đế và Hoàng-Hậu thứ nhất, bà Thừa-Thiên-Cao Hoàng-Hậu.

Di ảnh vua Gia-Long.

Bên trong điện Minh-Thành mùa mưa.

Từ điện Minh-Thành nhìn ra cổng, hai bên có nhà Đông-Tây phối điện.

Góc nhìn từ cổng điện Minh-Thành xuống sân.

Bửu-Thành. Nơi an táng nhà vua và bà chánh phi, được dẩn vào bởi 7 cấp sân chầu

2 quan văn và 3 quan võ.

Quan chầu hàng dọc 2 eng chầu hàng ngan.

Voai và ngạ cùng chầu.

Vua và hoàng-hậu được song tán dạng thạch thất theo quan niệm CÀN KHÔN HIỆP ĐỨC.

Đáng chú ý là các vua triều Nguyễn chỉ có duy nhất vua Gia-Long được an táng chung với vợ. Các vua khác nằm một mình.

Phía xa là núi Đại-Thiên-Thọ, làm bình phong cho khu tẩm.

2 cổng và 3 lớp tường thành.

Lối vào Bi-Đình.

Bên trong Bi-Đình có bia lớn khắc bài THÁNH ĐỨC THẦN CÔNG do vua Minh-Mạng soạn để ca ngợi công đức cha mình.

Bi-Đình nay được làm mới quá nhiều.

Lăng Thiên-Thọ-Hữu nhìn từ xa. Đây là nơi an táng bà Thuận-Thiên-Cao Hoàng-Hậu, vợ thứ nhì của vua Gia-Long và là mẹ vua Minh-Mạng sau này.

Bà nằm một mình sao . . .

Dấu tích của thời tiết và chiến tranh.

Trước lăng bên lỡ bên bồi.

NGHE CHUÔNG PHIỀN NÃO TAN MÂY KHÓI.

Ý LẶNG THÂN AN MIỆNG MĨM CƯỜI.

MỪNG NĂM MỚI - HỎI VỢ CHO CON

2012-01-02T09:55:00.000+07:00

Mừng năm mới 2012, đi hỏi vợ cho con trai út:

Hồ Ngọc Hiến và Nguyễn thị Tuyết Hằng

CHÚC MỪNG NĂM MỚI 2012

2011-12-31T08:36:00.001+07:00

KÍNH CHÚC QUÝ THÂN HỮU VÀ BẠN ĐỌC

MỘT NĂM MỚI AN KHANG THỊNH VƯỢNG

SÁNG TÁC DỒI DÀO

R. M. Rilke và thơ hài cú

2011-12-30T11:13:00.000+07:00

Thi hào Rainer Maria Rilke - Ảnh: internet

LGT: Lần đầu tiên khi tiếp cận với thể thơ Hài cú (Haiku) của Nhật Bản, R. M. Rilke (1875 - 1926) đã lập tức bị lôi cuốn vì vẻ đẹp dung dị và thuần khiết của thể thơ nhỏ bé, ngắn ngủi, ít lời nhất trên trường văn chương quốc tế.

Trong thư gửi cho bà Guidi Noelke ngày 4. 9. 1920, Rilke viết về khám phá đầy ngạc nhiên và thú vị này: “Bà có biết loại đoản khúc thơ (ba dòng) nho nhỏ của Nhật Bản, gọi là Hay Kay?... Tờ “Nouvelle Revue Francaise” vừa mới đăng bản dịch của những bài thơ ấy, trong vẻ dung dị mà chín muồi, thuần chất không thể tả…”(1)

Chạm mặt đầu tiên với những vần Hài cú, trực cảm thi ca của nhà thơ về “khoảng trống”, “sự im lặng”, “cái rỗng không quá thực” như thứ “rỗng của tấm gương hay của một ví đựng tiền” đã từng bàng bạc trong ngôn thi của ông, trở nên tri giác rõ rệt về cách thể nghệ thuật đến từ tĩnh không, khổ hạnh ngôn ngữ, đến từ chiều kích đảo ngược, từ bỏ âm thanh, sắc màu:

…“Đó là một câu hỏi lớn về nghệ thuật, về tất cả mọi nghệ thuật… bao nhiêu quằn quại để cảm nhận được mảnh im lặng chen giữa những âm thanh trong một nhạc phẩm, một thứ im lặng thế tục… Và trong thi ca, biết bao nhiêu khoảng trống thực sự bàng bạc khắp nơi, giữa những chữ, giữa những đoản khúc cấu kết nên bài thơ...; sự thành công hiếm có và diễm tuyệt trong cách đưa một sự vật (chose) tưởng tượng vào trong một không gian thích hợp, có nghĩa hội nhập nội tại, như bà đã thực hiện, làm cho tôi nhớ đến những bài thơ Hay Kay, những hợp thể nhỏ bé thi vị đã được những người Nhật Bản sáng tạo từ thế kỷ thứ 15. Bà hãy tự mình phán xét về nghệ thuật này, mà người ta gọi là “một chấn động ngắn ngủi”, tuy nhiên nó bắt người gặp nó dừng lại lâu hơn (…)”(2)

Dĩ nhiên “Hay Kay” đã là một thử nghiệm ngôn thi thú vị cho nhà thơ đang ở trên bước đường sáng tác mang tính toàn hoàn vũ không ngừng nghỉ với bất cứ một ngôn ngữ nào. Ba bài thơ “ba dòng” “Hai Kai” của R. M. Rilke được xem như là những bài thơ đầu tiên trong lịch sử nghệ thuật thơ Hài cú tiếng Đức. Với chúng, thơ của Rilke thường đem lại những chấn động bất ngờ làm người đọc dừng lâu.

Một số bài thơ Hài cú của R. M.Rilke

gồm những bài bằng tiếng Pháp và tiếng Đức

I. Những bài có tựa đề “Hai-Kai”

1.
Hừm, mang trái nặng hơn hoa
Nhưng đó không phải cái cây nói
Mà một người đang yêu

C’EST pourtant plus lourd de porter des fruits que des fleurs
Mais ce n’est pas un arbre que parle
C´est un amoureux
(R.M.Rilke, SW I I, S. 638)

2.
Thiêu thân chập choạng huyên thiên từ bụi cây
Chúng chết chiều hôm nay và sẽ không bao giờ biết
Rằng xuân chưa đến

Kleine Motten taumeln schauernd quer aus dem Buchs
Sie strerben heute Abend und werden nie wissen,
daß es nicht Fruhling war

3.
Giữa hai mươi thứ phấn
Nàng tìm một lọ đầy:
đã hóa đá

ENTRE ses vingt fards
Elle cherche un pot plein: devenu pierre
(R.M.Rilke SW I I, S. 745; viết vài tháng trước khi mất)

II. Những bài thơ ba dòng theo thể Hài cú

1.
Tôi họa mi, tôi, mà em đang hát
đây. Tận trong tim tôi, giọng đó thành bạo lực
Không sao tránh khỏi
Ich bin Nachtigall, ich, den du singst,
hier. Mir im Herzen, wird diese Stimme Gewalt
nicht langer vermeidlich
(R.M.Rilke, SWI I, S. 61)

2.
Chúng đã muốn nở hoa
Và nở hoa là đẹp; nhưng chúng ta muốn chín
Có nghĩa thành tăm tối và khổ công

Sie wollten bluhn,
und bluhn ist schon; doch wir wollen reifen,
und has heißt dunkel sein und sich bemuhen
(R.M.Rilke, SW I, S. 521)

3.
Sao, suối, hoa hồng, nhà,
và như luôn biết, càng nhiều tên
càng
không tên nào
nói đủ nghĩa hồng hoa

Stern, Quelle, Rose, Haus,
und wie er immer weiß, je mehr der Namen
kamen
es reicht kein Name je fur ihr Bedeuten aus
(R.M.Rilke, SW I I, S. 477)

4. Những dòng thơ trên mộ của nhà thơ
được xem là những dòng Hài cú huyền diệu

Hồng hoa, ôi mâu thuẫn trong veo, khoái lạc,
Là giấc ngủ của không ai dưới bao nhiêu
Bờ mi

Rose, oh reiner Widerspruch, Lust,
Niemandes Schlaf zu sein unter soviel
Lidern
(R.M.Rilkes Grabspruch)

THÁI KIM LAN
(giới thiệu và chuyển ngữ)
(SH274/12-11)

----------------------
1. R. M. Rilke, thư gửi bà Gudi Nolke ngày 4. 9. 1920 trong Những bức thư gửi bà Gudi Nolke trong những năm ở Thụy Sĩ, Paul Obermuller chủ biên, Insel-verlag, Wiebaden 1953, S. 63
2. Briefe aus den Jahren 1914-1926, thư gửi bà Sophy Giaque (một nữ họa sĩ người Pháp-Thụy Sĩ) ngày 26. 11. 1925

http://tapchisonghuong.com.vn

PHÂN ƯU

2011-12-30T10:13:00.002+07:00

ĐƯỢC TIN
THÂN PHỤ NHÀ THƠ PHAN LỆ DUNG

(Nhạc phụ của cố nhà thơ THÁI NGỌC SAN)

VỪA QUA ĐỜI TẠI HUẾ
HƯỞNG THỌ 86 TUỔI

THÀNH THẬT CHIA BUỒN CÙNG CHỊ PHAN LỆ DUNG VÀ TANG QUYẾN
CẦU NGUYỆN HƯƠNG HỒN CỤ THANH THẢN Ở CÕI VÔ THƯỜNG

Nguyễn Tịnh Đông - Trần Vàng Sao - Viêm Tịnh - Huy Vĩnh - Nguyễn Văn Trai
Nguyễn Miên Thảo -Thái Nguyên Hạnh - Phạm Tấn Hầu - Lê Ngọc Thuận
Từ Hoài Tấn - Hồ Trọng Thuyên - Văn Viết Lộc - Trần Dzạ Lữ - Hồ Đăng Thanh Ngọc

Lê thị Ngọc Quý - Bùi Ngọc Long - Nguyễn Hải Trung - Nguyễn Đông Nhật
Trần Phá Nhạc - Đức Phổ - Lê Hùng Vọng và các bằng hữu Huế , Sài Gòn ...

NGUYỄN LƯƠNG VỴ : CUỐI NĂM NHỚ NGUYỄN TÔN NHAN

2011-12-30T10:08:00.002+07:00

Bồng bềnh bồngbềnh như u mộng ảnh
Đêm cuối nămsóng sánh một trời thơ
Chữ biệt tích ýbiệt tăm quá lạnh
Nhớ bạn hiềnngồi độc ẩm bơ vơ

Tay gõ phím vuvơ chờ tiếng vọng
Tiếng cười nămxưa giọng nói vang trầm
Hất mái tócnhắc Lão Đam lồng lộng
Đạo khả Đạo…phiêu bồng cao hứng ngâm

Thi khảThi…cười khì em quá mượt
Quá huyền visay khướt nụ xuân thì
Giọt khuya thấmrầm rì đầy ơn phước
Thơ cũng saymèm vì em đã đi

Thánh Ca rấtxanh dưới trời Tượng Số
Lá tương tư tựvẫn dưới chân đồi
Thi sĩ để tangcùng mây vạn cổ
Rồi trầm mìnhtrong huyệt mộ mồ côi

Tay gõ phím tìmnhau nơi đất lạ
Mà trời rấtquen Lục Bát Ba Câu
Câu lục cuốinhẹ thênh mà buốt quá
Khều cái mênhmông sấm động gió đau

Tiếng chuôngtrên đồi xưa nở tím ngát
Bóng mây điênkia trổ nhạc khóc òa
Ta uống thêmmột ly nghe âm ngất

Nghe đá rền đỏmắt hát bi ca

Hãy dựng sẵnngôi nhà mây Ngu Cốc
Chờ ta về cùngđọc thơ huyền âm
Lạnh lạnh lạnhtrầm trầm trầm tán dóc
Huyền chi hựuhuyền nhậu với sương câm…

12.2011

NGUYỄNLƯƠNG VỴ

http://www.gio-o.com

NHÀ VĂN VÀ BỐN TRÙM "MAFIA" - NGUYỄN HUY THIỆP

2011-12-29T11:28:00.003+07:00

Người xưa cho rằng văn chương là gốc lớn của sự lập thân, là việc lớn của sự "kinh tế" (kinh bang tế thế). Song, cũng thấy rõ tính chất phiêu lưu hiểm nguy của văn chương, bởi thế người xưa cũng hết lời khuyên răn đe nẹt nó.

Kinh thánh bắt đầu bằng câu: "Khởi thủy là lời". Câu ấy đi kèm với cái lắc đầu của Chúa. Chúa cũng sợ rằng những hành động tiếp theo Lời không khéo chẳng hay ho gì.

Vậy sau khởi thủy là gì?

Không phải tự dưng mà trong văn chương người ta đề cao chữ tâm. Tôi sẽ nói về điều này sau khi đã trình bày một vài điểm có vẻ như ít siêu hình hơn.

Trong việc làm văn, yếu tố quan sát giữ vai trò tích cực hàng đầu. Những nhà văn nhạy cảm và có tài năng, sau khi quan sát xong sẽ mệt khủng khiếp. Sự lãnh cảm dửng dưng của thói đời, tính chất vô nghĩa của những việc làm, sự đểu giả trong nhân cách và chi chít những hình ảnh thối tha trong xã hội đập vào giác quan họ, họ không mệt sao được?

Sau khi quan sát, nhà văn ngẫm nghĩ để xử lý những lời nói dối và những lời nói thật, xử lý những hành động bất nhẫn và những cử chỉ cao thượng, xử lý của cải vật chất có thật và tinh thần lãng mạn mang màu sắc huyền ảo giống như cách ta lựa chọn thực đơn. Rất ít khi người ta chọn được thực đơn hợp vị. Tôi không tin là nhà văn nào cũng biết phân biệt chính xác tuyệt đối các dữ kiện mà anh ta thu lượm được sau quan sát. Hơn lúc nào hết, đây là lúc nghề nghiệp đòi hỏi trái tim nhà văn lên tiếng, tức là đòi hỏi chữ tâm trong lòng.

Việc ngẫm nghĩ về các dữ kiện thu lượm được sau quan sát đọng lại trong lòng nhà văn thành một thứ kiến thức rời rạc, lỏng lẻo. Chính Lê Quý Đôn đã nhận thấy điều này và điều ông thấy cũng chỉ mờ nhạt chẳng đáng tin cậy chút nào. Ông viết: "Kiến thức do thanh khí sinh ra; bản nguyên của thanh khí có gốc ở trời và cũng liên quan đến thời, từ đó tan vào lòng người, rất kỳ diệu và sinh động. Cảm thấy, ứng thấy, rất lạ lùng, tinh vi, không hình dung được". Trong điểm lưu ý này của Lê Quý Đôn, chứa đựng một phát hiện tài tình, đấy là quy luật "văn đẻ ra văn". Nếu không gọi là quy luật, ta cũng có thể gọi đó là tình trạng phổ biến.

Hầu hết các nhà văn đều chịu ảnh hưởng của người đồng nghiệp đi trước. Tính chất truyền lửa hết sức khó chịu này của trí thức làm cho tất cả các nhà văn khi mới bắt đầu cầm bút đều ngượng chín người. Họ lố bịch lặp lại tư duy, cách xây dựng hình ảnh, thậm chí bố cục của ai đó. Guy de Maupassant cũng đã từng ca hát theo kiểu Flaubert, Gogol thì phải làm theo Puskin, còn Nguyễn Du ở Việt Nam thì dựa theo Thanh Tâm Tài Nhân là một người gần như không có tên tuổi gì ở mãi Trung Quốc.

Trong tác phẩm của nhà văn thiên tài, chứa đựng một số câu văn nào đó làm mồi cho bọn hậu sinh. Việc đọc tác phẩm của họ hết sức quan trọng. Song, nếu đọc họ mà chỉ dừng ở hình thức nghĩa là không đọc. Lê Quý Đôn cũng lại nhận ra điều này nữa. Ý kiến sau đây của ông rõ ràng và minh bạch hơn ý kiến trước nhiều: "Vô luận cổ văn hay kim văn, tuy thể loại và câu văn có khác nhau, nhưng đại để đều phải có nội dung là đạo. Có nội dung ấy thì văn chương phát đạt, không có thì hỗn loạn. Phải viết có nội dung thì văn chương thịnh, không như thế thì suy".

Vậy thế nào là đạo? Và đạo là gì?

Ở phương Đông người ta coi sự kết hợp âm dương là Đạo, sự kết hợp ấy được hình dung như con đường. Ta cũng có thể coi đạo như một mạch sống. Cảm nhận được mạch sống của thời, thể hiện được bằng con chữ, đấy là văn chương thần thánh.

Phương Đình Nguyễn Văn Siêu, sống cách đây hơn trăm năm, người từng được nhân dân coi là "thần nhân" giải thích về đạo rất kiêu ngạo: "Đạo là cái tâm mà ta sẵn có". "Ta" ở đây không phải là mọi người mà chỉ là một thiểu số cá nhân siêu việt có "lời đạt" (đây là chữ của Tô Đông Pha) mà thôi. Phương Đình coi "lời đạt" bởi "có gốc". Ông giải thích: "Ví như nước vậy. Nước ở biển khơi, tuy gò đảo chắn ở phía trước nhưng dòng không rối loạn. Ao vịnh rất xa, nhưng nguồn mạch thường thông. Được thế, là vì biển chất chứa sâu dày vậy. Tĩnh thì thể nghiệm nó ở thân, động thì tham cứu nó ở sự. Nó là cái mà ta nắm được, để làm trọn vẹn cho "cái vốn có" ở mình. Sau đó, tiếp xúc với sự vật thì nó bật ra. Không một ý nào là không ngân vang..."

Tất cả những điều trên đều đưa đến hệ quả sau đây: "Văn chương hay là có "lời đạt", "lời đạt" là bởi có "đạo", "đạo" xuất phát từ "tâm" tức là từ trái tim người viết". Đã không viết thì thôi, chứ đã viết ắt phải có tâm, phải có tấm lòng. Nhưng vì sao người ta cứ phải cảnh tỉnh văn chương, vẫn cứ phải khuyên răn đe nẹt người viết. Trong văn chương chất chứa sự hiểm nguy gì?

Ở Trung Quốc người ta kể rằng khi xuất hiện chữ viết, thứ chữ viết trên mu rùa của vua Phục Hy thì Quỷ cốc tử nhảy ra ôm mặt khóc ba ngày ba đêm rồi than rằng: "Thiên hạ từ đây đại loạn". Trong chữ viết, trong văn chương, chứa mầm mống loạn. Điều ấy là một thực tế và thực tế ấy đã được chứng minh từ xưa đến nay.

Chúng ta hãy thử hình dung một người sinh ra, làm lụng, ăn uống, sống hoàn toàn mê man trong những phép tắc lề luật, những khuôn khổ đạo đức tù đọng, "hết ngày dài lại đêm thâu", thời gian cứ thế trôi đi, rồi chết. Tất cả những điều ấy diễn ra vô nghĩa, tầm thường, quanh quẩn, không so sánh, không đối chiếu... như thế sẽ kinh khủng như thế nào. Văn chương không cho phép người ta sống thế, văn chương thôi thúc, đánh thức tất cả tiềm năng con người trong họ và cảnh tỉnh rằng: "Này! Sống thế nào thì sống, sống như thế khổ lắm, nhục lắm, sống như thế đểu lắm, khốn nạn lắm... Mau mau lên, sắp hết đời rồi". Sự thôi thúc của văn chương dựng người ta dậy...

Sự thức tỉnh con người ở văn chương có ba bảy đường. Thường các nhà văn xoàng xĩnh lại đặt lòng tin ở ý nghĩa xã hội của văn chương nhiều hơn các thiên tài đặt lòng tin vào nó. Các nhà văn kém cỏi, không tự tin ở tài năng cá nhân mình nên ra sức ráo riết "hoạt động xã hội" để "phản ánh xã hội". Họ lớn tiếng và tin chắc rằng chỉ riêng mình mới có "ý thức công dân", riêng mình mới có lương tâm mà thôi. Tôi đã thấy chuyện ấy xảy ra ở Hà Nội và ở các thị xã tỉnh lẻ. Thường "các hoạt động xã hội" của loại nhà văn này bao gồm việc tụ tập ở quán cà phê, salon và các cuộc hội thảo có nội dung chính là "vấn đề nhân sự". Họ lảng vảng quanh các hội trường, nơi các nhà chính trị bàn bạc và liếc nhìn với ánh mắt lườm lườm. Việc "phản ánh xã hội" của họ trong tác phẩm thường sốt sắng nhưng cũng thường sai be bét. Làm sao mà không sai be bét được? Ngay các nhà chính trị khi định ra "chế", định ra chính sách, hướng dẫn chúng thực hiện chính sách đó, phấp phỏng theo dõi hàng ngày cũng còn không tin sự sai đúng, nữa là một người đứng ngoài cuộc?

Vấn đề "ý thức công dân" và "lương tâm", tôi không muốn đề cập ở đây. Chúng ta đều có ý thức công dân và lương tâm cả thôi, nó có chạy đi đâu mà phải lo lắng sợ hãi.

Ở Việt Nam từ xưa đã lưu truyền một bài ca dao mà tất cả các lời giải thích về nó đều chết cười:

Thằng Bờm có cái quạt mo

Phú ông xin đổi ba bò chín trâu

Bờm rằng: Bờm chẳng lấy trâu

Phú ông xin đổi một xâu cá mè

Bờm rằng: Bờm chẳng lấy mè

Phú ông xin đổi ba bè gỗ lim

Bờm rằng: Bờm chẳng lấy lim

Phú ông xin đổi con chim đồi mồi

Bờm rằng: Bờm chẳng lấy mồi

Phú ông xin đổi cục xôi Bờm cười...

Người viết bài ca dao kia vui tính diễn đạt tư tưởng "ăn ngay", "nuốt được vào bụng" của mình hết sức tài tình. Tư tưởng "ăn ngay", "nuốt được vào bụng" có thể ví dụ như tinh thần hiện sinh trong triết học phương Tây. Người viết bài ca dao đó quá hiểu xã hội phương Đông, một xã hội đầy thành kiến nặng nề, chất chứa nhiều ràng buộc, rất nhiều hứa hẹn thề nguyền nên chẳng tin gì hết. Nhà văn Nguyễn Văn Bờm chỉ tin ở mình, chỉ tin hiệu quả ăn ngay và những tri thức anh ta có thể tiêu hóa được.

Tinh thần hiện sinh giúp con người nhận thức ra bản ngã mình. Song tai hại của việc nhận thức ra bản ngã mình là dẫn đến những hành động bất nhân, bất lương, vị kỷ. Hơn lúc nào hết, ở đây "văn" đóng vai trò quan trọng. Vậy "văn" là gì? Phải chăng đấy là việc tự mình quan sát, xử lý dữ kiện, hành động ra sao hợp với mình và hợp với thời. Chu tử, tức Chu Hy đời nhà Tống Trung Quốc quan niệm: "Uy nghi đúng mực, nói năng phải lẽ, đều là văn". Quan niệm ấy hết sức chính xác, Lê Quý Đôn cũng quan niệm như thế nhưng văn hoa hơn: "Mặt trời, mặt trăng, các vì tinh tú là văn của bầu trời - Núi, sông cây cỏ là văn của đất - Lễ nhạc, pháp độ là văn của người". Lê Quý Đôn cũng lưu ý "đừng nhầm lẫn đức với văn là hai". Như thế, văn hay tức là đức tốt, chẳng có gì mà bàn bạc, đấy là xét về phương diện người viết.

Tính chất hết sức cá nhân trong các tác phẩm văn học lừng danh cảm động bởi chính bởi chính tấm lòng người viết. Khi người viết không sợ ngượng, bày tỏ mình và thông cảm được với mọi người thì gì thì gì, chúng ta cũng phải kính nể anh ta. Tại sao anh ta nói được điều mọi người không nói được, hơn nữa "không một lời nào không bình dị, không một ý nào là không ngân vang" thì chắc chắn ở đấy không phải có cái gì siêu phàm, ở đấy chắc chắn phải có ánh sáng.

Song, tôi vẫn cứ quay lại câu hỏi ban đầu: "Vì sao người ta cứ phải cảnh tỉnh, đe nẹt văn chương?"

Khi đề cập đến tính chất cá nhân của những tác phẩm văn chương lừng danh tức là đề cập đến tính chất người của nó. Nó ở đây là hai: Tác giả và tác phẩm. Ở tác phẩm, độ lớn của nhà văn tính bằng khả năng đẩy tính cách nhân vật và các vấn đề nêu ra đến hết, thậm chí đến cái chết. Không phải tự dưng Dostoevski lý giải sự thành công của ông là ông đã đẩy hết "điều mà các ngài chỉ đẩy nửa chừng". "Các ngài" đây, tôi cũng không hiểu Dos muốn ám chỉ đồng nghiệp của ông (tức là các nhà văn Nga cùng thời), ám chỉ các nhà chính trị hay là nhân dân Nga? Song, tôi biết rõ Dos cũng sẽ gọi con người công chức trong ông là ngài, ông chồng chung thủy trong ông là ngài, thằng người nô lệ trong ông là ngài, tất cả con người đạo đức trong ông là ngài.

Việc đẩy hết, đẩy đến cùng nhân vật cũng như những vấn đề nêu ra trong tác phẩm đòi hỏi nhà văn phải trung thực với mình đến tận đốt xương sống. Việc trung thực đến mức dám "thổi sáo bằng xương ống" như trường hợp Maiakovski đã khiến ông trở nên vĩ đại, dù rằng tài năng biểu hiện nghệ thuật còn hạn chế. Ta biết cách dùng từ ngữ và cách văng tục trong thơ của Maiakovski chẳng hay hớm và sang trọng gì, nhưng không phải vì thế mà ông không phải là nhà thơ vĩ đại. Hành động tự dí súng vào trán bóp cò của ông hết sức nên thơ. Trước một tấm lòng như thế thì những người cầm bút khác chỉ còn cách lắc đầu, phải công nhận ông ta là thiên tài cho yên chuyện.

Dầu khâm phục Maiakovski, thâm tâm nhiều người cầm bút cũng chẳng muốn noi gương ông. Ở phương Đông, người ta coi danh toàn thân vẹn mới là anh hùng kỳ tài. Ngày xưa, Triệu Tử Long cũng là một anh hùng như thế: lập chiến công, không hề bị thương tích, sau đó chết vì già. Song, Triệu Tử Long hành nghề võ. Còn nghề văn phức tạp hơn nhiều, không phải khỏe cơ bắp là đã chiến thắng.

Khi đọc cổ văn, tôi sợ nhất câu: "Hành hữu dư lực, tắc dĩ học văn" tức là có làm dư sức thì mới học văn. Rất ít người có khả năng như thế, điều mà Maxim Gorki diễn đạt có phần nào lỗ mãng và không lường hậu quả để lại. Ông nói: "Nhà văn phải cao hơn điều mình viết". Nói như thế, nhà văn bị đẩy vào thế buộc phải chứng minh, phải chứng tỏ điều gì đấy (nhất là phải chứng minh, chứng tỏ với trí tưởng tượng của chính mình thì rất mệt, rất dễ quá sức). Phật Thích Ca cao siêu hơn nhiều khi Ngài truyền giảng: "Ngươi đừng tin vào văn của ta, đừng tin vào cái tâm mà ta mong muốn, ngươi hãy tin vào lòng mình". Đến như thế là tuyệt đối, là đến hư không. Phật trường tồn bởi rất nhiều những lời truyền giảng như thế này.

Trong việc thức tỉnh con người, văn chương buộc phải đụng chạm đến dục vọng. Lý do hết sức đơn giản: bạn đọc không phải ai cũng đã biết đạo, hiểu đạo, hành đạo. Chất thú, chất bản năng trong con người nhiều vô kể. Mối hiểm nguy của nhà văn là khi đối mặt với dục vọng, không khéo anh sẽ thất bại ngay từ "cú ra quân" đầu tiên. Phật Thích Ca là đàn ông, khi biết đạo của mình có các tín nữ tham gia, Ngài hiểu rằng có sẽ mất đi 50% màu nhiệm, 50% thời gian tồn tại, kiểu như nếu đạo tồn tại 10.000 năm thì thực tế chỉ còn 5.000 năm thôi. Thật đúng là Phật. Ngài vừa độ lượng nhân từ lại vừa hào phóng. Có tín nữ tham gia đạo mất 50% màu nhiệm Ngài vẫn như không, mất 50% thời gian tồn tại mà Ngài vẫn chịu được.

Dĩ nhiên, thể hiện dục vọng trong văn chương không phải chỉ có chuyện nam nữ. Nó còn là chuyện tiền bạc, là quyền lực, thậm chí là tôn giáo. Chính trị, ái tình, tôn giáo và tiền bạc là bốn lĩnh vực khi đề cập đến, dấn sâu vào, nhà văn không khéo rất dễ ăn đòn. Mức độ hiểm nguy của bốn khu vực trên là ngang bằng nhau và bốn trùm "mafia" ấy chơi với nhau thân thiết, luôn tìm cách cứu độ lẫn nhau.

Cuộc đấu tranh của nhà văn là nhằm hướng con người thoát khỏi những mê man về quyền lực chính trị, ái tình, tiền bạc và cuồng vọng hóa thánh chính mình. Ở đây, nhà văn là kẻ phải một mình chống bốn "mafia". Có thể nói, chọn nghề văn là chắc chắn chọn sự thất bại về mình, bởi vì trong mỗi con người ai cũng phải dính dấp đến bốn phạm trù này, không sao thoát được. Vừa chấp nhận nó, vừa thoát được nó, vẫn giữ được đạo, đấy là mơ ước của người cầm bút.

Đời sống con người hết sức đa dạng. Người viết cũng thế, hết sức đa dạng. Chỉ rất ít nhà văn vượt qua được biển cả chông bút rồi cắm được ngọn cờ ghi tên mình vào một mô đất nhỏ nhoi nào đó. Đa số đến nơi thì đã kiệt sức, trên người cắm chi chít bút chì, bút bi, bút mực, bút kim, các vũ khí đủ loại sang trọng và bỉ ổi, thậm chí cả đạn. Vậy thì ai đến đích? Ai không đến đích?

Số đông nhà văn, có lẽ chiếm đến 99,99% người viết vướng vào những hóc hiểm của đường đời, lúng túng trong các mê lộ của lòng người và trong các mê lộ của từ ngữ, không sao thoát ra được. Số này không biết rũ bỏ sự kiện để tìm đến bản chất. Đặc điểm nghệ thuật của những nhà văn này là sự hoa mỹ ngôn từ, sự rườm lời. Họ không bắt mạch được tính cách nhân vật và thường để cho nhân vật cư xử nói năng nhầm lẫn. Các nhân vật đó yêu đương nhăng nhít, không biết kiếm tiền và tiêu tiền sai, chẳng biết gì về chính trị và tất nhiên sẽ vô đạo. Bản thân nhà văn vấp phải chông gai trong đường đời sẽ mắc phải chông gai trong ngôn từ và làm cho độc giả cũng bị thiệt mạng nốt. Rất nhiều nhà văn tưởng như lý giải được điều gì đó nhưng thực ra lại làm rối vấn đề thêm.

Dĩ nhiên, trong tác phẩm của 99,99% số nhà văn đó không phải vứt đi hết cả, lấp lánh ở đâu đó vẫn có vài hạt vàng bé nhỏ. Người đọc tinh ý biết cách thâu lượm những hạt vàng đó sẽ có được một số vàng kiến thức đáng kể, có điều như vậy sẽ phải mất công sức và thì giờ. Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm khi ngẫm nghĩ về sự đời đã nói về điều này rất gan ruột:

Không có gì hiểm bằng đường đời

Nếu không biết cắt bỏ thì toàn là chông gai cả.

Chữ "cắt bỏ" này trong nghề văn Maxim Gorki gọi là "vặt lông gà" tức là biết cách rũ sạch các sự kiện không bản chất, rũ sạch các hư từ, hình dung từ, phiếm từ... Trong đời sống, ta có thể coi nó là việc cắt bỏ những ràng buộc của thể chế xã hội tiến tới tự do cá nhân tuyệt đối, giấu mình vào thế giới nội tâm chính mình.

Khi giấu mình vào thế giới nội tâm chính mình, đối mặt với khoảng không tự do cá nhân tức là lúc con người đối mặt với quỷ. Viết đến đây, tôi nhớ đến chuyện kể về hai người phụ nữ. Một bà hỏi: "Bạn thân mến, nếu chết bạn sẽ chọn thiên đường hay địa ngục?". Bà kia trả lời: "Kể ra thiên đường thì khí hậu tốt thật, nhưng ở địa ngục thì nhiều chuyện vui hơn". Giai thoại này chứa ẩn một nụ cười khúc khích. Những nhà văn cao thủ mà tôi cho là chiếm tỷ lệ 0,001% số người cầm bút đã thể hiện tài tình đời sống tự do cá nhân của mình và nhân vật. Đọc họ rờn rợn, ghê ghê là phải. Nhưng thích. Hơn nữa thỉnh thoảng lại được cười tủm. Loại văn chương này ngày xưa gọi là "văn trung hữu quỷ". Ngay Tú Xương cũng thuộc loại này. Thậm chí cả Nguyễn Khuyến nữa. Khi Nguyễn Khuyến trách Tú Xương:

Rằng hay thì thật là hay

Đem "Trời" đối "chó" lão này không ưa

Thì thật ra cũng là chuyện "chó chê mèo lắm lông". Khi rơi vào hoàn cảnh hỏng thi như Tú Xương thì Nguyễn Khuyến cũng phải viết như thế chứ còn viết thế nào.

0,001% số nhà văn hiếm hoi trên chắc chắn từng trải, tốt bụng, uyên thâm. Ở họ ranh giới tốt xấu có khi nhòe vì họ chỉ quen làm điều tốt chứ có làm điều xấu bao giờ đâu mà biết điều xấu là gì. Song, những nhà văn này bao giờ cũng bị búa rìu dư luận phang vào không thương tiếc. Lỗi duy nhất của họ là họ quá thật với mình và với bạn đọc. Đây là thứ văn chương nổi loạn. Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm cũng đã suy nghĩ về điều này rất gan ruột:

"Không gì nguy bằng lòng người. Nếu không biết giữ gìn mà buông phóng ra thì thành quỷ quái cả".

Trong lời sấm ấy của Trạng Trình chứa ẩn chân lý sau đây: đấy là tính mức độ, tính hữu hạn của thiên tài.

Đến đây, chúng ta sẽ gặp khái niệm "hài hòa" của mỹ học hay tình trạng mà ta vẫn quen gọi là đắc đạo. Số nhà văn đắc đạo chiếm tỷ lệ ít đến kinh người, nó chỉ chiếm 0,001% số người cầm bút mà thôi. Họ là những thiên tài và bao giờ họ "cũng lấy điều chí thiện làm tiêu chuẩn tuyệt đối". Việt Nam may mắn đã có Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, còn sau Nguyễn Du thì hình như chưa thấy ai cả.

Có thể có người sẽ phản đối tôi về việc chia tỷ lệ ba loại văn chương kia. Ở đây tùy quan niệm về "người cầm bút". Cách chia tỷ lệ của tôi là từ Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, từ Tư Mã Thiên trở xuống chứ không phải là từ dưới lên trên.

Tóm lại, dù ở loại văn chương nào, cũng phải lấy chữ tâm, lấy điều chí thiện làm gốc. Cảnh tỉnh, đe nẹt người viết là cảnh tỉnh, đe nẹt loại nhà văn chiếm số đông kia. Đối với 0,001% nhà văn đắc đạo, cảnh tỉnh đe nẹt họ là thừa.

Đến đây bật ra câu hỏi: ai sẽ là người có quyền cảnh tỉnh đe nẹt văn chương? Chẳng ai hết cả, đấy chính là bốn trùm "mafia" tồn tại hết mọi thời: chính trị, ái tình, tiền bạc và tôn giáo. Bốn thế lực này giăng bẫy khắp nơi, hành hạ con người. Văn chương giúp cho con người nhận thức về mình, nhận chân sự hiểm nguy trong đường đời. Cuộc chiến tranh nhận thức diễn ra liên tục, khi quyết liệt, khi hòa hoãn và thường người cầm cờ ở mọi thời bao giờ và cũng chỉ có kẻ ấy mới có khả năng này. Đấy là nhà văn bất hạnh.

Gã đang đi trên con đường kia, bút và giấy trong túi, tiền bạc cũng không, chẳng có bổng lộc gì, trái tim tan nát...

Nguồn: Sông Hương, Huế, số 46-1991

http://www.viet-studies.info

Trần Ngọc Bảo: SỢ VÀ ĐAU

2011-12-29T09:38:00.001+07:00

AI ĐẶT HÀNG CẢ CHUYẾN XE PHÂN THẾ NÀY

Thiền sư Ajahn Brahm

SỢ VÀ ĐAU

Sợ và đau

Sợ là thành phần chính của cái đau. Nó làm cho cái đau trở thành bức bối. Buông bỏ được cái sợ thì chỉ còn cảm giác đau mà thôi.

Vào cuối thập niên 1970, khi đang sống trong một tu viện trong rừng ở một vùng xa xôi hẻo lánh miền đông bắc Thái Lan tôi bị đau răng. Ở đó chẳng có nha sĩ, chẳng có điện thoại, và cũng chẳng có điện. Chúng tôi chẳng hề có lấy một viên aspirin hay tylenol trong tủ thuốc. Đã làm thầy tu trong rừng thì phải chịu đựng thôi.

Vào khuya hôm đó, dường như bệnh tật thường trở nặng vào giờ ấy, cơn đau răng trở nên càng lúc càng khó chịu. Tôi tự đánh giá mình là một ông thầy tu khá vững vàng rồi, ấy thế mà cơn đau ấy đã thử thách trình độ tu hành của tôi. Một bên miệng của tôi cứng ngắc vì đau. Từ trước tới nay tôi chưa từng có một cơn đau nào ghê gớm như thế. Tôi cố thoát khỏi cái đau bằng cách chú tâm vào hơi thở. Tôi đã học cách tập trung vào hơi thở khi bị muỗi đốt; thỉnh thoảng tôi đếm có tới bốn mươi con đậu trên thân tôi cùng một lúc, và tôi đã vượt qua cảm giác bị đốt bằng cách chú tâm vào hơi thở. Nhưng cơn đau răng ấy quả là hết sức đặc biệt. Trong tâm tôi đã cảm nhận được hơi thở ra vào nhưng chỉ được hai ba giây, rồi cơn đau đột nhập vào mặc dầu tôi đã cố đóng cánh cửa tâm, và rồi nó bùng lên với một sức mạnh khủng khiếp.

Tôi đứng dậy, bước ra ngoài đi thiền hành. Nhưng rồi tôi cũng bỏ cuộc. Tôi không “đi” thiền được mà “chạy” thiền thì đúng hơn. Tôi không thể nào bước chậm rãi được. Cơn đau điều khiển tôi: nó đẩy tôi chạy. Nhưng chẳng có nơi nào để mà chạy đến cả. Tôi chỉ còn biết là mình đang đau. Đau như điên như dại.

Tôi chạy về lại thất, ngồi xuống và bắt đầu tụng kinh. Tôi thường nghe nói là việc tụng kinh có năng lực kỳ diệu. Kinh Phật có thể đem lại điều lành, xua đi ác thú và chữa lành bệnh tật – đại loại là thế. Nhưng tôi không tin. Tôi đã được đào tạo để trở thành nhà khoa học kia mà. Những khả năng mầu nhiệm đó đối với tôi chỉ là trò huyền hoặc dành cho những người dễ tin mà thôi. Nhưng tôi cũng bắt đầu tụng, hy vọng một cách mơ hồ là sẽ có hiệu quả. Nhưng cuối cùng tôi cũng tuyệt vọng và bỏ cuộc vì tôi thấy mình không phải đang tụng kinh mà đang hét kinh thì có. Lúc đó đã khuya rồi nên tôi sợ tôi sẽ đánh thức mấy thầy khác vì kiểu tụng kinh bất thường ấy. Với kiểu tụng như la như hét ấy thì tôi có thể sẽ làm cho cả làng ở cách xa hàng mấy ki-lô-mét thức dậy hết. Cơn đau nhức làm cho tôi không thể nào tụng một cách bình thường được.

Khi ấy tôi hoàn toàn cô độc, cách xa quê nhà hàng ngàn dặm, trong một khu rừng sâu, chẳng có chút tiện nghi, mà lại chịu một cơn đau khủng khiếp không có lối thoát. Tôi đã cố gắng bằng mọi cách mà tôi biết, ấy thế mà không chịu nổi. Tình trạng là như thế.

Giây phút tuyệt vọng như vậy khai mở cánh cửa vào tuệ giác, cánh cửa mà bình thường không hề thấy. Một cánh cửa như thế đã mở cho tôi và tôi bước vào. Thành thật mà nói là tôi chẳng còn lựa chọn nào khác.

Tôi nhớ có hai chữ ngắn ngủi mà thôi : “Buông bỏ” . Tôi đã được nghe những chữ ấy nhiều lần. Tôi cũng đã thảo luận với bạn bè về ý nghĩa của hai từ ấy và tôi cho rằng tôi đã hiểu được: đó chỉ là ảo tưởng mà thôi. Tôi đã sẵn sàng thử hết mọi cách, thế cho nên bây giờ tôi chỉ còn một cách là thử buông bỏ một trăm phần trăm. Đó là lần đầu tiên trong đời tôi thật sự buông bỏ.

Những gì xảy ra kế tiếp làm tôi chấn động mạnh. Cơn đau khủng khiếp ấy biến mất ngay lập tức. Thay vào đó là một niềm vui sướng vô bờ. Từng đợt sóng hạnh phúc dâng trào trong người tôi. Tâm trí tôi chìm vào một trạng thái bình yên sâu lắng, khỏe khoắn. Tôi thiền định một cách dễ dàng, không cần một chút gắng sức. Sau khi ngồi thiền cho đến sáng sớm, tôi nằm xuống nghỉ ngơi một lát. Tôi ngủ thật sâu, thật ngon lành. Khi thức dậy vừa kịp để làm những việc thường ngày của một tu sĩ, tôi nhận ra là mình bị đau răng. Nhưng không gì có thể sánh với tối hôm qua.

Buông bỏ sợ hãi

Trong câu chuyện ấy, tôi đã buông bỏ cái sợ đau. Tôi chào đón cơn đau và ôm ấp nó, cho phép nó ở cùng với tôi. Đấy là lý do vì sao nó bỏ đi.

Nhiều bạn bè của tôi trong khi đau cũng đã thử cách này nhưng không có hiệu quả. Họ đến bảo tôi rằng cơn đau răng của tôi chẳng thấm gì so với cơn đau của họ. Điều đó không đúng. Vì cơn đau mỗi người đều cảm thấy nhưng không làm sao đo đạc được. Tôi giải thích cho họ vì sao buông bỏ không có kết quả qua câu chuyện của ba người đệ tử của tôi.

Người đệ tử thứ nhất, khi đau, đã thử buông bỏ bằng cách như sau:
“Buông đi,” sư chú nói một cách nhẹ nhàng, và chờ đợi.
“Buông!” chú lặp lại và chẳng thấy điều gì xảy ra cả.
“Hãy buông đi!”
“Nào nào, hãy buông bỏ.”
“Tôi ra lệnh: Hãy buông bỏ!”
“BUÔNG BỎ!”
Chúng ta có thể thấy điều này là buồn cười, nhưng đó lại là điều mà ai cũng thường làm. Chúng ta buông bỏ không đúng cái cần buông. Chúng ta nên buông bỏ cái người ra lệnh buông ấy đi. Chúng ta nên buông bỏ cái con người “điều khiển” kỳ quặc trong chính chúng ta, mà ai cũng biết người đó là ai rồi. Buông bỏ có nghĩa là “không có người điều khiển”.

Người đệ tử thứ hai, khi đau, nhớ tới lời khuyên này và buông bỏ người điều khiển. Chú ngồi yên với cơn đau, và cho rằng nó sẽ ra đi. Sau mười phút cơn đau vẫn như cũ, thế là chú phàn nàn là buông bỏ chẳng có hiệu quả gì. Tôi giải thích cho người đệ tử ấy rằng buông bỏ không phải là buông bỏ cơn đau mà là làm hòa với cơn đau. Sư chú này đã cố điều đình với cơn đau và nói : “Tôi sẽ buông trong mười phút, còn anh, cơn đau, sẽ biến đi. Được chưa?”
Như vậy chưa phải là buông bỏ mà là cố buông bỏ cơn đau.

Người đệ tử thứ ba, khi bị đau đã nói với cơn đau như thế này: “Này đau, tôi mở cánh cửa lòng tôi ra đây, anh cứ vào mà làm gì cũng được. Xin mời.”
Người đệ tử thứ ba này sẵn lòng cho phép cơn đau tiếp tục đến chừng nào cũng được, suốt cả quãng đời còn lại cũng được, tệ hại hơn cũng được. Chú cho phép cơn đau hoàn toàn tự do. Chú buông bỏ mọi sự chống cự. Thật sự buông bỏ. Dù cơn đau có ở lại hay ra đi cũng chẳng có gì quan trọng. Chỉ lúc đó cơn đau mới biến mất.

Trần Ngọc Bảo

trích dịch từ cuốn “Who Ordered This Truckload of Dung?”

http://art2all.net/chantran/chantran_tho/tranngocbao

Thơ Trần Hữu Dũng

2011-12-28T08:59:00.001+07:00

Tác phẩm 'Xuôi dòng' của họa sĩ Lại Thanh Dũng

Đà Lạt

Khi tôi leo ngược dốc lên nhà thờ Con Gà
Buổi tối Đà Lạt
Thấp thoáng ô cửa kính lên đèn
Như đôi mắt em rưng rưng dõi theo

Gương mặt sương mù luôn mờ ảo
Linh cảm núi, đồi, rừng thông
Vẻ đẹp lãng mạn tự nhiên của gió

Dãy phố quen thuộc được tân trang
Vài cửa hàng mới mở
Mải mê lạc vào vườn hoa ly trắng
Tôi như chú hươu hoang mang
Cảnh giác nhận ra hương thơm gây mùi nhớ cao nguyên.

Từ biển em về

Từ biển em về
Mang theo nắng / gió / rong / san hô
Những thứ có mật mã ngôn ngữ xanh
Căn nhà mình học thêm cách nhẫn nại
Rùng mình đong đưa

Từ lâu anh hóa thạch với cơn mộng dữ
Kêu gào đêm rỗng không
Building vây bủa, bóng ma công sở nuốt chửng
Chiếc cầu vồng thời đại bắc vào giấc mơ
Dòng sông quê chảy ngược lên bầu trời

Từ biển em về mang gương mặt ráng chiều
Tuyệt như núi tự tình với núi
Reo lên niềm vui tung cánh
Em như con cá kình tự nhiên bơi lội
Trong bể kính thành phố huyên náo trong suốt
Một lần nữa hạnh phúc thắp sáng...

http://tapchisonghuong.com.vn