Nhà thơ Nguyễn Lương Vỵ: Tập thơ tri ân Nguyễn Trãi

Phan Tấn Hải


Nhà thơ Nguyễn Lương Vỵ đang ký tên vào tập thơ mới (Photo: PTH)

Nhà thơ Nguyễn Lương Vỵ vừa xuất bản tập thơ mới, nhan đề “Tám Câu Lục Huyền Âm.” Và đây là tập thơ thứ bảy của ông.
Thi tập này được ghi là để “Tri ân tiền bối Nguyễn Trãi.”
Tập thơ dày 154 trang, bìa sau có chân dung tác giả do họa sĩ Trương Đình Uyên vẽ, bìa trình bày chung với Lê Giang Trần.

Trả lời phỏng vấn của Việt Báo, nhà thơ Nguyễn Lương Vỵ nói rằng các bài thơ trong tập này là sáng tác từ 2010-2013, trong đó có 32 bài — với thơ thể 6 chữ, công gọi là thơ lục ngôn, gồm 9 bài; thơ ngũ ngôn, gồm 8 bài; và rồi thơ thể 8 chữ.
Nhà thơ nóí, qua thi tập naỳ, ông muốn tìm về nguyên ủy tiếng Việt, và đặc biệt trong thể thơ mà ông gọi là “thơ lục ngôn bát cú,” ông sử dụng kỹ thuật mới về đối chữ.
Có thể thấy một điển hình của pháp đối này qua bài Dốc Trăng Cổ Xứ, do ông sáng tác tháng 12-2010, thử trích đoạn thứ ba của bài:
A ha ta về cố xứ
Dốc trăng gót lữ động tình
Tình buốt buốt vuốt ngực hú
Niềm lâng lâng đắp nắng thinh
Trăng lặn dốc mù địa phủ
Trời nhô bóng rợp thiên tinh
Một tràng kinh về đông đủ
Chiêm bao gió lú rùng mình…
(trang 9)
Người Việt thường quen với thơ bát cú thất ngôn (8 câu, 7 chữ), tuy nhiên thể thơ mới do Nguyễn Lương Vỵ thực hiện trong tập này không hoàn toàn là biến đổi từ thể cổ thi, nhưng nhóm 4 câu giữa bài đều hầu hết đã đối nghiêm chỉnh cả thanh lẫn nghĩa.
Như “niềm lâng lâng” đối với “tình buốt buốt”… Hay “trăng lặn dốc mù địa phủ” với “trời nhô bóng rợp thiên tinh.”
Tương tự, một số câu khác trong bài “Gửi Quốc Âm,” trước đó ông chụp lại một ảnh chữ Nôm từ tập Quốc Âm Thi Tập của Nguyễn Trãi. Trong đoạn thứ VII của bài này, Nguyễn Lương Vỵ viết như sau:
VII.
Lá thu mưa đóa huyết thi
Đầu cây ngọn cỏ thầm thì
Chim bay về rợp võng nắng
Gió cuốn đi chớp quầng mi
Nghiêng tai nghe âm trổ nụ
Ghé mắt thấy chữ phương phi
Xoa tay nhặt năm tháng cũ
Mầm tươi vừa nhú diệu kỳ…
(tr. 17)
Thấy ngay hình ảnh: “Chim bay về” và “Gió cuốn đi”… hay “Nghiêng tai nghe âm trổ nụ” đối với “Ghé mắt thấy chữ phương phi”…
Nhưng không phảỉ phép đối kiểu cổ thi làm mất bản sắc Nguyễn Lương Vỵ. Vì thơ của ông vẫn có một sắc màu rất riêng: chữ cổ kính, nhưng câu rất mới; khổ thơ vuông vắn, kỷ cương nhưng nghĩa vẫn đau thương, trầm uất một kiểu rất riêng tư.
Chữ cổ kính như: dốc trăng cố xứ, dốc trăng khuyết đĩa dầu hao, chào cố xứ, phong dao mài thanh kiếm sắc, thủy cầm, mái đình tợ cổ cầm, giấc thạch cầm…
Nhưng biến thành những câu rất mới như:
Nhớ quá dốc trăng cố xứ
Hít một hơi ứ thiên cao…
(tr. 7)
Hay, cũng rất mới là các câu:
Nếp trán vết hằn tâm sự
Dốc trăng khuyết đĩa dầu hao…
(tr.7)
Trong khi đó, ngôn ngữ Nguyễn Lương Vỵ đã hiện thân rất mực mới lạ và đẹp tuyệt vời là trong lời ngợi ca Nguyễn Trãi:
Sống trong veo như nhật nguyệt
Chết tịch mịch tợ cổ câm
Bè mây trắng vang câu hát
Nước non trở giấc thạch cầm…
(Gửi Quốc Âm, tr. 11)
Hình như không mấy người ngợi ca Nguyễn Trãi thơ mộng như thế. Thi sĩ đã nhìn thấy nước non phải trở giấc thạch cầm vì thương cho tâm hồn trong veo như nhật nguyệt của Nguyễn Trãi…
Mặt khác, các khổ thơ Nguyễn Lương Vỵ đều vuông vắn, kỷ cương. Kể cả những bài thơ 6 chữ, hay bài 5 chữ, hay bài 8 chữ. Người đọc có cảm giác rằng thi sĩ họ Nguyễn đã cẩn trọng từng chữ, cân nhắc từng vị trí đối nghĩa, đối âm, đối chữ đơn hay đối chữ ghép.
Nhưng dù vậy, thơ Nguyễn Lương Vỵ không phải là kiểu cổ thi như người xưa. Trong thơ có những dòng nước mắt rất riêng, trong đó chữ như vang lên nỗi đau. Thí dụ, từ bài Niệm Khúc:
Không gian đưa tay vẫy
Thời gian nhón gót về
Ngã tư nằm lóng nghe
Ngã ba rao lạc giọng…
(tr. 88)
Phải chăng thi sĩ họ Nguyễn đã hít thở được với cả những không gian bên kia và thời gian ngoài nớ, để rồi sống nơi cõi này mà hệt như lơ lửng nơi ngã tư và nghe những ngã ba khản giọng vì tiếng gọi  từ “Gọi ta xưa biệt tích, Phải đâu trong u tịch” (cùng tr.88).
Đây là một tập thơ xuất sắc, và là những dòng chữ tuyệt vời mà Nguyễn Lương Vỵ có thể viết cho cụ Nguyễn Trãi.

Phan Tấn Hải
Nguồn: Tác giả gửi
Trích lại từ sangtao.org

LÊN NĂM - thơ TRIỆU TỪ TRUYỀN

số 5 trên một bàn tay
con xòe ra thấy tương lai thật gần
ngày sinh cột mốc bước chân
đi về phía trước bỏ lần ấu thơ
người lớn sẽ chịu bơ vơ
hết ai chăm sóc, bến bờ ở đâu?
từng đau vấp té u đầu
sao bằng cái tát rát sâu đáy lòng
lên năm chớm nở nội tâm
tủi thân giằng xé âm thầm mình con!

1.2013

Một vài hình ảnh tại Chiêu Cafe Sach - Quán văn số 13

Sáng 24-3- 2013 tại Chiêu CafeSach đã có buổi ra mặt Quán Văn 13. Nhiều anh chị em văn nghệ sỹ đến tham dự trong không khí đầm ấm, thân mật và gọn nhẹ. Nhóm chủ biên và các nhà văn, nhà thơ có tên trong tập san đều có mặt.
Ghi lại một vài hình ảnh :

P/S: Xin thứ lỗi không ghi lại được đầy đủ các anh em có mặt trong buổi ra mắt này

Ra mắt tập san QUÁN VĂN số 13 tại Chiêu Cà phê - sách

Mời các thân hữu và bạn văn đến tham dự

Buổi giới thiệu

TẬP SAN QUÁN VĂN SỐ 13

tại CHIÊU CÀ PHÊ – SÁCH

169A Ba Vân Phường 14 Quận Tân Bình

vào lúc 9 giờ sáng Chủ Nhật 24.3.2013

Nguyên Minh và nhóm chủ biên

rất hân hạnh được đón tiếp các bạn

Tưởng niệm Thanh Tâm Tuyền

 Thanh Tâm Tuyền

Tên Thật: Dzư Văn Tâm
Bút hiệu khác: Đỗ Thạch Liên

Sinh 13/03/1936 (Vinh).

Qua đời  lúc 11g30 ngày 22/03/2006 (Minnesota)
Hưởng thọ 70 tuổi

Nhà Thơ. Nhà Văn

Sẽ chết như sao rơi vào bất tận
Sẽ mãi yêu như giọt nước hân hoan
Thanh Tâm Tuyền

Tác phẩm:

Tôi không còn cô độc - Thơ NXB Người Việt 1956

Liên, Đêm, Mặt Trời Tìm Thấy - Thơ, Sáng Tạo 1964          

Khuôn mặt - Tập truyện , Sáng Tạo 1964

Bếp lửa - Tiểu thuyết, NXB Nguyễn Đình Vượng , SG 1957

Dọc Đường - Tập truyện, Tân Văn 1966

Ba Chị Em - Kịch, 1967

Cát Lầy - Tiểu thuyết, Giao Điểm 1967

Mù Khơi - Tiểu thuyết 1970

Tiếng Động - Tiểu thuyết 1970

Tạp ghi - Phiếm luận, Chiêu Dương 1970

Thơ ở đâu xa - Trầm Phục Khắc 1990 Hoa Kỳ

Một chủ nhật khác - Tiểu thuyết, Văn 1975

Tiểu thuyết chưa xuất bản:

Ung thư

Du ngoạn mùa đông

Tiểu luận : Sống, Viết

Thơ Thanh Tâm Tuyền

Nằm Võng Những Ngày Cuối Năm

Mắc võng ngang hai đầu sinh tử

Dưới trời sương bẩn, lớp mưa thưa.

Cây yên khuất thần sầu quỷ khốc

Nắng cạn niềm bải hoải sau xưa

Ngày choáng váng nôn nao tịch diệt

Năm hồi sinh chóng mặt im trơ

Đong đưa sóng thảm chiều im lặng.

Cùng kiệt trôi rực rỡ bóng thừa.

Mắc võng bên bìa rừng thâm hiểm

Quạnh trăm năm, trời đất xanh xao

Chim bay mỏi, chông chênh sa lạc

Đồng bãi nghiêng, bằn bặt âm hao.

Lá phủ rợp, nồng ngây thảo dã

Tình ơi tình, say mứa chiêm bao

Bổng chìm heo hút quanh vòm bẫy

Cây gọi cây, lạnh ngất lửa sao.

Mắc võng trên đỉnh khuya mờ gió,

Trời tuôn bay, thấp thỏm đáy sâu.

Đá quặn ruột, đá hờn kết tụ.

Cỏ buông hơi, cỏ kén thâm u.

Rễ níu sững sờ tim cổ đại

Mỏm khờ hai hớp giấc thiên thu

Thơ ơi thơ rũ cuồng cơn chết

Lồng lộng non xa thở tuyệt mù.

Mắc võng ngang biển gào vô lối

Ào ào cô quạnh ngõ môn sinh.

Đất lênh đênh, sóng tàn hơi đuổi

Thốt tiếng không, đảo dạt lặn chìm

Tình đắm hoang mang, lời huyễn dụ

Đêm chưa đêm, vật vã sơ sinh.

Bọt lả tả, ngày còn biến mặt

Trời tinh khôi, trắng xóa nhịp kinh.

Mắc võng trong vườn hoang kiếp phế

Nghe em về, hấp tấp mê hoan.

Đón cửa nẻo, lưới giăng bắt mộng.

Lá xum xuê, xô rạt bàng hoàng

Buổi khốn lụy đưa chân thảng thốt

Thưở xa vọng hiện bước canh tàn.

Đừng khóc. Võng đu ngoài cõi biếc

Chợt đứt rơi, thoảng tiếng gẫy ròn.

                                           6/2/73

Trích lại từ : http://phannguyenartist.blogspot.com

Trang thơ Lynh Bacardi

Lynh Bacardi, tên thật là Phạm Thị Thùy Linh, sinh ngày 03/04/1981. Làm thơ, viết văn, đồng thời là một dịch giả chưa từng học qua trường lớp chính quy nào. Đến với thơ văn từ năm 2003, Lynh Bacardi không ngừng nỗ lực cách tân và đã tạo cho mình một lối viết đầy bản sắc trong thế hệ trẻ luôn có ý hướng cách tân hiện nay. Thế mạnh của Lynh chính là sự vượt thoát trong tư tưởng, dám bội ước với lối thi pháp truyền thống và nói lên được những khát vọng của giới nữ.

LYNH BACARDI


Tìm

hết thảy
sự khởi đầu chiếc nhẫn không trọng lượng
nhấn chìm mọi định nghĩa hình vòng cung
cuối đường tiếng khóc khan
chúng ta hoàn toàn đơn độc
anh đưa em thăm phố cổ bạt hồn
rạc đôi chân ăn mòn con đường vắng
thành phố chuệnh choạng
thời gian đứng trong ngọn lửa thả sông
lời cầu nguyện trôi không hồi đáp
anh lạc buổi tối và em
tiếng thét không âm vọng
hướng dương gục mặt sau trận bão
gã ăn mày cất gương mặt vào đôi nạng gỗ
con lươn úp mặt lòng đường
em cất mình vào đâu?
vòng vân tay biến mất
căn phòng ấm cúng chứa ngọn đèn nhiều màu
em mang đôi mắt lạ loài cá biển
đắp cát lên mặt anh ru ngủ giấc xốn xang
đi anh
cuộc trốn tìm chây lười
giẻ bịt mắt ướt cơn mơ ráo hoảnh
thèm ngón áp út mút khô cánh lưỡi
mùi mồ hôi nồng đôi áo gối mốc
cọt kẹt chiếc giường theo nhịp đẩy anh
đi anh, hết thảy định nghĩa
            vòng cung chiếc nhẫn lỏng
nửa sự khởi đầu hồi vọng tiếng khóc khan
đi anh.


Bội thực cấp tính

tôi vẫn uống những con đường ký ức vào buổi tối. sự hoang phế
của quả tim phủ rong rêu khi linh hồn co rúm khóc đòi thể xác.
tiếng lũ thiêu thân thét gào. lửa ăn sâu đôi cánh. bóng tối trốn
chạy nơi nào trong tôi.
đào sâu cơ thể cho sự tìm kiếm.
thất bại. nó lủi xa
tòa bóng tối cá thể đang đổ sập.
bức tường nhuộm đỏ tiếng rú con đàn bà mười tuổi. hôm nay
được biết cái cảm giác chật chội tới đâu. chả sướng. chỉ ngộ.
cương sâu bôi thêm chất nhờn cho trí thức. nhòe nhoẹt đẩy mạnh
trò chơi ý thức cá nhân. tôi uống thuốc ngủ hiệu thượng lưu.
khuyến mãi tràng cười thỏa mãn trước khi ngu muội.

những con đàn bà thơ trẻ được nhuộm đen.

chiếc remote control được điều khiển bởi gan chân hình gạch
chéo. hai chân trụ trên bờ đê rã nát khi dạng háng. cần cái lưỡi
có xương chống đỡ. lũ cẩu đực khoái đái ngồi để che vết bẩm
sinh. cơn lạnh rướm máu dưới da. tắt kè có vô số áo khoác.
hài lòng với kiếp sống con trạch. những bộ trang phục núp sát
bụi lùm. tín hiệu của thế-giới-rình dần hiện rõ. bắn vào những
ổ sọ ươm mầm trái đèn xanh. tóe lửa. rượt bắt. âm thanh lở loét.
nồi cơm được trịnh trọng trộn lẫn thùng phân. thơm mùi cấp số
nhân. chia nhau thể hiện tình dân tộc.
ánh nắng rọi xuyên những hốc mắt rỗng. tôi, con muỗi vằn mệt
lã hút máu đồng loại. tôi có công + nhân thân sáng sủa - bộ óc.
phiếu tính tiền cười sặc sụa trên bàn tiệc. xoàng. sao bằng một
tấm phiếu bầu. tôi vô hình kiêm vô chủ. mùi tanh nuốt sống ánh
sáng. bọn chúng gào thét. tôi lạc giọng. cà-vạt nhúng bia thay
bò. di động ướp nước dãi. lũ sâu nhớp nháp bò ra từ máng cám.
dây cót căng bứt tung phạm vi cấm. mặt trời đeo răng giả nhát chú
cuội. hố mộ tị hiềm được phát hiện sinh trưởng nhiều thế kỷ.
tối hôm qua tôi chết vì bội thực.


Một mạng tàn đời trên dấu hỏi

những nóc nhà không dấu hỏi
dấu hỏi không mọc trên những nóc nhà
đêm qua
tôi vô tình thấy một mạng móc cổ trên dấu hỏi
trong mắt
lồi một dấu hỏi cong queo
khi con quạ lông màu máu xuất hiện
            rỉa từng khúc dấu hỏi
mang về mớm cho đàn con
những con quạ nhỏ vừa ăn vừa rỉ máu
bốc mùi dấu hỏi
khi tôi đi qua dòng kênh
bà S lận một mớ dấu hỏi trong lưng quần
ném vào mặt thằng cha đứng đái lên dòng nước
mặt nước thích chí
quay tròn thành dấu hỏi thum thủm
chảy vào miệng
khi cơn mưa ngồi phịch xuống nóc nhà
con đường đất đỏ in những bước chân tháo chạy
của dấu hỏi
bây giờ
dấu hỏi đã ùa vào nhà tôi
chen chúc
móc vào hai môi
khiến mũi tôi chảy lòng thòng dấu hỏi
nên
xin đừng gửi dấu hỏi cho tôi vào một ngày u ám
bởi
tôi đang nổi khùng vì không lời giải đáp
cho một mạng móc cổ trên dấu hỏi, hổm rồi.

(SH289/03-13)


http://tapchisonghuong.com.vn

Đứng về phía những cái mới

Cái mới luôn là một chủ đề có tính khiêu khích đồng thời là một thành quả đáng tự hào sau những nỗ lực, can đảm tìm tòi của mỗi chủ thể. Nhất là cái mới, sự sáng tạo mới trong văn học nghệ thuật. Nhận thấy những tuyên bố ủng hộ cái mới, đứng về phía những cái mới, những mở đường lúc nào cần thiết và có giá trị thiết thực, Phê bình văn học xin giới thiệu với bạn đọc một chủ trương như thế của tuần báo Nghệ thuật cách nay hơn 40 năm.

 *

Vai trò người làm văn học nghệ thuật tiến bộ và ý thức, trước thực trạng bi đát của văn học nghệ thuật Việt Nam hiện nay phải là một vai trò tiên phong mở đường. (…)
Những bước chân sáng tạo của chúng ta bởi vậy chỉ có thể là những bước chân thủy triều tiến về trước mặt. Cuộc hành trình trí tuệ của người cầm bút, bởi vậy, chỉ có thể là cuộc hành trình bắt gặp những chân trời trước mặt mênh mông.
Văn học nghệ thuật Việt Nam vẫn thiếu vắng thật nhiều những lượng không khí mới, những đỉnh núi cao, những vùng biển rộng, những thí nghiệm can đảm, những khám phá táo bạo nhưng cần thiết. Phải làm cái việc hồi sinh văn học. Phải tiêm vào cái hình hài xanh xao nhọc mỏi là thực trạng nghệ thuật (…. )* nước Việt bây giờ, những lượng máu đầy làm thành sự sống mãnh liệt rút ra tự nguồn sinh lực vô tận của thực tế đất nước thiên hình vạn trạng.
Diễn đàn này đứng về phía những phá vỡ và những mở đường

Cái mới. Những cái mới. Muôn vàn. Bốn phía. Bên trong ta những mầm hạt đang xôn xao cựa mình. Bên ngoài ta (…) phá toang những giam nhốt siêu hình. Chặt đứt những lưu đày quá khứ. Không thèm đi nữa trong những khuôn mòn nẻo thuộc. Trên những vang bóng một thời còn thấp thoáng, đã tắm đẫm nhiều rồi, hãy thôi đừng nhỏ nữa, những giòng lệ tiếc thương. Cái mới. Những cái mới đang đợi chờ được chuyên chở, bằng những chuyên chở tràn đầy, vào văn học nghệ thuật chúng ta. Kể làm sao cho hết những cái mới. Thời đại chúng ta là thời đại của con người chinh phục và chế ngự đời sống, đòi lại cái vai trò chủ động, đang đi ra chỗ đứng dưới mặt trời.
Diễn đàn này đón đợi những mặt trời.
Cho nên, song song với chủ đích khởi đầu là triệu tập, liên kết, thực hiện một họp mặt đông đảo chưa từng thấy giữa tất cả những người làm văn học nghệ thuật chân chính (…), diễn đàn này còn muốn đặt mình là đất thí nghiệm cho những tài năng mới, điểm khởi hành cho những lên đường mới, nơi phát xuất và hình thành những chứng tích rực rỡ về thế nào là tâm trạng, khát vọng đích thực của xã hội thời đại chúng ta, phản chiếu qua tâm hồn thể hiện qua ý thức chúng ta.
Đi vào đời sống. Hòa nhập tận cùng vào thực tế đất nước. Vận dụng ý thức như một mũi nhọn khơi đào suốt thấu tới những tầng đáy sâu thẳm cho lộ nguyên hình chân tướng sự thật. Đó là thái độ của những người đến họp mặt với nhau ở đây. Để lên đường.
Từ một họp mặt đến những lên đường, và diễn đàn này đã đứng ở phía đó, phía những cái mới.

Trần Thiện Khanh sưu tầm (Tuần báo Nghệ thuật số 2 từ 8 – 10 đến 15 -10 – 1965)

Chú thích:
Những chỗ (…. )*  người sưu tầm lược bỏ, do thấy không cần thiết.

Nguồn trích :  http://phebinhvanhoc.com.vn