VỀ QUÊ

VỀ THĂM HUẾ TỪ 23/7

TẠM NGƯNG ĐẾN 04/8

Nhà thơ Việt Phương: Văn học Việt Nam lẹt đẹt như bây giờ cũng không có gì lạ

 

53 năm làm Thư ký cho Thủ tướng Phạm Văn Đồng, một số năm trong khoảng thời gian đó ông đồng thời còn làm Thư ký cho Tổng Bí thư (TBT) Lê Duẩn (tổng thời gian làm Thư ký cho Tổng Bí thư Lê Duẩn là 10 năm), nhưng Việt Phương cũng rất nổi tiếng với tập thơ “Cửa mở” - một tập thơ từng một thời bị cho là “phá phách” chế độ.

Nổi tiếng là người thẳng thắn, trong cuộc trò chuyện với phóng viên Chuyên đề An ninh thế giới Giữa tháng - Cuối tháng, nhà thơ Việt Phương đã không ngần ngại chia sẻ về những sóng gió mà “Cửa mở” đã gây ra cho ông cách đây 45 năm, cũng như những suy nghĩ về vận mệnh của nền văn học nước nhà trong bối cảnh Đại hội Hội Nhà văn lần thứ IX vừa diễn ra.
- Phóng viên: Tôi được nghe kể rằng, năm 1970, NXB Văn học in tập thơ “Cửa mở” của Việt Phương. 5.300 bản đã bán hết trong 2 tuần sau khi phát hành. “Cửa mở” khi ấy thực sự đã gây một tiếng vang lớn, một sự chấn động lớn trong cả giới văn nghệ sĩ, giới chính trị và quần chúng nhân dân, vì 2 lý do: Tác giả của “Cửa mở” đã dám nghĩ, dám nói, dám viết những điều mà ở thời kỳ đó người ta cho là cấm kỵ; và quan trọng hơn, người dám viết những điều cấm kỵ ấy lại là người thư ký riêng vốn được Thủ tướng Phạm Văn Đồng tin yêu suốt mấy chục năm trời. Thưa nhà thơ Việt Phương, vì lẽ gì mà ông, một con người chính trị, lại sáng tác một tập thơ khiến con người chính trị của ông bị phiền toái đến thế?
- Nhà thơ Việt Phương: 19 tuổi tôi đã bước vào con đường chính trị. Tôi là thư ký cho anh Phạm Văn Đồng suốt từ năm 1947 đến khi anh Phạm Văn Đồng qua đời vào năm 2000. Nên trước hết tôi luôn là một người làm chính trị, một “con người chính trị” trước khi là một nhà thơ. Chịu ảnh hưởng từ người anh trai - nhà thơ Từ Quốc Hoàn nên tôi yêu thi ca từ nhỏ, nhưng phải đến năm 1954, tôi mới làm những bài thơ đầu tiên. 30 bài thơ trong tập thơ Cửa mở được tôi viết từ năm 1960 đến năm 1970, đặc biệt là giai đoạn nửa cuối những năm 1960. Với trên dưới 20 năm làm cách mạng, trải nghiệm với cuộc sống, tôi đã thấy cái gồ ghề, cái mặt đen, mặt đỏ, mặt tối mặt sáng của cuộc đời, và thấy “chất người trong ta cộng sản thêm chút nữa”.
Hồi đó ông Như Phong, Giám đốc NXB Văn học, một cán bộ lão thành cách mạng sát cánh bên đồng chí Trường Chinh, một con người được nhiều người nhận xét là rất có bản lĩnh, thường đến Câu lạc bộ Ba Đình để uống bia, nơi tôi thường đến đó để bơi và rèn luyện sức khỏe. Chúng tôi biết nhau và thân nhau khi thường xuyên gặp nhau ở Câu lạc bộ Ba Đình. Khi biết về những bài thơ của tôi, Như Phong lập tức đề nghị: “Đưa đây, đưa đây”… Ông ấy đọc hơn 100 bài thơ của tôi và khuyên tôi nên giữ lại một số bài, vừa là để “làm vốn”, sau này dùng tới, vừa là để tập thơ Cửa mở có thể ra đời, vì trong số 100 bài thơ đó, có nhiều bài mà Như Phong cho là “nặng” quá, nếu công bố hết, việc xuất bản Cửa mở sẽ gặp nhiều khó khăn. Sau khi lọc qua lọc lại, tập Cửa mở với 30 bài thơ đã ra đời.

Sử gia lớn nhất (không được biết đến/không được thừa nhận) của Việt Nam

•   Le Minh Khai

Sử gia Kim Định (1914 - 1997)

Tôi dành mùa hè này đọc các tác phẩm của Kim Định, một linh mục Công giáo, triết gia và sửgia đã viết rất nhiều trong những năm 1960 và đầu những năm 1970 ở miền Nam Việt Nam. Khi đọc những gì ông đã viết, không cần phải đắn đo để kết luận rằng cho đến nay, Kim Định là sử gia táo bạo nhất và giàu trí tưởng tượng nhất mà Việt Nam đã từng biết đến.

Nói một cách đơn giản, Kim Định là một thiên tài. Tuy nhiên, theo như tôi được biết, không ai có thể nhìn thấy thiên tài trong những gì ông đã làm, nhưng đồng thời, giống như nhiều thiên tài, ông đã đẩy ý tưởng của mình đi quá xa.
Kết quả là ngày nay nhiều người vừa không biết Kim Định là ai, lại vừa bỏ qua tri thức học thuật của ông. Điều này, tôi cho là một sai lầm khủng khiếp.

“Bi kịch” chuyện bầu bán ở Đại hội Nhà văn IX

Đại hội Hội Nhà văn Việt Nam lần thứ IX là một sự kiện lớn trong đời sống văn hóa nước nhà, thu hút sự quan tâm của đông đảo các nhà văn, nhà thơ và dư luận… Nhưng ngay trước thềm đại hội đã có rất nhiều những ì xèo về công tác nhân sự. Và quả nhiên đến ngày thứ 2 của đại hội (nội bộ) thì sự thật được phơi bày trước sự ngỡ ngàng của không ít người trong cuộc.

Cả một Đại hội không có thời gian bàn về tình hình văn học và công việc văn chương mà chỉ lo bầu bán. Thế nhưng, ngay từ đầu công tác tổ chức, ứng cử, đề cử đã không theo một nguyên tắc nào. Hay nói chính xác là đại hội đã vi phạm điều lệ về cơ cấu, thành phần, tháp độ tuổi... Danh sách các ứng cử viên được đưa ra một cách ngẫu nhiên không hề có sự thảo luận, bàn bạc. Thế nên, việc chỉ có 6 đại biểu có số phiếu quá bán dường như là chuyện đã được đoán trước.

Các đại biểu biểu quyết tại đại hội

Không chỉ thế trước Đại hội có không ít các nhà văn, nhà thơ khá "to mồm" về chuyện cơ cấu tổ chức, về việc muốn có một sự thay đổi nhưng cuối cùng khi Đại hội chính thức diễn ra thì hầu hết họ im bặt, và nếu có thì ý kiến cũng chỉ thể hiện ở hành lang đại hội hoặc trên các mạng xã hội. Chưa kể đến lúc bỏ phiếu thì có tới 46 phiếu bầu không hợp lệ. Điều đó chứng tỏ rằng các nhà văn, bản thân họ cũng vô trách nhiệm với chính lá phiếu của mình, chính họ chứ không phải ai khác đã tước đi cái quyền được làm mới.

	Choáng với kết quả bầu cử BCH Hội Nhà văn Việt Nam khóa IX
	Lại phải “kính lạy các nhà văn” trước… Đại hội
	"Miếu thiêng" Hội Nhà văn đã… mất thiêng!

Điều đáng buồn nhất là buổi sáng, các nhà văn biểu quyết là ban Chấp hành nhiệm kỳ IX là bầu 15 người. Nhưng đến khi bầu lần thứ nhất chỉ được 6, thì lẽ ra, người cầm trịch phải bình tĩnh, đánh giá tình hình, phân tích để các nhà văn hiểu rằng tại sao cơ cấu của Ban chấp hành cần phải thế này, cần phải thế kia… để đảm bảo các cấp Hội lớn, có ảnh hưởng sâu rộng tới văn học nước nhà có đại diện trong bộ máy lãnh đạo… và từ đó tiến hành bầu lần 2, thậm chí có thể cả lần 3.

Nhưng không, thái độ khó hiểu của những người cầm trịch, cộng với sự bất cần của khá đông nhà văn, kèm vào đó là sự mệt mỏi, chán nản, thế là vội vàng buông xuôi, không yêu cầu Đại hội bầu cử lại lần hai mà nhanh chóng chốt ngay danh sách.

Một Ban chấp hành chỉ có 6 người mà đã có 5 hiện đang tại chức tại Cơ quan Hội Nhà văn là điều vừa nực cười, vừa đáng lo lắng. Việc không có đại biểu các khu vực quan trọng ở các vùng miền, đặc biệt là TP HCM, Hà Nội, Đà Nẵng… thì khi hoạt động sẽ có những hậu quả khó lường.

Có lẽ rồi đại hội cũng chắc chắn sẽ “thành công tốt đẹp” nhưng rõ ràng Đại hội Hội nhà văn lần thứ IX sẽ trở thành "bia miệng" cho đời, để công chúng có dịp biết thêm nhiều điều về cái gọi là NHÀ VĂN VIỆT NAM THẾ KỶ XXI. 

Và cũng mong những nhà văn nào thiếu trách nhiệm với lá phiếu của mình, thì từ nay cũng đừng nên có ý kiến kêu ca gì nữa về công tác Hội. 

Kết quả bầu Ban Chấp hành Hội Nhà văn nhiệm kỳ 2015-2020: Tổng số phiếu phát ra 498. Tổng số thu về 494 (mất 4 phiếu); Phiếu không hợp lệ: 46; Số phiếu hợp lệ 448. Có 6 người quá bán: 1- Hữu Thỉnh: 391 phiếu 2- Nguyễn Quang Thiều: 345 phiếu 3- Trần Đăng Khoa: 307 phiếu 4- Khuất Quang Thụy: 266 phiếu 5- Nguyễn Trí Huân: 261 phiếu 6- Nguyễn Bình Phương: 233 phiếu Đây là khóa thứ 4 nhà thơ Hữu Thỉnh làm Chủ tịch Hội nhà văn VN trọn vẹn 1/4 thế kỷ (tính cả nhiệm kỳ 1995-2000, vì Chủ tịch Nguyễn Khoa Điềm bận rộn với chức Bộ trưởng Bộ Văn hóa Thông tin, nên nhà văn Hữu Thỉnh tuy làm phó nhưng điều hành toàn bộ hoạt động).

Linh Chi

Nguồn:Năng lượng Mới
Chép lại từ petrotimes.vn.

TỪ HOÀI TẤN THƠ THÁNG SÁU

nghĩ về hàng cây dưới đường trong một buổi chiều mưa

mưa miền Nam

qua như không có

trời lại trong

như mây chưa bao giờ vần vũ

hàng cây dưới đường

những gjọt nước đọng lại như chút nước mắt thừa trong buổi chia tay của đôi tình nhân

rồi cũng bốc hơi theo gió

cũng không có gì còn nhớ

như mưa miền Nam

ngày xưa đôi ta đã từng dưới con đường này

mỗi chiều không thể chịu được khi chưa gặp nhau

gặp nhau chỉ để nhìn nhau

rồi tạm biệt

như cơn mưa chiều tạt qua

đời vẫn quay nhịp cũ

bởi vậy đôi ta

không sống được cùng nhau

hàng cây dưới đường qua nửa thế kỷ

mỗi mùa mưa đi qua

còn đọng lại

giọt nước

nhắc nhở chúng ta nỗi chia lìa

dữ dội và khốc liệt trong một thoáng

như mưa miền Nam

không còn những gì sau đó

chút mộng tưởng vào ngày mưa khi ở nhà một mình

không biết vào mùa thu những người già sẽ làm gì ngoài ấy

vì ở đây không có mùa thu

chỉ là mùa mưa

kéo dài đến tháng mười một

những người già gặp nhau vào buổi sáng

(sáng nắng chiều mưa)

trò chuyện với cuộc đời

mộng mơ về quá khứ

và nói về tình yêu

với những cô nàng quá lứa

khi ở nhà một mình

không biết sẽ làm gì vào ngày mưa

chút mộng ngời tâm tưởng

như ngọn nến

tình yêu sẽ không mất vì những kỷ niệm

tháng sáu nơi phương Nam

ngày từ năm giờ sáng

bắt đầu bằng cái hôn

vào trần gian tươi thắm

ngày xanh như lộc biếc

con đường êm bước chân

ngàn hoa như nở vội

buổi xuân thì đầu tiên

người vui cho tôi chút

tình thơm như sớm mai

mùa xuân hay mùa hạ

cũng nghe lòng ngất ngây

một hôm về phương ấy

tin bặt người nơi nao

vàng phai phơi bờ giậu

bóng hình tan mây sâu

tháng sáu rồi tháng sáu

mùa hè rồi mùa hè

thời gian qua cho dẫu

chỉ là thời gian

tình yêu sẽ

chẳng bao giờ mất đi

vì những kỷ niệm

gởi về một mùa hè ở Huế

mùa hè không có hoa phượng đỏ

nàng làm gì

ở cái thành phố cũ kỹ ấy

con đường vắng những bàn chân đi

hai bàn chân còn lại cũng lười biếng bước

mùa hè không có hoa phượng đỏ

không có tiếng ve

nàng làm gì

ai hót giùm cho

tiếng vang ngày cũ

mùa hè ấy

tà áo trắng ven sông

con đò đưa ngày mưa bất chợt

nàng đã làm gì

buồn theo cánh diều bay

chiều Ngọ Môn cô độc

mùa hè không có hoa phượng đỏ

làm gì

ngày lập lòe nỗi nhớ

trên những con đường không có ai

vắng tà áo trắng

ngôi trường im bóng

qua đây lời tưởng mộ ngàn năm

dấu tích lưu bức tường vôi tím

thuở hẹn hò

mùa hè không có hoa phượng đỏ

cô nữ sinh lạc loài

con đường trần trụi

nhìn lên cao – trời xanh

trời xanh trong

không bóng mây che nắng lửa

chẳng còn một cánh hoa

ép vào trang giấy trắng học trò

ngày thanh xuân

một mùa biến loạn

Huế mới ngày xưa đây

dang dở những cuộc tình

nhưng mùa hè năm nay ở Huế

hỏi về em

hoa phượng đỏ có còn không ?

( nhắn tìn trả lời:

mùa hè không có hoa phượng đỏ

đồ tưởng tượng ! )

Sài Gòn mưa tháng sáu

lễ tất vào chiều muộn

con đường phía trước đã tắt bóng cây

những vũng nước tù đọng

mưa dứt hơn một giờ trước

nhưng dòng kinh vẫn còn nuốt ngược con nước đen xanh

Sài Gòn mưa thật tuyệt

ngắn và dữ dội

như tình yêu đôi trẻ

góc vỉa hè còn ẩm ướt, nếu có một bông hồng thì

ai sẽ tặng ai

thêm nụ hôn nữa

thế là ngày mưa sẽ dài thậm thượt

như mùa mưa ngoài cổ phố

mưa Sài Gòn tháng sáu về muộn

nên những hạt nắng vàng còn nhảy múa ngoài hiên

chiếu vấn vương ai chút tình để lại từ bên kia đại dương

ngôi nhà ở Gia Định

tình đầy đôi mắt trăng mười sáu

Sài Gòn mưa tháng sáu

bao giờ cũng nghe về muộn

buổi chiều của cuộc đời

lễ tất

TỪ HOÀI TẤN

Sài Gòn tháng 6/2015

Nhiều trường tại TP.HCM được xếp hạng di tích

TT - UBND TP.HCM vừa có quyết định xếp hạng di tích cấp TP đối với ba trường học: Trường THCS Hồng Bàng, Trường THPT Marie Curie và Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong.

Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong vừa được công nhận là di tích. Đây là một trong ba ngôi trường có tuổi đời lâu nhất tại TP.HCM - Ảnh: Thanh Tùng

Hoài niệm về một ngôi trường bị bức tử

Trần Trọng Thức

 

Vào trung tuần tháng 7 tới đây, hàng trăm đồng môn của một ngôi trường xưa ở Huế sẽ hội tụ về chốn cũ, tìm lại nơi đầy ắp kỷ niệm của thời đi học mà nay chỉ còn trong tâm tưởng.

Ngôi trường mang tên một vị vua yêu nước - vua Hàm Nghi - mà lịch sử của nó là những năm tháng ray rứt trong nhiều thế hệ học trò. Được thành lập năm 1955, tồn tại hai mươi năm, đến 1975 thì bị bức tử, học sinh tan đàn xẻ nghé, cơ sở biến thành Nhà bảo tàng Chứng tích chiến tranh, nay được đổi tên là Bảo tàng Lịch sử và Cách mạng.

Rồi đến ba mươi năm sau, năm 2005, do sự vận động không hề suôn sẻ của một số cựu học sinh, tên vua Hàm Nghi được gắn vào bảng hiệu của một trường tiểu học gần trung tâm thành phố Huế, đó cũng là địa chỉ khu trú tình cảm của những người muốn tìm lại chút hương xưa.